อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Mārayācanakathāvaṇṇanā

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[168] Māro pāpimāti ettha māroti satte anatthe niyojento māretīti māro. Pāpimāti tasseva vevacanaṃ. So hi pāpadhammasamannāgatattā "pāpimā"ti vuccati. Kaṇho, antako namuci, pamattabandhūtipi tasseva nāmāni. Bhāsitā kho panesāti ayañhi bhagavato sambodhipattiyā aṭṭhame sattāhe bodhimaṇḍeyeva āgantvā "bhagavā yadatthaṃ tumhehi pāramiyo pūritā, so te attho anuppatto, paṭividdhaṃ sabbaññutañāṇaṃ, kiṃ te lokavicāraṇenā"ti vatvā, yathā ajja, evameva "parinibbātudāni bhante bhagavā"ti yāci. Bhagavā cassa "na tāvāhan"ti ādīni vatvā paṭikkhipi. Taṃ sandhāya "bhāsitā kho panesā bhante"ti ādimāha.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๖๘] มาโร ปาปิมาติ เอตฺถ มาโรติ สตฺเต อนตฺเถ นิโยเชนฺโต มาเรตีติ มาโร. ปาปิมาติ ตสฺเสว เววจนํ. โส หิ ปาปธมฺมสมนฺนาคตตฺตา "ปาปิมา"ติ วุจฺจติ. กโณฺห, อนฺตโก นมุจิ, ปมตฺตพนฺธูติปิ ตสฺเสว นามานิ. ภาสิตา โข ปเนสาติ อยญฺหิ ภควโต สมฺโพธิปตฺติยา อฏฺฐเม สตฺตาเห โพธิมณฺเฑเยว อาคนฺตฺวา "ภควา ยทตฺถํ ตุเมฺหหิ ปารมิโย ปูริตา, โส เต ๒- อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, ปฏิวิทฺธํ สพฺพญฺญุตญาณํ, กึ เต โลกวิจารเณนา"ติ วตฺวา, ยถา อชฺช, เอวเมว "ปรินิพฺพาตุทานิ ภนฺเต ภควา"ติ ยาจิ. ภควา จสฺส "น ตาวาหนฺ"ติ อาทีนิ วตฺวา ปฏิกฺขิปิ. ตํ สนฺธาย "ภาสิตา โข ปเนสา ภนฺเต"ติ อาทิมาห.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Tattha viyattāti maggavasena viyattā. Tatheva vinītā tathā visāradā. Bahussutāti tepiṭakavasena bahu sutametesanti bahussutā. Tameva dhammaṃ dhārentīti dhammadhaRā. Athavā pariyattibahussutā ceva paṭivedhabahussutā ca. Pariyatti- paṭivedhadhammānaṃyeva dhāraṇato dhammadharāti evamettha attho daṭṭhabbo. Dhammānudhamma- paṭipannāti ariyadhammassa anudhammabhūtaṃ vipassanādhammaṃ paṭipannā. Sāmīcipaṭipannāti anucchavikaṃ paṭipadaṃ paṭipannā. Anudhammacārinoti anudhammacaraṇasīlā. Sakaṃ ācariyakanti attano ācariyavādaṃ. Ācikkhissantīti ādīni sabbāni aññamaññassa vevacanāni. Saha dhammenāti sahetukena sakāraṇena vacanena. Sappāṭihāriyanti yāva niyyānikaṃ katvā dhammaṃ desessanti.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๒๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”