อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3 cha.Ma.,i. dadantūti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Dhātuthūpapūjāvaṇṇanā
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[239] Rājagahe bhagavato sarīrānaṃ thūpañca mahañca akāsīti kathaṃ akāsi. Kusinārato yāva rājagahaṃ pañcavīsatiyojanāni, etthantare aṭṭhausabhavitthaṭaṃ maggaṃ samatalaṃ kāretvā yādisaṃ mallarājāno makuṭabandhanassa ca saṇṭhāgārassa ca antare pūjaṃ kāresuṃ. Tādisaṃ pañcavīsatiyojanepi magge pūjaṃ kāretvā lokassa anukkaṇṭhanatthaṃ sabbattha antarāpaṇe pasāretvā suvaṇṇadoṇiyaṃ pakkhittadhātuyo sattipañjarena parikkhipāpetvā attano vijite pañcayojanasataparimaṇḍale manusse sannipātesi. Te dhātuyo gahetvā kusinārato sādhukīḷikaṃ kīḷantā nikkhamitvā yattha yattha suvaṇṇavaṇṇāni pupphāni passanti, tattha tattha sattiantare dhātuyo tāni gahetvā pūjenti. Tesaṃ pupphānaṃ khīṇakāle gacchanti, rathassa dhuraṭṭhānaṃ pacchimaṭṭhāne sampatte satta satta divase sādhukīḷikaṃ kīḷanti. Evaṃ dhātuyo gahetvā āgacchantānaṃ satta vassāni satta māsāni satta divasāni vītivattāni.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๓๙] ราชคเห ภควโต สรีรานํ ถูปญฺจ มหญฺจ อกาสีติ กถํ อกาสิ. กุสินารโต ยาว ราชคหํ ปญฺจวีสติโยชนานิ, เอตฺถนฺตเร อฏฺฐอุสภวิตฺถฏํ มคฺคํ สมตลํ กาเรตฺวา ยาทิสํ มลฺลราชาโน มกุฏพนฺธนสฺส จ สณฺฐาคารสฺส จ อนฺตเร ปูชํ กาเรสุํ. ตาทิสํ ปญฺจวีสติโยชเนปิ มคฺเค ปูชํ กาเรตฺวา โลกสฺส อนุกฺกณฺฐนตฺถํ สพฺพตฺถ อนฺตราปเณ ปสาเรตฺวา สุวณฺณโทณิยํ ปกฺขิตฺตธาตุโย สตฺติปญฺชเรน ปริกฺขิปาเปตฺวา อตฺตโน วิชิเต ปญฺจโยชนสตปริมณฺฑเล มนุสฺเส สนฺนิปาเตสิ. ๑- เต ธาตุโย คเหตฺวา กุสินารโต สาธุกีฬิกํ กีฬนฺตา นิกฺขมิตฺวา ยตฺถ ยตฺถ สุวณฺณวณฺณานิ ปุปฺผานิ ปสฺสนฺติ, ตตฺถ ๒- ตตฺถ สตฺติอนฺตเร ธาตุโย ตานิ คเหตฺวา ปูเชนฺติ. ๒- เตสํ ปุปฺผานํ ขีณกาเล คจฺฉนฺติ, รถสฺส ธุรฏฺฐานํ ปจฺฉิมฏฺฐาเน สมฺปตฺเต สตฺต สตฺต ทิวเส สาธุกีฬิกํ กีฬนฺติ. เอวํ ธาตุโย คเหตฺวา อาคจฺฉนฺตานํ สตฺต วสฺสานิ สตฺต มาสานิ สตฺต ทิวสานิ วีติวตฺตานิ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Micchādiṭṭhikā "samaṇassa gotamassa parinibbutakālato paṭṭhāya balakkārena sādhukīḷikāya upaddūtamhā, sabbe no kammantā naṭṭhā"ti ujjhāyantā manaṃ padosetvā chaḷāsītisahassamattā apāye nibbattā. Khīṇāsavā āvajjitvā "mahājanā manaṃ padosetvā apāye nibbattā"ti disvā "sakkaṃ devarājānaṃ dhātuāharaṇūpāyaṃ kāressāmā"ti tassa santikaṃ gantvā tamatthaṃ ārocetvā "dhātuāharaṇūpāyaṃ karohi mahārājā"ti āhaṃsu. Sakko āha "bhante puthujjano nāma ajātasattunā samo saddho natthi, na so mama vacanaṃ karissati, apica kho mārabhiṃsakasadisaṃ vibhiṃsanakaṃ dassayissāmi, mahāsaddaṃ sāvessāmi, yakkhaggāhakhipanakaābādhike karissāmi, tumhe `amanussā mahārāja kupitā khippaṃ dhātuyo āharāpethā'ti vadeyyātha, evaṃ so āharāpessatī"ti. Atha kho sakko taṃ sabbaṃ akāsi.