อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3 cha.Ma., i. kenaci na dissati 4 cha.Ma., i. bhajāpetvā Sati. Loketi padena pariggahitakāyādayova cattāro cete satipaṭṭhānā lokiyalokuttaramissakā kathitāti veditabbā.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Sattasamādhiparikkhāravaṇṇanā
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[290] Samādhiparikkhārāti ettha tayo parikkhāRā. "ratho sīlaparikkhāro jhānakkho cakkavīriyo"ti hi ettha alaṅkāro parikkhāro nāma. "sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhittaṃ hotī"ti ettha parivāro parikkhāro nāma. "gilānapacacayajīvitaparikkhāro"ti ettha sambhāro parikkhāro nāma. Idha pana parivāraparikkhāravasena "satta samādhiparikkhārā"ti vuttaṃ. Parikkhatāti parivārikā. Ayaṃ vuccati bho ariyo sammāsamādhīti ayaṃ sattahi ratanehi parivuto cakkavattī viya sattahi aṅgehi parivuto "ariyo sammāsamādhī"ti vuccati. Saupaniso itipīti saupanissayo itipi vuccati, saparivāroyevāti vuttaṃ hoti. Sammādiṭṭhissāti sammādiṭṭhiyaṃ ṭhitassa. Sammāsaṅkappo pahotīti sammāsaṅkappo pavattati. Esa nayo sabbapadesu. Ayaṃ panattho maggavasenapi phalavasenapi veditabbo. Kathaṃ? maggasammādiṭṭhiyaṃ ṭhitassa maggasammāsaṅkappo pahoti .pe. Maggañāṇe ṭhitassa maggavimutti pahoti. Tathā phalasammādiṭṭhiyaṃ ṭhitassa phalasammāsaṅkappo pahoti .pe. Phalasammāñāṇe ṭhitassa phalavimutti pahotīti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๙๐] สมาธิปริกฺขาราติ เอตฺถ ตโย ปริกฺขารา. "รโถ สีลปริกฺขาโร ๒- ฌานกฺโข จกฺกวีริโย"ติ ๓- หิ เอตฺถ อลงฺกาโร ปริกฺขาโร นาม. "สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขิตฺตํ ๔- โหตี"ติ ๕- เอตฺถ ปริวาโร ปริกฺขาโร นาม. "คิลานปจจยชีวิตปริกฺขาโร"ติ ๖- เอตฺถ สมฺภาโร ปริกฺขาโร นาม. อิธ ปน ปริวารปริกฺขารวเสน "สตฺต สมาธิปริกฺขารา"ติ วุตฺตํ. ปริกฺขตาติ ปริวาริกา. ๗- อยํ วุจฺจติ โภ อริโย สมฺมาสมาธีติ อยํ สตฺตหิ รตเนหิ ปริวุโต จกฺกวตฺตี วิย สตฺตหิ องฺเคหิ ปริวุโต "อริโย สมฺมาสมาธี"ติ วุจฺจติ. สอุปนิโส อิติปีติ สอุปนิสฺสโย อิติปิ วุจฺจติ, สปริวาโรเยวาติ วุตฺตํ โหติ. สมฺมาทิฏฺฐิสฺสาติ สมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส. สมฺมาสงฺกปฺโป ปโหตีติ สมฺมาสงฺกปฺโป ปวตฺตติ. เอส นโย สพฺพปเทสุ. อยํ ปนตฺโถ มคฺควเสนปิ ผลวเสนปิ เวทิตพฺโพ. กถํ? มคฺคสมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส มคฺคสมฺมาสงฺกปฺโป ปโหติ ฯเปฯ มคฺคญาเณ ฐิตสฺส มคฺควิมุตฺติ ปโหติ. ตถา ผลสมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส ผลสมฺมาสงฺกปฺโป ปโหติ ฯเปฯ ผลสมฺมาญาเณ ฐิตสฺส ผลวิมุตฺติ ปโหตีติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Svākkhātoti ādīni visuddhimagge vaṇṇitāni. Apārutāti vivaṭā. Amatassāti nibbānassa. Dvārāti pavesanamaggā. Aveccappasādenāti acalappasādena. Dhamme vinītāti dhammaniyāmena niyatā. Athāyaṃ itarā pajāti anāgāmino sandhāyāha, anāgāmino ca atthīti vuttaṃ hoti. Puññabhāgāti puññakoṭṭhāsena nibbattā. Ottappanti ottappamāno. Tena kadāci nāma musā assāti musāvādabhayena saṅkhātuṃ na sakkomi, na pana mama saṅkhātuṃ balaṃ natthīti dīpeti.