๖. มหาโควินทสูตร
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
6. Mahāgovindasutata
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[293] Evamme sutanti mahāgovindasuttaṃ. Tatrāyaṃ anuttānapadavaṇṇanā:- pañcasikhoti pañcacuḷo pañcakuṇḍaliko. So kira manussapathe puññakammakaraṇakāle daharo pañcacuḷakadārakakāle vacchapālakajeṭṭhako hutvā aññepi dārake gahetvā bahigāme catumaggaṭṭhānesu sālaṃ karonto pokkharaṇiṃ khaṇanto setuṃ bandhanto visamaṃ maggaṃ samaṃ karonto yānānaṃ akkhapaṭighātanarukkhe harantoti evarūpāni puññāni karonto vicaritvā daharova kālamakāsi. Tassa so attabhāvo iṭṭho kanto manāpo ahosi. So kālaṃ katvā cātummahārājikadevaloke navutivassasatasahassappamāṇaṃ āyuṃ gahetvā nibbatti. Tassa tigāvutappamāṇo suvaṇṇakkhandhasadiso attabhāvo ahosi. So sakaṭasaṭṭhimattaṃ ābharaṇaṃ pasādhetvā navakumbhamatte gandhe vilimpitvā dibbarattavatthadharo rattasuvaṇṇakaṇṇikaṃ pilandhitvā pañcahi kuṇḍalakehi piṭṭhiyaṃ vattamānehi pañcacuḷakadārakaparihāreneva vicarati. Tena taṃ "pañcasikho"tveva sañjānanti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๙๓] เอวมฺเม สุตนฺติ มหาโควินฺทสุตฺตํ. ตตฺรายํ อนุตฺตานปทวณฺณนา:- ปญฺจสิโขติ ปญฺจจุโฬ ปญฺจกุณฺฑลิโก. โส กิร มนุสฺสปเถ ปุญฺญกมฺมกรณกาเล ทหโร ปญฺจจุฬกทารกกาเล วจฺฉปาลกเชฏฺฐโก หุตฺวา อญฺเญปิ ทารเก คเหตฺวา พหิคาเม จตุมคฺคฏฺฐาเนสุ สาลํ กโรนฺโต โปกฺขรณึ ขณนฺโต เสตุํ พนฺธนฺโต วิสมํ มคฺคํ สมํ กโรนฺโต ยานานํ อกฺขปฏิฆาตนรุกฺเข หรนฺโตติ เอวรูปานิ ปุญฺญานิ กโรนฺโต วิจริตฺวา ทหโรว กาลมกาสิ. ตสฺส โส อตฺตภาโว อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป อโหสิ. โส กาลํ กตฺวา จาตุมฺมหาราชิกเทวโลเก นวุติวสฺสสตสหสฺสปฺปมาณํ อายุํ คเหตฺวา นิพฺพตฺติ. ตสฺส ติคาวุตปฺปมาโณ สุวณฺณกฺขนฺธสทิโส อตฺตภาโว อโหสิ. โส สกฏสฏฺฐิมตฺตํ ๑- อาภรณํ ปสาเธตฺวา นวกุมฺภมตฺเต คนฺเธ วิลิมฺปิตฺวา ทิพฺพรตฺตวตฺถธโร รตฺตสุวณฺณกณฺณิกํ ปิลนฺธิตฺวา ปญฺจหิ กุณฺฑลเกหิ ปิฏฺฐิยํ วตฺตมาเนหิ ปญฺจจุฬกทารกปริหาเรเนว วิจรติ. เตน ตํ "ปญฺจสิโข"เตฺวว สญฺชานนฺติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Abhikkantāya rattiyāti abhikkantāya khīṇāya rattiyā, ekaṃ koṭṭhāsaṃ atītāyāti attho. Abhikkantavaṇṇoti atiiṭṭhakantamanāpavaṇṇo. Pakatiyāpi hesa kantavaṇṇo, alaṅkaritvā āgatattā pana abhikkantavaṇṇo ahosi. Kevalakappanti anavasesaṃ samantato. Anavasesaṭṭho ettha kevalasaddo, kevaparipuṇṇanti ettha viya. Samantaṭṭho kappasaddo, kevalakappaṃ jetavananti ādīsu viya. Obhāsetvāti ābhāya pharitvā, candimā viya suriyo viya ca ekobhāsaṃ ekapajjotaṃ karitvāti attho.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Devasabhāvaṇṇanā