อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Purohitoti sabbakiccāni anusāsanapurohito. Govindoti govindiyābhisekena abhisitto, pakatiyā panassa aññadeva nāmaṃ, abhisittakālato paṭṭhāya "govindo"ti saṅkhyaṃ gato. Jotipāloti jotanato ca pālanato ca jotipālo.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ปุโรหิโตติ สพฺพกิจฺจานิ อนุสาสนปุโรหิโต. โควินฺโทติ โควินฺทิยาภิเสเกน อภิสิตฺโต, ปกติยา ปนสฺส อญฺญเทว นามํ, อภิสิตฺตกาลโต ปฏฺฐาย "โควินฺโท"ติ สงฺขฺยํ คโต. โชติปาโลติ โชตนโต จ ปาลนโต จ โชติปาโล.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Tassa kira jātadivase sabbāvudhāni pajjaliṃsu, rājāpi paccūsasamaye attano maṅgalāvudhaṃ pajjalitaṃ disvā bhīto aṭṭhāsi. Govindo pātova rājūpaṭṭhānaṃ gantvā sukhaseyyaṃ pucchi, rājā "kuto me ācariya sukhaseyyā"ti vatvā taṃ kāraṇaṃ ārocesi. Mā bhāyi mahārāja, mayhaṃ putto jāto, tassānubhāvena sakalanagare āvudhāni pajjaliṃsūti. Rājā "kiṃ nukho me kumāro paccatthiko bhaveyyā"ti cintetvā suṭṭhutaraṃ bhāyi. "kiṃ vitakkesi mahārājā"ti ca puṭṭho tamatthaṃ ārocesi. Atha naṃ govindo "mā bhāyi mahārāja, neso kumāro tumhākaṃ dubbhissati, sakalajambūdīpe pana tena samo paññāya na bhavissati, mama puttassa vacanena mahājanassa kaṅkhā chijjissati, tumhākaṃ ca sabbakiccāni anusāsissatī"ti samassāsesi. Rājā tuṭṭho "kumārassa khīramūlaṃ hotū"ti sahassaṃ datvā "kumāraṃ mahallakakāle mama dassethā"ti āha. Kumāro anupubbena vuḍḍhiṃ anuppatto. Jotitatāya panassa pālanasamatthatāya ca jotipālotveva nāmaṃ akaṃsu. Tena vuttaṃ "jotanato ca pālanato ca jotipālo"ti.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตสฺส กิร ชาตทิวเส สพฺพาวุธานิ ปชฺชลึสุ, ๑- ราชาปิ ปจฺจูสสมเย อตฺตโน มงฺคลาวุธํ ปชฺชลิตํ ทิสฺวา ภีโต อฏฺฐาสิ. โควินฺโท ปาโตว ราชูปฏฺฐานํ คนฺตฺวา สุขเสยฺยํ ปุจฺฉิ, ราชา "กุโต เม อาจริย สุขเสยฺยา"ติ วตฺวา ตํ การณํ อาโรเจสิ. มา ภายิ มหาราช, มยฺหํ ปุตฺโต ชาโต, ตสฺสานุภาเวน สกลนคเร อาวุธานิ ปชฺชลึสูติ. ราชา "กึ นุโข เม กุมาโร ปจฺจตฺถิโก ภเวยฺยา"ติ จินฺเตตฺวา สุฏฺฐุตรํ ภายิ. "กึ วิตกฺเกสิ มหาราชา"ติ จ ปุฏฺโฐ ตมตฺถํ อาโรเจสิ. อถ นํ โควินฺโท "มา ภายิ มหาราช, เนโส กุมาโร ตุมฺหากํ ทุพฺภิสฺสติ, ๒- สกลชมฺพูทีเป ปน เตน สโม ปญฺญาย น ภวิสฺสติ, มม ปุตฺตสฺส วจเนน มหาชนสฺส กงฺขา ฉิชฺชิสฺสติ, ตุมฺหากํ จ สพฺพกิจฺจานิ อนุสาสิสฺสตี"ติ สมสฺสาเสสิ. ๓- ราชา ตุฏฺโฐ "กุมารสฺส ขีรมูลํ โหตู"ติ สหสฺสํ ทตฺวา "กุมารํ มหลฺลกกาเล มม ทสฺเสถา"ติ อาห. กุมาโร อนุปุพฺเพน วุฑฺฒึ อนุปฺปตฺโต. โชติตตาย ปนสฺส ปาลนสมตฺถตาย จ โชติปาโลเตฺวว นามํ อกํสุ. เตน วุตฺตํ "โชตนโต จ ปาลนโต จ โชติปาโล"ติ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Sammavossajjitvāti sammā vossajjitvā. Ayameva vā pāṭho. Alamatthadasataroti samattho paṭibalo atthadaso alamatthadaso, taṃ alamatthadasaṃ tiretīti alamatthadasataro. Jotipālasseva māṇavassa anusāsaniyāti sopi jotipālaṃyeva pucchitvā anusāsatīti dasseti.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

สมฺมโวสฺสชฺชิตฺวาติ สมฺมา โวสฺสชฺชิตฺวา. อยเมว วา ปาโฐ. อลมตฺถทสตโรติ สมตฺโถ ปฏิพโล อตฺถทโส อลมตฺถทโส, ตํ อลมตฺถทสํ ติเรตีติ อลมตฺถทสตโร. โชติปาลสฺเสว มาณวสฺส อนุสาสนิยาติ โสปิ โชติปาลํเยว ปุจฺฉิตฺวา อนุสาสตีติ ทสฺเสติ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๓๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. มหาโควินทสูตร”