อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@5 cha.Ma. kuṇṭhā, Ma. kuṇḍā. 6 cha.Ma., i. tattakaṃ. 7 i. pana.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Titthiyānaṃ pubbenivāsañānaṃ khajjopanakaobhāsasadisaṃ, sāvakānaṃ padīpobhāsasadisaṃ, aggasāvakānaṃ osadhitārakobhāsasadisaṃ, paccekabuddhānaṃ candobhāsasadisaṃ, buddhānaṃ sahassasuriyamaṇḍalobhāsasadisaṃ. Tassa ettakāni jātisatāni jātisahassāni jātisatasahassānīti vā ettakāni kappasatāni kappasahassāni kappasatasahassānīti vā natthi, yaṃ kiñci anussarantassa neva khalitaṃ, na paṭighāto hoti, āvajjanapaṭibaddhameva ākaṅkhamanasikāracittuppādapaṭibaddhameva hoti. Dubbalapattapūṭe vegakkhittanārāco viya sinerukūṭe visaṭṭhaindavajiraṃ viya ca asajjamānameva gacchati. "aho mahantaṃ bhagavato pubbenivāsañāṇan"ti evaṃ bhagavantaṃyeva ārabbha kathā uppannā, jātā pavattāti attho. Taṃ sabbaṃpi saṅkhepato dassetuṃ "itipi pubbenivāso, itipi pubbenivāso"ti ettakameva pāliyaṃ vuttaṃ. Tattha itipīti evaṃpi.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[2] Assosi kho .pe. Atha bhagavā anuppattoti ettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ brahmajālasuttavaṇṇanāyaṃ vuttameva. Ayameva hi viseso:- tattha sabbaññutañāṇena assosi, idha dibbasotena. Tattha ca vaṇṇāvaṇṇakathā vippakatā, idha pubbenivāsakathā. Tasmā bhagavā "ime bhikkhū mama pubbenivāsañāṇaṃ ārabbha guṇaṃ thomenti, pubbenivāsañāṇassa pana me nipphattiṃ na jānanti, handa nesaṃ tassa nipphattiṃ kathetvā dassāmī"ti āgantvā pakatiyāpi buddhānaṃ nisīditvā dhammadesanatthameva ṭhapite taṃkhaṇaṃ bhikkhūhi papphoṭetvā dinne varabuddhāsane nisīditvā "kāya nuttha bhikkhave"ti pucchāya ca "idha bhante"tiādito paṭivacanassa ca pariyosāne tesaṃ pubbenivāsapaṭisaṃyuttaṃ dhammakathaṃ kathetukāmo iccheyyātha notiādimāha.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒] อสฺโสสิ โข ฯเปฯ อถ ภควา อนุปฺปตฺโตติ เอตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ พฺรหฺมชาลสุตฺตวณฺณนายํ วุตฺตเมว. อยเมว หิ วิเสโส:- ตตฺถ สพฺพญฺญุตญาเณน อสฺโสสิ, อิธ ทิพฺพโสเตน. ตตฺถ จ วณฺณาวณฺณกถา วิปฺปกตา, อิธ ปุพฺเพนิวาสกถา. ตสฺมา ภควา "อิเม ภิกฺขู มม ปุพฺเพนิวาสญาณํ อารพฺภ คุณํ โถเมนฺติ, ปุพฺเพนิวาสญาณสฺส ปน เม นิปฺผตฺตึ น ชานนฺติ, หนฺท เนสํ ตสฺส นิปฺผตฺตึ กเถตฺวา ทสฺสามี"ติ อาคนฺตฺวา ปกติยาปิ พุทฺธานํ นิสีทิตฺวา ธมฺมเทสนตฺถเมว ฐปิเต ตํขณํ ๕- ภิกฺขูหิ ปปฺโผเฏตฺวา ทินฺเน วรพุทฺธาสเน นิสีทิตฺวา "กาย นุตฺถ ภิกฺขเว"ติ ปุจฺฉาย จ "อิธ ภนฺเต"ติอาทิโต ปฏิวจนสฺส ๖- จ ปริโยสาเน เตสํ ปุพฺเพนิวาสปฏิสํยุตฺตํ ธมฺมกถํ ๗- กเถตุกาโม อิจฺเฉยฺยาถ โนติอาทิมาห.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[3] Tattha iccheyyātha noti iccheyyātha nu. Atha naṃ pahaṭṭhamānasā bhikkhū yācamānā etassa bhagavātiādimāhaṃsu. Tattha etassāti etassa dhammakathākaraṇassa.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๓] ตตฺถ อิจฺเฉยฺยาถ โนติ อิจฺเฉยฺยาถ นุ. อถ นํ ปหฏฺฐมานสา ภิกฺขู ยาจมานา เอตสฺส ภควาติอาทิมาหํสุ. ตตฺถ เอตสฺสาติ เอตสฺส ธมฺมกถากรณสฺส.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”