อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@8 cha.Ma. pucchi. 9 cha.Ma.,i. ulloketvā. Tuyhaṃpi pattikaṃ karissāmā"ti āhaṃsu. Sā nīharitvā "tātā yāva aṭṭha vā soḷasa vā gopānasiyo na ārohanti, tāva imaṃ vatthaṃ mā nibbeṭhayitthā"ti adāsi. Te "sādhū"ti sampaṭicchitvā gahetvā gopānasiyo āropetvāva vatthaṃ nibbeṭhesuṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๘ ฉ.ม. ปุจฺฉิ. ๙ ฉ.ม.,อิ. อุลฺโลเกตฺวา. ตุยฺหํปิ ปตฺติกํ กริสฺสามา"ติ อาหํสุ. สา นีหริตฺวา "ตาตา ยาว อฏฺฐ วา โสฬส วา โคปานสิโย น อาโรหนฺติ, ตาว อิมํ วตฺถํ มา นิพฺเพฐยิตฺถา"ติ อทาสิ. เต "สาธู"ติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา คเหตฺวา โคปานสิโย อาโรเปตฺวาว วตฺถํ นิพฺเพเฐสุํ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Eko mahāgāmiyamanusso uddhaṃ ullokento akkharāni disvā "kiṃ bho idan"ti akkharaññuṃ manussaṃ pakkosāpetvā dassesi. So "sudhammā nāma ayaṃ sālā"ti āha. "haratha bho mayaṃ ādito paṭṭhāya sālaṃ katvā nāmamattaṃpi na labhāma, esā ratanamattena kaṇṇikarukkhena sālaṃ attano nāmena kāretī"ti viravanti. Vaḍḍhakī tesaṃ viravantānaṃyeva gopānasiyo pavesetvā āṇiṃ datvā sālākammaṃ niṭṭhāpesi. Sālaṃ tidhā vibhajiṃsu, ekasmiṃ koṭṭhāse issarānaṃ vasanaṭṭhānaṃ akaṃsu, ekasmiṃ duggatānaṃ, ekasmiṃ gilānānaṃ. Tettiṃsa janā tettiṃsa phalakāni paññapetvā hatthissa saññaṃ adaṃsu "āgantuko āgantvā yassa atthaṭe phalake nisīdati, taṃ gahetvā phalakassāmikasseva gehe patiṭṭhapehi, tassa pādaparikammapiṭṭhiparikammakhādanīyabhojanīyasayanāni sabbāni phalakassāmikasseva bhāro bhavissatī"ti. Hatthī āgatāgataṃ gahetvā phalakassāmikasseva gharaṃ neti. So tassa taṃdivasaṃ kattabbaṃ karoti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เอโก มหาคามิยมนุสฺโส อุทฺธํ อุลฺโลเกนฺโต อกฺขรานิ ทิสฺวา "กึ โภ อิทนฺ"ติ อกฺขรญฺญุํ มนุสฺสํ ปกฺโกสาเปตฺวา ทสฺเสสิ. โส "สุธมฺมา นาม อยํ สาลา"ติ อาห. "หรถ โภ มยํ อาทิโต ปฏฺฐาย สาลํ กตฺวา นามมตฺตํปิ น ลภาม, เอสา รตนมตฺเตน กณฺณิกรุกฺเขน สาลํ อตฺตโน นาเมน กาเรตี"ติ วิรวนฺติ. วฑฺฒกี เตสํ วิรวนฺตานํเยว โคปานสิโย ปเวเสตฺวา ๑- อาณึ ทตฺวา สาลากมฺมํ นิฏฺฐาเปสิ. สาลํ ติธา วิภชึสุ, เอกสฺมึ โกฏฺฐาเส อิสฺสรานํ วสนฏฺฐานํ อกํสุ, เอกสฺมึ ทุคฺคตานํ, เอกสฺมึ คิลานานํ. เตตฺตึส ชนา ๒- เตตฺตึส ผลกานิ ปญฺญเปตฺวา หตฺถิสฺส สญฺญํ อทํสุ "อาคนฺตุโก อาคนฺตฺวา ยสฺส อตฺถเฏ ผลเก นิสีทติ, ตํ คเหตฺวา ผลกสฺสามิกสฺเสว เคเห ปติฏฺฐเปหิ, ตสฺส ปาทปริกมฺมปิฏฺฐิปริกมฺมขาทนียโภชนียสยนานิ สพฺพานิ ผลกสฺสามิกสฺเสว ภาโร ภวิสฺสตี"ติ. หตฺถี อาคตาคตํ คเหตฺวา ผลกสฺสามิกสฺเสว ฆรํ เนติ. โส ตสฺส ตํทิวสํ กตฺตพฺพํ กโรติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Maghamāṇavo sālato avidūre ṭhāne koviḷārarukkhaṃ ropesi, mūle cassa pāsāṇaphalakaṃ atthari. Sunandā nāmassa bhariyāpi avidūre pokkharaṇiṃ khaṇāpesi. Sucittā mālāgacche ropesi. Sabbajeṭṭhakā pana ādāsaṃ gahetvā attabhāvaṃ maṇḍayamānāva vicarati. Magho taṃ āha "ayaṃ bhadde sudhammā sālāya pattikā jātā, sunandā ca pokkharaṇiṃ khaṇāpesi, sucittā ca mālāgacche ropesi. Tava pana puññakammaṃ nāma natthi, ekaṃ puññakammaṃ karohi bhaddeti. Sā "tvaṃ kassa kāraṇā karosi, nanu tayā kataṃ mayhamevā"ti vatvā attabhāvamaṇḍanameva anuyuñjati.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
มฆมาณโว สาลโต อวิทูเร ฐาเน โกวิฬารรุกฺขํ โรเปสิ, มูเล จสฺส ปาสาณผลกํ อตฺถริ. สุนนฺทา นามสฺส ภริยาปิ อวิทูเร โปกฺขรณึ ขณาเปสิ. สุจิตฺตา มาลาคจฺเฉ โรเปสิ. สพฺพเชฏฺฐกา ๓- ปน อาทาสํ คเหตฺวา อตฺตภาวํ มณฺฑยมานาว วิจรติ. มโฆ ตํ อาห "อยํ ๔- ภทฺเท สุธมฺมา สาลาย ปตฺติกา ชาตา, สุนนฺทา จ โปกฺขรณึ ขณาเปสิ, สุจิตฺตา จ มาลาคจฺเฉ โรเปสิ. ตว ปน ปุญฺญกมฺมํ นาม นตฺถิ, เอกํ ปุญฺญกมฺมํ ๕- กโรหิ ภทฺเทติ. สา "ตฺวํ ๖- กสฺส การณา กโรสิ, นนุ ตยา กตํ มยฺหเมวา"ติ วตฺวา อตฺตภาวมณฺฑนเมว อนุยุญฺชติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Magho yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cuto tāvatiṃsabhavane sakko hutvā nibbatti, tepi tettiṃsa gāmiyamanussā kālaṃ katvā tettiṃsa devaputtā hutvā
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
มโฆ ยาวตายุกํ ฐตฺวา ตโต จุโต ตาวตึสภวเน สกฺโก หุตฺวา นิพฺพตฺติ, เตปิ เตตฺตึส คามิยมนุสฺสา กาลํ กตฺวา เตตฺตึส เทวปุตฺตา หุตฺวา