อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Thero "kiṃkāraṇā āgatosi piṇḍapātikā"ti āha. Ekaṃ anumodanaṃ gaṇhissāmīti āgatomhi bhanteti. Okāso na bhavissati āvusoti. Vitakkamālake ṭhitakāle pucchissāmi bhanteti. Tasmiṃ ṭhāne aññe pucchantīti. Bhikkhācāramagge bhanteti. Tatrāpi aññe pucchantīti. Dupaṭanivāsanaṭṭhāne, saṅghāṭipārupanaṭṭhāne, pattanīharaṇaṭṭhāne, gāme caritvā āsanasālāya yāguṃ pītakāle bhanteti. Tattha tattha aṭṭhakathātherā attano kaṅkhaṃ vinodenti āvusoti. Antogāmato nikkhamanakāle puchchissāmi bhanteti. Tatrāpi aññe pucchanti āvusoti. Antarāmagge bhante, bhojanasālāya bhattakiccapariyosāne bhante, divāṭṭhāne pādadhovanakāle mukhadhovanakāle bhanteti. Tato paṭṭhāya yāva aruṇā apare pucchanti āvusoti. Dantakaṭṭhaṃ gahetvā mukhadhovanaṭṭhānagamanakāle bhanteti. Tadā aññe pucchantīti. Mukhaṃ dhovitvā āgamanakāle bhanteti. Tatrāpi aññe pucchantīti. Senāsanaṃ pavisitvā nisinnakāle bhanteti. Tatrāpi aññe pucchantīti. Bhante nanu mukhaṃ dhovitvā senāsanaṃ pavisitvā tayo cattāro pallaṅke usumaṃ gāhāpetvā yonisomanasikārena kammaṃ karontānaṃ okāsakālena bhavitabbaṃ siyā, maraṇakkhaṇaṃpi
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เถโร "กึการณา อาคโตสิ ปิณฺฑปาติกา"ติ อาห. เอกํ อนุโมทนํ คณฺหิสฺสามีติ อาคโตมฺหิ ภนฺเตติ. โอกาโส น ภวิสฺสติ อาวุโสติ. วิตกฺกมาลเก ฐิตกาเล ปุจฺฉิสฺสามิ ภนฺเตติ. ตสฺมึ ฐาเน อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. ภิกฺขาจารมคฺเค ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. ทุปฏนิวาสนฏฺฐาเน, ๑- สงฺฆาฏิปารุปนฏฺฐาเน, ปตฺตนีหรณฏฺฐาเน, คาเม จริตฺวา อาสนสาลาย ยาคุํ ปีตกาเล ภนฺเตติ. ตตฺถ ตตฺถ อฏฺฐกถาเถรา อตฺตโน กงฺขํ วิโนเทนฺติ อาวุโสติ. อนฺโตคามโต นิกฺขมนกาเล ปุฉฺฉิสฺสามิ ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺติ อาวุโสติ. อนฺตรามคฺเค ภนฺเต, โภชนสาลาย ภตฺตกิจฺจปริโยสาเน ภนฺเต, ทิวาฏฺฐาเน ปาทโธวนกาเล มุขโธวนกาเล ภนฺเตติ. ตโต ปฏฺฐาย ยาว อรุณา อปเร ปุจฺฉนฺติ อาวุโสติ. ทนฺตกฏฺฐํ คเหตฺวา มุขโธวนฏฺฐานคมนกาเล ภนฺเตติ. ตทา อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. มุขํ โธวิตฺวา อาคมนกาเล ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. เสนาสนํ ปวิสิตฺวา นิสินฺนกาเล ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. ภนฺเต นนุ มุขํ โธวิตฺวา เสนาสนํ ปวิสิตฺวา ตโย จตฺตาโร ปลฺลงฺเก อุสุมํ คาหาเปตฺวา โยนิโสมนสิกาเรน กมฺมํ กโรนฺตานํ โอกาสกาเลน ภวิตพฺพํ สิยา, มรณกฺขณํปิ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Na labhissatha bhante, phalakasadisattha bhante parassa avassayo hotha attano bhavituṃ na sakkotha, na me tumhākaṃ anumodanāya atthoti ākāse uppatitvā agamāsi.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Thero "imassa bhikkhuno pariyattiyā kammaṃ natthi, mayhaṃ pana anusāsako bhavissatīti ñatvā "idāni okāso na bhavissati, paccūsakāle gamissāmī"ti pattacīvaraṃ samīpe katvā sabbaṃ divasabhāgaṃ paṭhamaṃ yāmaṃ majjhimaṃ yāmaṃ ca dhammaṃ vācetvā pacchimayāme ekasmiṃ there uddesaṃ gahetvā nikkhamante pattacīvaraṃ gahetvā teneva saddhiṃ nikkhanto. Nisinnaantevāsikā ācariyo kenaci papañcena nikkhantoti maññiṃsu. Nikkhantatthero kocideva samānācariyabhikkhūti saññaṃ akāsi.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เถโร "อิมสฺส ภิกฺขุโน ปริยตฺติยา กมฺมํ นตฺถิ, มยฺหํ ปน อนุสาสโก ภวิสฺสตีติ ๑- ญตฺวา "อิทานิ โอกาโส น ภวิสฺสติ, ปจฺจูสกาเล คมิสฺสามี"ติ ปตฺตจีวรํ สมีเป กตฺวา สพฺพํ ทิวสภาคํ ปฐมํ ยามํ มชฺฌิมํ ยามํ จ ธมฺมํ วาเจตฺวา ปจฺฉิมยาเม เอกสฺมึ เถเร อุทฺเทสํ คเหตฺวา นิกฺขมนฺเต ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา เตเนว สทฺธึ นิกฺขนฺโต. นิสินฺนอนฺเตวาสิกา อาจริโย เกนจิ ปปญฺเจน นิกฺขนฺโตติ มญฺญึสุ. นิกฺขนฺตตฺเถโร โกจิเทว สมานาจริยภิกฺขูติ สญฺญํ อกาสิ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Thero kira "mādisassa arahattaṃ nāma kiṃ, dvīhatīheneva pāpuṇitvā paccāgamissāmī"ti antevāsikānaṃ anārocetvāva āsāḷhamāsassa juṇhapakkhaterasiyā nikkhanto gāmantapabbhāraṃ gantvā caṅkamamāruyha kammaṭṭhānaṃ manasikaronto taṃdivasaṃ arahattaṃ gahetuṃ nāsakkhi. Uposathadivase sampatte "dvīhatīhena arahattaṃ gaṇhissāmīti āgato, gahetuṃ nāsakkhiṃ. Tayo māsā pana tīṇi divasāni viya yāva mahāpavāraṇā tāva jānissāmī"ti vassaṃ upagantvāpi gahetuṃ nāsakkhi. Pavāraṇādivase cintesi "ahaṃ dvīhatīhena arahattaṃ gaṇhissāmīti āgato, temāsenāpi nāsakkhiṃ, sabrahmacārino pana visuddhipavāraṇaṃ pavārentī"ti. Tassevaṃ cintayato assudhārā pavattanti. Tato "na mañce mayhaṃ catūhi iriyāpathehi maggaphalaṃ uppajjissati, arahattaṃdāni appatvā neva mañce piṭṭhiṃ pasāressāmi. Na pāde dhovissāmī"ti mañcaṃ ussāpetvā ṭhapesi. Puna antovassaṃ pattaṃ, arahattaṃ gahetuṃ nāsakkhiyeva. Ekūnatiṃsapavāraṇāsu assudhārā pavattanti. Gāmadārakā therassa pādesu phālitaṭṭhānāni kaṇṭakehi sibbanti, davaṃ karontāpi "ayyassa mahāsīvattherassa viya pādā hontū"ti davaṃ karonti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เถโร กิร "มาทิสสฺส อรหตฺตํ นาม กึ, ๒- ทฺวีหตีเหเนว ปาปุณิตฺวา ปจฺจาคมิสฺสามี"ติ อนฺเตวาสิกานํ อนาโรเจตฺวาว อาสาฬฺหมาสสฺส ชุณฺหปกฺขเตรสิยา นิกฺขนฺโต คามนฺตปพฺภารํ คนฺตฺวา จงฺกมมารุยฺห กมฺมฏฺฐานํ มนสิกโรนฺโต ตํทิวสํ อรหตฺตํ คเหตุํ นาสกฺขิ. อุโปสถทิวเส สมฺปตฺเต "ทฺวีหตีเหน อรหตฺตํ คณฺหิสฺสามีติ อาคโต, คเหตุํ นาสกฺขึ. ตโย มาสา ๓- ปน ตีณิ ทิวสานิ วิย ยาว มหาปวารณา ตาว ชานิสฺสามี"ติ วสฺสํ อุปคนฺตฺวาปิ คเหตุํ นาสกฺขิ. ปวารณาทิวเส จินฺเตสิ "อหํ ทฺวีหตีเหน อรหตฺตํ คณฺหิสฺสามีติ อาคโต, เตมาเสนาปิ นาสกฺขึ, สพฺรหฺมจาริโน ปน วิสุทฺธิปวารณํ ปวาเรนฺตี"ติ. ตสฺเสวํ จินฺตยโต อสฺสุธารา ปวตฺตนฺติ. ตโต "น มญฺเจ มยฺหํ จตูหิ อิริยาปเถหิ มคฺคผลํ อุปฺปชฺชิสฺสติ, อรหตฺตํทานิ อปฺปตฺวา เนว มญฺเจ ปิฏฺฐึ ปสาเรสฺสามิ. น ปาเท โธวิสฺสามี"ติ มญฺจํ อุสฺสาเปตฺวา ฐเปสิ. ปุน อนฺโตวสฺสํ ปตฺตํ, อรหตฺตํ คเหตุํ นาสกฺขิเยว. เอกูนตึสปวารณาสุ อสฺสุธารา ปวตฺตนฺติ. คามทารกา เถรสฺส ปาเทสุ ผาลิตฏฺฐานานิ กณฺฏเกหิ สิพฺพนฺติ, ทวํ ๔- กโรนฺตาปิ "อยฺยสฺส มหาสีวตฺเถรสฺส วิย ปาทา โหนฺตู"ติ ทวํ กโรนฺติ.