ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ลักษณะมหาบุรุษ ๓๒ ประการ ๑-
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
[๓๓] ภิกษุทั้งหลาย เมื่อพระวิปัสสีราชกุมารประสูติแล้ว พวกอำมาตย์ ได้กราบทูลพระเจ้าพันธุมาว่า ‘ขอเดชะ พระราชโอรสของพระองค์ประสูติแล้ว โปรดทอดพระเนตรเถิด’ พระเจ้าพันธุมาได้ทอดพระเนตรวิปัสสีราชกุมาร แล้วรับสั่ง ให้เชิญพราหมณ์โหราจารย์มาตรัสว่า ‘พราหมณ์โหราจารย์ จงทำนายวิปัสสีราช- กุมาร’
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๓] อทฺทสา โขติ ทุกูลจุมฺพิฏเก ๒- นิปชฺชาเปตฺวา อานีตํ อทฺทส. มหาปุริสสฺสาติ ชาติโคตฺตกุลเทสาทิวเสน มหนฺตสฺส ปุริสสฺส. เทฺว คติโยติ เทฺว นิฏฺฐา เทฺว นิปฺผตฺติโย. อยญฺหิ คติสทฺโท "ปญฺจ โข อิมา สาริปุตฺต คติโย"ติ ๓- เอตฺถ นิรยาทิเภทาย สตฺเตหิ คนฺตพฺพคติยํ วตฺตติ. "อิเมสํ โข อหํ ภิกฺขูนํ สีลวนฺตานํ กลฺยาณธมฺมานํ เนว ปชานามิ อาคตึ วา คตึ วา"ติ ๔- เอตฺถ อชฺฌาสเย วตฺตติ. "นิพฺพานํ อรหโต คตี"ติ ๕- เอตฺถ ปฏิสรเณ. "อปิจ ตฺยาหํ พฺรเหฺม คติญฺจ ปชานามิ, ชุติญฺจ ปชานามิ `เอวํ มหิทฺธิโก พโก พฺรหฺมา"ติ ๖- เอตฺถ นิปฺผตฺติยํ วตฺตติ. สฺวายมิธาปิ นิปฺผตฺติยํ วตฺตตีติ เวทิตพฺโพ. อนญฺญาติ อญฺญา คตินิปฺผตฺติ นาม นตฺถิ.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พวกพราหมณ์โหราจารย์เห็นพระวิปัสสีราชกุมารแล้วได้กราบทูลพระเจ้าพันธุมา ว่า ‘ขอเดชะ โปรดพอพระทัยเถิด พระราชโอรสของพระองค์ที่เสด็จอุบัติขึ้นเป็นผู้มี ศักดิ์ใหญ่ นับว่าเป็นลาภอันประเสริฐของพระองค์ผู้ได้พระราชโอรสเช่นนี้อยู่ในราชตระกูล เพราะพระราชกุมารนี้สมบูรณ์ด้วยลักษณะมหาบุรุษ ๓๒ ประการ ที่เป็นเหตุให้ มหาบุรุษมีคติ ๒- ๒ อย่าง ไม่เป็นอย่างอื่น คือ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
๑. ถ้าอยู่ครองเรือนจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงธรรม ครองราชย์ โดยธรรม ทรงเป็นใหญ่ในแผ่นดินมีมหาสมุทรทั้งสี่เป็นขอบเขต ทรงได้รับชัยชนะ มีพระราชอาณาจักรมั่นคง สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ คือ (๑) จักรแก้ว (๒) ช้างแก้ว (๓) ม้าแก้ว (๔) มณีแก้ว (๕) นางแก้ว (๖) คหบดีแก้ว (๗) ปริณายกแก้ว มีพระราชโอรส มากกว่า ๑,๐๐๐ องค์ ซึ่งล้วนแต่กล้าหาญ มีรูปทรงสมเป็น
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที