ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

นายสารถีทูลตอบว่า ‘ขอเดชะ ผู้นี้ชื่อว่าคนชรา’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘ทำไม เขาจึงชื่อว่าคนชรา’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม.,อิ. เตติ น ทิสฺสติ ๔ ฉ.ม. วาวฏา, อิ. วยาวฏา. ๕ ฉ.ม. ปิฏฺฐปิณฺฑิ วิย. วิชฺโชภาสํ ๑- วิย นิจฺฉริตฺวา "กึ อิทนฺ"ติ ภณนฺตานํเยว อนฺตรธายติ. สํกมฺปตีติ สมนฺตโต กมฺปติ. อิตรทฺวยํ ปุริมปทสฺเสว เววจนํ. ปุน อปฺปมาโณ จาติอาทิ นิคมนตฺถํ วุตฺตํ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘ผู้นี้ชื่อว่าคนชรา เพราะเวลานี้เขาจะมีชีวิตอยู่อีกไม่นาน พระเจ้าข้า’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๙] จตฺตาโร นํ เทวปุตฺตา จตุทฺทิสํ รกฺขาย อุปคจฺฉนฺตีติ เอตฺถ จตฺตาโรติ จตุนฺนํ มหาราชานํ วเสน วุตฺตํ, ทสสหสฺสจกฺกวาเฬสุ ปน จตฺตาโร จตฺตาโร กตฺวา จตฺตาฬีสสหสฺสานิ โหนฺติ. ตตฺถ อิมสฺมึ จกฺกวาเฬ มหาราชาโน ขคฺคหตฺถา โพธิสตฺตสฺส อารกฺขนตฺถาย อุปคนฺตฺวา สิริคพฺภํ ปวิสิตฺวา อิตเร คพฺภทฺวารโต ปฏฺฐาย อวรุทฺธเก ปํสุปิสาจกาทิยกฺขคเณ ปฏิกฺกมาเปตฺวา ยาว จกฺกวาฬา อารกฺขํ คณฺหึสุ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘ถึงเราเองก็จะต้องแก่เฒ่าเป็นธรรมดา หนีไม่พ้นกระนั้นหรือ’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

กิมตฺถาย ปนายํ รกฺขา, นนุ ปฏิสนฺธิกฺขเณ กลลกาลโต ปฏฺฐาย สเจปิ โกฏิสตสหสฺสมารา โกฏิสตสหสฺสํปิ สิเนรุํ อุกฺขิปิตฺวา โพธิสตฺตสฺส วา โพธิสตฺตมาตุ วา อนฺตรายกรณตฺถํ อาคจฺเฉยฺยุํ, สพฺเพ อนฺตรายา อนฺตรธาเยยฺยุํ. วุตฺตมฺปิ เจตํ ภควตา รุหิรุปฺปาทวตฺถุสฺมึ:- "อฏฺฐานเมตํ ภิกฺขเว อนวกาโส, โย ปรูปกฺกเมน ๒- ตถาคตํ ชีวิตา โวโรเปยฺยุํ. ๓- น ปรูปกฺกเมน ภิกฺขเว ตถาคตา ปรินิพฺพายนฺติ. คจฺฉถ ตุเมฺห ภิกฺขเว ยถาวิหารํ, อรกฺขิยา ภิกฺขเว ตถาคตาติ ๔- เอวเมว, ปรูปกฺกเมน น เตสํ ชีวิตนฺตราโย อตฺถิ, สนฺติ โข ปน อมนุสฺสา วิรูปา ทุทฺทสิกา เภรวรูปา มิคปกฺขิโน, เยสํ รูปํ วา ทิสฺวา สทฺทํ วา สุตฺวา โพธิสตฺตมาตุ ภยํ วา สนฺตาโส วา อุปฺปชฺเชยฺย, เตสํ นิวารณตฺถาย อารกฺขํ อคฺคเหสุํ. อปิจ โพธิสตฺตสฺส ปุญฺญเตเชน สญฺชาตคารวา อตฺตโน คารวโจทิตาปิ เต เอวมกํสุ.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๙

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”