ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

@แปลจากคำว่า กเรริมณฺฑลมาเฬ ในที่นี้หมายถึงศาลาสำหรับนั่ง (นิสีทนสาลา) เป็นศาลาทรงกลมที่สร้าง

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม. อสงฺเขฺยฺยยญฺเจว. ๔ อิ. เย อคฺคปฺปตฺตา กมฺมวาทิโน ติตฺถิยา เต.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

@ย่อส่วนจากเรือนยอด ไม่มีฝา บางทีคำว่า มณฺฑลมาฬ ท่านใช้รวมถึงบริเวณพระคันธกุฎี กเรริกุฎีและหอนั่ง

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๕ ฉ.ม. กุณฺฐา, ม. กุณฺฑา. ๖ ฉ.ม., อิ. ตตฺตกํ. ๗ อิ. ปน.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

@(ที.ม.ฏีกา ๑/๑)

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ติตฺถิยานํ ปุพฺเพนิวาสญานํ ขชฺโชปนกโอภาสสทิสํ, ๑- สาวกานํ ปทีโปภาสสทิสํ, อคฺคสาวกานํ โอสธิตารโกภาสสทิสํ, ปจฺเจกพุทฺธานํ จนฺโทภาสสทิสํ, พุทฺธานํ สหสฺสสุริยมณฺฑโลภาสสทิสํ. ๒- ตสฺส เอตฺตกานิ ชาติสตานิ ชาติสหสฺสานิ ชาติสตสหสฺสานีติ วา เอตฺตกานิ กปฺปสตานิ กปฺปสหสฺสานิ กปฺปสตสหสฺสานีติ วา นตฺถิ, ยํ กิญฺจิ อนุสฺสรนฺตสฺส เนว ขลิตํ, น ปฏิฆาโต ๓- โหติ, อาวชฺชนปฏิพทฺธเมว อากงฺขมนสิการจิตฺตุปฺปาทปฏิพทฺธเมว โหติ. ทุพฺพลปตฺตปูเฏ ๔- เวคกฺขิตฺตนาราโจ วิย สิเนรุกูเฏ วิสฏฺฐอินฺทวชิรํ วิย จ อสชฺชมานเมว คจฺฉติ. "อโห มหนฺตํ ภควโต ปุพฺเพนิวาสญาณนฺ"ติ เอวํ ภควนฺตํเยว อารพฺภ กถา อุปฺปนฺนา, ชาตา ปวตฺตาติ อตฺโถ. ตํ สพฺพํปิ สงฺเขปโต ทสฺเสตุํ "อิติปิ ปุพฺเพนิวาโส, อิติปิ ปุพฺเพนิวาโส"ติ เอตฺตกเมว ปาลิยํ วุตฺตํ. ตตฺถ อิติปีติ เอวํปิ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

@๔ ปุพเพนิวาส หมายถึงชีวิตในชาติก่อน คือการสืบต่อของขันธ์ที่เคยเป็นอยู่ในชาติก่อนอาจ ๑ ชาติบ้าง

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒] อสฺโสสิ โข ฯเปฯ อถ ภควา อนุปฺปตฺโตติ เอตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ พฺรหฺมชาลสุตฺตวณฺณนายํ วุตฺตเมว. อยเมว หิ วิเสโส:- ตตฺถ สพฺพญฺญุตญาเณน อสฺโสสิ, อิธ ทิพฺพโสเตน. ตตฺถ จ วณฺณาวณฺณกถา วิปฺปกตา, อิธ ปุพฺเพนิวาสกถา. ตสฺมา ภควา "อิเม ภิกฺขู มม ปุพฺเพนิวาสญาณํ อารพฺภ คุณํ โถเมนฺติ, ปุพฺเพนิวาสญาณสฺส ปน เม นิปฺผตฺตึ น ชานนฺติ, หนฺท เนสํ ตสฺส นิปฺผตฺตึ กเถตฺวา ทสฺสามี"ติ อาคนฺตฺวา ปกติยาปิ พุทฺธานํ นิสีทิตฺวา ธมฺมเทสนตฺถเมว ฐปิเต ตํขณํ ๕- ภิกฺขูหิ ปปฺโผเฏตฺวา ทินฺเน วรพุทฺธาสเน นิสีทิตฺวา "กาย นุตฺถ ภิกฺขเว"ติ ปุจฺฉาย จ "อิธ ภนฺเต"ติอาทิโต ปฏิวจนสฺส ๖- จ ปริโยสาเน เตสํ ปุพฺเพนิวาสปฏิสํยุตฺตํ ธมฺมกถํ ๗- กเถตุกาโม อิจฺเฉยฺยาถ โนติอาทิมาห.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”