ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
[๒๙๐] ‘พวกเทพชั้นดาวดึงส์ผู้เจริญเข้าใจเรื่องนั้นว่าอย่างไร พระผู้มีพระภาค ผู้ทรงรู้ทรงเห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ทรงบัญญัติบริขารแห่ง สมาธิ ๒- ๗ ประการนี้ แม้ที่ทรงบัญญัติอย่างดี ก็เพียงเพื่อความเจริญ เพื่อความ บริบูรณ์แห่งสัมมาสมาธิ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๙๐] สมาธิปริกฺขาราติ เอตฺถ ตโย ปริกฺขารา. "รโถ สีลปริกฺขาโร ๒- ฌานกฺโข จกฺกวีริโย"ติ ๓- หิ เอตฺถ อลงฺกาโร ปริกฺขาโร นาม. "สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขิตฺตํ ๔- โหตี"ติ ๕- เอตฺถ ปริวาโร ปริกฺขาโร นาม. "คิลานปจจยชีวิตปริกฺขาโร"ติ ๖- เอตฺถ สมฺภาโร ปริกฺขาโร นาม. อิธ ปน ปริวารปริกฺขารวเสน "สตฺต สมาธิปริกฺขารา"ติ วุตฺตํ. ปริกฺขตาติ ปริวาริกา. ๗- อยํ วุจฺจติ โภ อริโย สมฺมาสมาธีติ อยํ สตฺตหิ รตเนหิ ปริวุโต จกฺกวตฺตี วิย สตฺตหิ องฺเคหิ ปริวุโต "อริโย สมฺมาสมาธี"ติ วุจฺจติ. สอุปนิโส อิติปีติ สอุปนิสฺสโย อิติปิ วุจฺจติ, สปริวาโรเยวาติ วุตฺตํ โหติ. สมฺมาทิฏฺฐิสฺสาติ สมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส. สมฺมาสงฺกปฺโป ปโหตีติ สมฺมาสงฺกปฺโป ปวตฺตติ. เอส นโย สพฺพปเทสุ. อยํ ปนตฺโถ มคฺควเสนปิ ผลวเสนปิ เวทิตพฺโพ. กถํ? มคฺคสมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส มคฺคสมฺมาสงฺกปฺโป ปโหติ ฯเปฯ มคฺคญาเณ ฐิตสฺส มคฺควิมุตฺติ ปโหติ. ตถา ผลสมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส ผลสมฺมาสงฺกปฺโป ปโหติ ฯเปฯ ผลสมฺมาญาเณ ฐิตสฺส ผลวิมุตฺติ ปโหตีติ.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
บริขารแห่งสมาธิ ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
๑. สัมมาทิฏฐิ (เห็นชอบ) ๒. สัมมาสังกัปปะ (ดำริชอบ)
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
๓. สัมมาวาจา (เจรจาชอบ) ๔. สัมมากัมมันตะ (กระทำชอบ)
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที