ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
นายสารถีทูลรับพระบัญชาแล้วขับราชรถไปทางบรรพชิตนั้น ครั้นแล้ว พระราชกุมารได้ตรัสถามบรรพชิตว่า ‘สหาย ท่านทำอะไร ศีรษะ และเครื่องนุ่งห่มของท่านจึงไม่เหมือนของคนอื่นๆ’
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
บรรพชิตนั้นทูลตอบว่า ‘ขอถวายพระพร อาตมภาพชื่อว่าบรรพชิต’
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๔ อิ. ปิวนมตฺตมฺปิ. ๕ ฉ.ม. วิวฏกํ, อิ. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ. ๖ ฉ.ม. อคฺคปาทตลํ วา ปน ฉิทฺทํ โหติ, อุกฺขิปนฺตานํปิ อคฺคตลาทีสุ เอกโกฏฺฐาโสว ปฐมํ อุฏฺฐหติ, น เอวมสฺส. อสฺส ปน สุวณฺณปาทุกาตลมิว ๑- เอกปฺปหาเรเนว สกลํ ปาทตลํ ภูมึ ผุสติ, เอกปฺปหาเรเนว ภูมิโต อุฏฺฐหติ. ตสฺมา อยํ สุปติฏฺฐิตปาโท.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
‘ท่านชื่อว่าบรรพชิตหรือ’
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
จกฺกานีติ ทฺวีสุ ปาทตเลสุ เทฺว จกฺกานิ, เตสํ อารา ๒- จ เนมิ จ นาภิ จ ปาลิยํ วุตฺตาว. สพฺพาการปริปูรานีติ อิมินา ปน อยํ วิเสโส เวทิตพฺโพ, เตสํ กิร จกฺกานํ ปาทตลสฺส มชฺเฌ นาภิ ทิสฺสติ, นาภิปริจฺฉินฺนา วฏฺฏเลขา ทิสฺสติ, นาภิมุขปริกฺเขปวฏฺโฏ ทิสฺสติ, ปนาฬีมุขํ ทิสฺสติ, อารา ทิสฺสนฺติ, อาเรสุ วฏฺฏเลขา ทิสฺสนฺติ, เนมิ ทิสฺสติ, ๓- เนมิมณิกา ทิสฺสนฺติ. อิทํ ตาว ปาลิยํ อาคตเมว. สมฺพหุลวาโร ปน อนาคโต, โส เอวํ ทฏฺฐพฺโพ:- สตฺติ สิริวจฺโฉ นนฺทิ โสวตฺถิโก วฏํสโก วฑฺฒมานกํ มจฺฉยุคลํ ภทฺทปีฐํ องฺกุสโก ปาสาโท โตรณํ เสตจฺฉตฺตํ ขคฺโค ตาลวณฺฏํ ๔- โมรหตฺถโก วาลวีชนี อุณฺหีสํ มณิ ปตฺโต สุมนทามํ นีลุปฺปลํ รตฺตุปฺปลํ เสตุปฺปลํ ปทุมํ ปุณฺฑริกํ ปุณฺณฆโฏ ปุณฺณปาฏิ สมุทฺโท จกฺกวาโฬ หิมวา สิเนรุ จนฺทิมสุริยา นกฺขตฺตานิ ๕- จตฺตาโร มหาทีปา เทฺว ปริตฺตทีปสหสฺสานิ, อนฺตมโส จกฺกวตฺติรญฺโญ ปริสํ อุปาทาย สพฺโพ จกฺกลกฺขณสฺเสว ปริวาโร.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
‘ขอถวายพระพร อาตมภาพชื่อว่าบรรพชิต เพราะการประพฤติธรรมเป็น ความดี การประพฤติสม่ำเสมอเป็นความดี การทำกุศลเป็นความดี การทำบุญ เป็นความดี การไม่เบียดเบียนเป็นความดี และการอนุเคราะห์หมู่สัตว์เป็นความดี’
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อายตปณฺหีติ ทีฆปณฺหิ, ปริปุณฺณปณฺหีติ อตฺโถ. ยถา หิ อญฺเญสํ อคฺคปาโท ทีโฆ โหติ, ปณฺหิมตฺถเก ชงฺฆา ปติฏฺฐาติ, ปณฺหึ ตจฺเฉตฺวา ฐปิตา วิย โหติ, น เอวํ มหาปุริสสฺส. มหาปุริสสฺส ปน จตูสุ โกฏฺฐาเสสุ เทฺว โกฏฺฐาสา อคฺคปาทา โหนฺติ, ตติเย โกฏฺฐาเส ชงฺฆา ปติฏฺฐาติ, จตุตฺเถ โกฏฺฐาเส อารคฺเคน วฏฺเฏตฺวา ฐปิตา วิย รตฺตกมฺพลเคณฺฑุกสทิสา ปณฺหิ โหติ.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที