อทุกฺขมสุขา ปน ทุทฺทีปนา อนฺธกาเรน วิย อภิภูตา. ๒- สา สุขทุกฺขานํ อปคเม สาตาสาตปฏิปกฺขวเสน ๓- มชฺเตฺตาการภูตา อทุกฺขมสุขา เวทนาติ นยโต คณฺหนฺตสฺส ปากฏา โหติ. ยถา กึ? ยถา อนฺตรา ปิฏฺฐิปาสาณํ อารูหิตฺวา ปลาตสฺส มิคสฺส อนุปทํ คจฺฉนฺโต มิคลุทฺธโก ปิฏฺฐิปาสาณสฺส โอรภาเคปิ ปรภาเคปิ ปทํ ทิสฺวา มชฺเฌ อปสฺสนฺโตปิ "อิโต อารุโฬฺห, อิโต โอรุโฬฺห, มชฺเฌ ปิฏฺฐิปาสาเณ อิมินา ปเทเสน ตโต ภวิสฺสตี"ติ นยโต ชานาติ, เอวํ. อารุฬฺหฏฺฐาเน ปทํ วิย หิ สุขเวทนาย อุปฺปตฺติ ปากฏา โหติ, โอรุฬฺหฏฺฐาเน ปทํ วิย ทุกฺขเวทนาย อุปฺปตฺติ ปากฏา โหติ, อิโต อารุยฺห, อิโต โอรุยฺห, มชฺเฌ เอวํ คโตติ นยโต คหณํ วิย สุขทุกฺขานํ อปคเม สาตาสาตปฏิปกฺขวเสน มชฺฌตฺตาการภูตา อทุกฺขมสุขา เวทนาติ นยโต คณฺหนฺตสฺส ปากฏา โหติ.

เอวํ ภควา ปฐมํ รูปกมฺมฏฺฐานํ กเถตฺวา ปจฺฉา อรูปกมฺมฏฺฐานํ เวทนาวเสน วินิวตฺเตตฺวา ทสฺเสติ. น เกวลญฺจ อิเธว เอวํ ทสฺเสติ, มหาสติปฏฺฐาเน, มชฺฌิมนิกายมฺหิ สติปฏฺฐาเน, จูฬตณฺหาสงฺขเย, มหาตณฺหาสงฺขเย, จูฬเวทลฺลสุตฺเต, มหาเวทลฺลสุตฺเต, รฏฺฐปาลสุตฺเต, มาคนฺทิยสุตฺเต, ธาตุวิภงฺเค, อเนญฺชสปฺปาเย ๔- สกเล เวทนาสํยุตฺเตติ เอวํ อเนเกสุ สุตฺเตสุ ปฐมํ รูปกมฺมฏฺฐานํ กเถตฺวา ปจฺฉา อรูปกมฺมฏฺฐานํ เวทนาวเสน วินิวตฺเตตฺวา ทสฺเสติ. ยถา จ เตสุ, เอวํ อิมสฺมึปิ สกฺกปเญฺห ปฐมํ รูปกมฺมฏฺฐานํ กเถตฺวา ปจฺฉา อรูปกมฺมฏฺฐานํ เวทนาวเสน วินิวตฺเตตฺวา ทสฺเสติ. รูปกมฺมฏฺฐานํ ปเนตฺถ เวทนาย อารมฺมณมตฺตํเยว สงฺขิตฺตํ, ตสฺมา ปาลิยํ น อารุฬฺหํ ภวิสฺสติ.