@๓ ฉ.ม., อิ. ตนฺติ น ทิสฺสติ ๔ อิ. นิยฺยาเทนฺโต วินิพฺพิชฺฌิตฺวา ๑- ปฏิวิชฺฌิตฺวา อุปฺปนฺนฏฺเฐน วิชฺชา, โอภาสฏฺเฐน ๒- อาโลโกติ จ วุตฺตา. ยถาห "จกฺขุํ อุทปาทีติ ทสฺสนฏฺเฐน. ญาณํ อุทปาทีติ ญาตฏฺเฐน. ปญฺญา อุทปาทีติ ปชานนฏฺเฐน. วิชฺชา อุทปาทีติ ปฏิเวธฏฺเฐน. อาโลโก อุทปาทีติ โอภาสฏฺเฐน. จกฺขุํ ธมฺโม ทสฺสนฏฺโฐ อตฺโถ. ญาณํ ธมฺโม ญาตฏฺโฐ อตฺโถ. ปญฺญา ธมฺโม ปชานนฏฺโฐ อตฺโถ. วิชฺชา ธมฺโม ปฏิเวธฏฺโฐ อตฺโถ. อาโลโก ธมฺโม โอภาสฏฺโฐ อตฺโถ"ติ. ๓- เอตฺตเกหิ ปเทหิ กึ กถิตนฺติ. อิมสฺมึ สติ อิทํ โหตีติ ปจฺจยสญฺชานนมตฺตํ กถิตํ. อถวา วีถิปฏิปนฺนา ตรุณวิปสฺสนา กถิตาติ.

[๖๑] อธิคโต โข มฺยายนฺติ อธิคโต โข เม อยํ. มคฺโคติ วิปสฺสนามคฺโค. สมฺโพธายาติ จตุสจฺจพุชฺฌนตฺถาย, นิพฺพานพุชฺฌนตฺถายเอว วา. อปิจ พุชฺฌตีติ โพธิ, อริยมคฺคสฺเสตํ นามํ, ตทตฺถายาติปิ วุตฺตํ โหติ. วิปสฺสนามคฺคมูลโก หิ อริยมคฺโคติ. อิทานิ ตํ มคฺคํ นิยฺยาเตนฺโต "ยทิทํ นามรูปนิโรธา"ติ อาทิมาห. เอตฺถ จ วิญฺญาณนิโรโธติอาทีหิ ปจฺจตฺตปเทหิ นิพฺพานเมว กถิตํ. อิติ มหาปุริโส สกลสฺส วฏฺฏทุกฺขสฺส อนิพฺพตฺตินิโรธํ อทฺทส.

[๖๒] นิโรโธ นิโรโธติ โขติ อนิพฺพตฺติ อนิพฺพตฺตีติ โข. จกฺขุนฺติอาทีนิ วุตฺตฏฺฐาเนว. อิธ ปน สพฺเพเหว เอเตหิ ปเทหิ "อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหตี"ติ นิโรธสญฺชานนมตฺตเมว กถิตํ, อถวา วุฏฺฐานคามินี พลววิปสฺสนา กถิตาติ.