บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๔] ธมฺมตา เอสา ภิกฺขเว ยทา โพธิสตฺโต มาตุ กุจฺฉิสฺมา นิกฺขมติ วิสโท ๒ ว นิกฺขมติ อมกฺขิโต อุทฺเทน ๓ อมกฺขิโต เสเมฺหน อมกฺขิโต รุหิเรน อมกฺขิโต เกนจิ อสุจินา สุทฺโธ วิสุทฺโธ ฯ เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มณิรตนํ กาสิเก วตฺเถ นิกฺขิตฺตํ เนว มณิรตนํ กาสิกํ วตฺถํ มกฺเขติ นปิ กาสิกํ วตฺถํ มณิรตนํ มกฺเขติ ตํ กิสฺส เหตุ อุภินฺนํ สุทฺธตฺตา เอวเมว โข ภิกฺขเว ยทา โพธิสตฺโต มาตุ กุจฺฉิสฺมา นิกฺขมติ วิสโท ๑ ว นิกฺขมติ อมกฺขิโต อุทฺเทน ๒ อมกฺขิโต เสเมฺหน อมกฺขิโต รุหิเรน อมกฺขิโต เกนจิ อสุจินา สุทฺโธ วิสุทฺโธ ๓ ฯ อยเมตฺถ ธมฺมตา ฯ(
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๔] กาลํ กโรตีติ น วิชายนภาวปจฺจยา ๓- อายุปริกฺขเยเนว. โพธิสตฺเตน วสิตฏฺฐานมฺหิ เจติยกุฏิสทิสํ โหติ อญฺเญสํ อปริโภคารหํ, น จ สกฺกา โพธิสตฺตมาตรํ อปเนตฺวา อญฺญํ อคฺคมเหสิฏฺฐาเน ฐเปตุนฺติ ตตฺตกํเยว โพธิสตฺตมาตุ อายุปฺปมาณํ โหติ, ตสฺมา ตทา กาลํ กโรติ. กตรสฺมึ ปน วเย กาลํ กโรตีติ. มชฺฌิมวเย. ปฐมวยสฺมึ หิ สตฺตานํ อตฺตภาเว ฉนฺทราโค พลวา โหติ, เตน ตทา สญฺชาตคพฺภา อิตฺถี คพฺภํ อนุรกฺขิตุํ น สกฺโกติ, คพฺโภ พหฺวาพาโธ โหติ. มชฺฌิมวยสฺส ปน เทฺว โกฏฺฐาเส อติกฺกมฺม ตติเย โกฏฺฐาเส วตฺถุ วิสุทฺธํ ๔- โหติ, วิสุทฺเธ ๔- วตฺถุมฺหิ นิพฺพตฺตทารกา อโรคา โหนฺติ, ตสฺมา โพธิสตฺตมาตา ปฐมวเย สมฺปตฺตึ อนุภวิตฺวา มชฺฌิมวยสฺส ตติเย โกฏฺฐาเส วิชายิตฺวา กาลํ กโรตีติ อยเมตฺถ ธมฺมตา.
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๕] ธมฺมตา เอสา ภิกฺขเว ยทา โพธิสตฺโต มาตุ กุจฺฉิสฺมา นิกฺขมติ เทฺว อุทกสฺส ธารา อนฺตลิกฺขา ปาตุภวนฺติ เอกา สีตสฺส เอกา อุณฺหสฺส เยน โพธิสตฺตสฺส อุทกกิจฺจํ กโรนฺติ มาตุ จ ฯ อยเมตฺถ ธมฺมตา ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๕] นว วา ทส วาติ เอตฺถ วาสทฺโท วิกปฺปนวเสน, สตฺต วา อฏฺฐ วา เอกาทส วา ทฺวาทส วาติ เอวมาทีนํปิ สงฺคโห เวทิตพฺโพ. ตตฺถ อฏฺฐมาเส ๑- ชาโต ชีวติ, สีตุณฺหกฺขโม ปน น โหติ. สตฺตมาเส ๒- ชาโต น ชีวติ, เสสา ชีวนฺติ.
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๖] ธมฺมตา เอสา ภิกฺขเว สมฺปติชาโต โพธิสตฺโต สเมหิ ปาเทหิ ปติฏฺฐหิตฺวา อุตฺตเรนาภิมุโข ๔ สตฺตปทวีติหาเรน คจฺฉติ เสตมฺหิ ฉตฺเต อนุธาริยมาเน ๕ สพฺพา จ ทิสา อนุวิโลเกติ อาสภิญฺจ วาจํ ภาสติ อคฺโคหมสฺมิ โลกสฺส เชฏฺโฐหมสฺมิ โลกสฺส เสฏฺโฐหมสฺมิ โลกสฺส อยมนฺติมา เม ๖ ชาติ นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ ฯ อยเมตฺถ ธมฺมตา ฯ
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๗] ธมฺมตา เอสา ภิกฺขเว ยทา โพธิสตฺโต มาตุ กุจฺฉิสฺมา นิกฺขมติ อถ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อปฺปมาโณ โอฬาโร โอภาโส ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาวํ ฯ ยาปิ ตา โลกนฺตริกา อฆา อสํวุตา อนฺธการติมิสา ยตฺถปิเม จนฺทิมสุริยา เอวํมหิทฺธิกา เอวํมหานุภาวา อาภาย นานุโภนฺติ ตตฺถปิ อปฺปมาโณ โอฬาโร โอภาโส ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาวํ ฯ เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ เตโนภาเสน อญฺญมญฺญํ สญฺชานนฺติ อญฺเญปิ กิร โภ สนฺติ สตฺตา อิธูปปนฺนาติ ฯ อยญฺจ ทสสหสฺสี โลกธาตุ สงฺกมฺปติ สมฺปกมฺปติ สมฺปเวเธติ อปฺปมาโณ จ โอฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาวํ ฯ อยเมตฺถ ธมฺมตา ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๗] เทวา ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตีติ ขีณาสวา สุทฺธาวาสพฺรหฺมาโน ปฏิคฺคณฺหนฺติ. กถํ ปฏิคฺคณฺหนฺติ? "สูติเวสํ คณฺหิตฺวา"ติ เอเก. ตํ ปน ปฏิกฺขิปิตฺวา อิทํ วุตฺตํ:- ตทา โพธิสตฺตมาตา สุวณฺณขจิตํ วตฺถํ นิวาเสตฺวา มจฺฉกฺขิสทิสํ ทุกูลปฏํ ยาว ปาทนฺตา ปารุปิตฺวา อฏฺฐาสิ. อถสฺสา สลฺลหุกํ คพฺภวุฏฺฐานํ ปฏิคฺคณฺหนฺติ อโหสิ ธมฺมกรกโต ๓- อุทกนิกฺขมนสทิสํ. อถ เต ปกติพรหมเวเสเนว อุปสงฺกมิตฺวา ปฐมํ สุวณฺณชาเลน ปฏีคฺคเหสุํ. เตสํ หตฺถโต จตฺตาโร มหาราชาโน อชินปฺปเวณิยา ปฏิคฺคเหสุํ. ตโต มนุสฺสา ทุกูลจุมฺพิฏเกน ปฏิคฺคเหสุํ. เตน วุตฺตํ "เทวา ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺติ, ปจฺฉา มนุสฺสา"ติ.