บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๕๗] กถํปฏิปนฺโน ปน มาริส ภิกฺขุ ปปญฺจสญฺญาสงฺขา- นิโรธสารุปฺปคามินีปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหตีติ ฯ โสมนสฺสํ จาหํ ๑ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปิ โทมนสฺสํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปิ อุเปกฺขํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปิ โสมนสฺสํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปีติ ฯ อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ ยํ ชญฺญา โสมนสฺสํ อิมํ โข เม โสมนสฺสํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตีติ เอวรูปํ โสมนสฺสํ น เสวิตพฺพํ ฯ ตตฺถ ยํ ชญฺญา โสมนสฺสํ อิมํ โข เม โสมนสฺสํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺตีติ เอวรูปํ โสมนสฺสํ เสวิตพฺพํ ฯ ตตฺถ ยญฺเจ สวิตกฺกํ สวิจารํ ยญฺเจ อวิตกฺกํ อวิจารํ เย อวิตกฺเก อวิจาเร (๑) ปณีตตเร โสมนสฺสํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปีติ ฯ อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ โทมนสฺสํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปีติ ฯ อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ ยํ ชญฺญา โทมนสฺสํ อิมํ โข เม โทมนสฺสํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตีติ เอวรูปํ โทมนสฺสํ น เสวิตพฺพํ ฯ ตตฺถ ยํ ชญฺญา โทมนสฺสํ อิมํ โข เม โทมนสฺสํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺตีติ เอวรูปํ โทมนสฺสํ เสวิตพฺพํ ฯ ตตฺถ ยญฺเจ สวิตกฺกํ สวิจารํ ยญฺเจ อวิตกฺกํ อวิจารํ เย อวิตกฺเก อวิจาเร ปณีตตเร โทมนสฺสํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปีติ ฯ อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ อุเปกฺขํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปีติ ฯ อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ ยํ ชญฺญา อุเปกฺขํ อิมํ โข เม อุเปกฺขํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตีติ เอวรูปา อุเปกฺขา น เสวิตพฺพา ฯ ตตฺถ ยํ ชญฺญา อุเปกฺขํ อิมํ โข เม อุเปกฺขํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺตีติ เอวรูปา อุเปกฺขา เสวิตพฺพา ฯ ตตฺถ ยญฺเจ สวิตกฺกํ สวิจารํ ยญฺเจ อวิตกฺกํ อวิจารํ เย อวิตกฺเก อวิจาเร ปณีตตเร อุเปกฺขํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปีติ ฯ อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ เอวํปฏิปนฺโน โข เทวานมินฺท ภิกฺขุ ปปญฺจสญฺญาสงฺขานิโรธสารุปฺปคามินีปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหตีติ ฯ อิตฺถํ ภควา สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปญฺหํ ปุฏฺโฐ พฺยากาสิ ฯ อตฺตมโน สกฺโก เทวานมินฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิ อนุโมทิ เอวเมตํ ภควา เอวเมตํ สุคต ติณฺณา เมตฺถ กงฺขา วิคตา กถํกถา ภควโต ปญฺหาพฺยากรณํ สุตฺวาติ ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
มฆสฺส เคเห สุชาตา สุธมฺมา สุจิตฺตา สุนนฺทาติ จตสฺโส ภริยาโย อเหสุํ. สุธมฺมา วฑฺฒกึ ปุจฺฉติ "ตาต อิเม สหายา กาลสฺเสว คนฺตฺวา สายํ เอนฺติ, กึ กมฺมํ กโรนฺตี"ติ. สาลํ กโรนฺติ อมฺมาติ. ตาต มยฺหํปิ สาลาย ปตฺตึ กตฺวา เทหีติ. "อิตฺถีหิ อปตฺตึ กโรมา"ติ เอเต วทนฺตีติ. สา วฑฺฒกิสฺส อฏฺฐ กหาปเณ อทาสิ "หนฺท ตาต เยน เกนจิ อุปาเยน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๔ ฉ.ม. กโรม. ๕ ฉ.ม., อิ. อิตฺถีนํ ๖ ฉ.ม., สุพทฺธา, อิ. สุฏฺฐุพทฺธา
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๗ ฉ.ม., อิ. อุฏฺฐหึสุ ๘ ฉ.ม. เตตฺตึสปิญฺฑํ ๙ อิ. ฐเปติ มยฺหํ ปตฺติกํ กโรหี"ติ. โส "สาธุ อมฺมา"ติ วตฺวา ปุเรตรํ วาสีผรสุํ คเหตฺวา คามมชฺเฌ ฐตฺวา "กึ โภ อชฺช อิมสฺมึปิ กาเล น นิกฺขมถา"ติ อุจฺจาสทฺทํ กตฺวา "สพฺเพ มคฺคํ อารุฬฺหา"ติ ญตฺวา "คจฺฉถ ตาว ตุเมฺห, มยฺหํ ปปญฺโจ อตฺถี"ติ เต ปุรโต กตฺวา อญฺญํ มคฺคํ อารุยฺห กณฺณิกูปคํ รุกฺขํ ฉินฺทิตฺวา ตจฺเฉตฺวา มฏฺฐํ ๑- กตฺวา อาหริตฺวา สุธมฺมาย เคเห ฐเปสิ "มยา เทหีติ วุตฺตทิวเส นีหริตฺวา ทเทยฺยาสี"ติ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อถ นิฏฺฐิเต ทพฺพสมฺภารกมฺเม ภูมิกมฺมโต ปฏฺฐาย ยาว พนฺธน- ถมฺภุสฺสาปนสงฺฆาฏโยชนกณฺณิกมญฺจพนฺธเนสุ กเตสุ โส วฑฺฒกี กณฺณิกมญฺเจ นิสีทิตฺวา จตูหิ ทิสาหิ โคปานสิโย อุกฺขิปิตฺวา "โภ เอกํ ปมุฏฺฐํ อตฺถี"ติ อาห. กึ โภ อปมุฏฺฐํ, ๒- สพฺพเมว ตฺวํ ปมุสฺสสีติ. อิมา โคปานสิโย กตฺถ ปติฏฺฐหิสฺสนฺตีติ. กณฺณิกา นาม ลทฺธุํ วฏฺฏตีติ. กุหึ โภ อิทานิ สกฺกา ลทฺธุนฺติ. กุลานํ เคเห สกฺกา ลทฺธุํ, ๓- อาหิณฺฑนฺตา ปุจฺฉถาติ. เต อนฺโตคามํ ปวิสิตฺวา ปุจฺฉิตฺวา สุธมฺมาย ฆรทฺวาเร ฐิตา "อิมสฺมึ ฆเร กณฺณิกา อตฺถี"ติ ปุจฺฉึสุ. ๔- สา "อตฺถี"ติ อาห. หนฺท มูลํ คณฺหาหีติ. มูลํ น คณฺหามิ, สเจ มม ปตฺติกํ กโรถ ทสฺสามีติ. เอถ โภ มาตุคามสฺส ปตฺติกํ ๕- น กโรม อรญฺญํ คนฺตฺวา รุกฺขํ ฉินฺทิสฺสามาติ นิกฺขมึสุ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตโต วฑฺฒกินา ๖- "กึ ตาตา ลทฺธา ๗- กณฺณิกา"ติ ปุจฺฉิตา ๘- ตมตฺถํ อาโรเจสุํ. วฑฺฒกี กณฺณิกมญฺเจ นิสินฺโนว อากาสํ อุลฺโลเกนฺโต ๙- "โภ อชฺช นกฺขตฺตํ สุนฺทรํ, อิทํ อญฺญํ สํวจฺฉรํ อติกฺกมิตฺวา สกฺกา ลทฺธุํ, ตุเมฺหหิ จ ทุกฺเขน อาภตา ทพฺพสมฺภารา, เต สกลสํวจฺฉเรน อิมสฺมึเยว ฐาเน ปูติกา ภวิสฺสนฺติ. เทวโลเก นิพฺพตฺตกาเล ตสฺสาปิ เอกสฺมึ โกเณ สาลา โหติ, อาหรถ นนฺ"ติ อาห. สาปิ ยาว เต น ปุน อาคจฺฉนฺติ, ตาว กณฺณิกาย เหฏฺฐิมตเล "อยํ สาลา สุธมฺมา นามา"ติ อกฺขรานิ ฉินฺทาเปตฺวา อหเตน วตฺเถน เวเฐตฺวา ฐเปสิ. กมฺมิกา อาคนฺตฺวา "อาหร เร กณฺณิกํ, ยํ โหตุ ตํ โหตุ,
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๕ ฉ.ม., อิ. ปตฺตึ. ๖ ฉ.ม. วฑฺฒกี. ๗ ฉ.ม. น ลทฺธา.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๘ ฉ.ม. ปุจฺฉิ. ๙ ฉ.ม.,อิ. อุลฺโลเกตฺวา. ตุยฺหํปิ ปตฺติกํ กริสฺสามา"ติ อาหํสุ. สา นีหริตฺวา "ตาตา ยาว อฏฺฐ วา โสฬส วา โคปานสิโย น อาโรหนฺติ, ตาว อิมํ วตฺถํ มา นิพฺเพฐยิตฺถา"ติ อทาสิ. เต "สาธู"ติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา คเหตฺวา โคปานสิโย อาโรเปตฺวาว วตฺถํ นิพฺเพเฐสุํ.