๘. สักกปัญหสูตร
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[247] Evamme sutaṃ . ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ . tena kho pana samayena sakkassa devānamindassa ussukkaṃ udapādi bhagavantaṃ dassanāya . Athakho sakkassa devānamindassa etadahosi kahaṃ nu kho bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddhoti . addasā kho sakko devānamindo bhagavantaṃ magadhesu viharantaṃ pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ disvāna deve tāvatiṃse āmantesi ayaṃ mārisā bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ yadi pana mārisā mayantaṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṃ sammāsambuddhanti . evaṃ bhaddantavāti kho devā tāvatiṃsā sakkassa devānamindassa paccassosuṃ. {247.1} Athakho sakko devānamindo pañcasikhaṃ gandhabbaputtaṃ āmantesi ayaṃ tāta pañcasikha bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṃ yadi hi Pana tāta pañcasikha mayaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṃ sammāsambuddhanti . evaṃ bhaddantavāti kho pañcasikho gandhabbaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā veḷuvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya sakkassa devānamindassa anucariyaṃ upāgami. {247.2} Athakho sakko devānamindo devehi tāvatiṃsehi parivuto pañcasikhena gandhabbaputtena purakkhato seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya evameva kho devesu tāvatiṃsesu antarahito magadhesu pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate paccuṭṭhāsi . Tena kho pana samayena vediyako pabbato atiriva obhāsajāto hoti ambasaṇḍo ca brāhmaṇagāmo yathā taṃ devānaṃ devānubhāvena . Apissudaṃ parito gāmesu manussā evamāhaṃsu ādittassu nāmajja vediyako pabbato jhāyatassu nāmajja vediyako pabbato jalatassu nāmajja vediyako kiṃ su nāmajja vediyako pabbato atiriva obhāsajāto ambasaṇḍo ca brāhmaṇagāmoti. Saṃviggā lomahaṭṭhajātā ahesuṃ. {247.3} Athakho sakko devānamindo pañcasikhaṃ gandhabbaputtaṃ āmantesi durupasaṅkamā kho tāta pañcasikha tathāgatā mādisena jhāyī jhānaratā tadanantaraṃ paṭisallīnā yadi pana tvaṃ tāta pañcasikha bhagavantaṃ paṭhamaṃ pasādeyyāsi tayā tāta paṭhamaṃ pasāditaṃ pacchā Mayaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṃ sammāsambuddhanti . evaṃ bhaddantavāti kho pañcasikho gandhabbaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā veḷuvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya yena indasālaguhā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ettāvatā me bhagavā neva avidūre kho vasati nāccāsannena saddañca me sossatīti ekamantaṃ aṭṭhāsi. {247.4} Ekamantaṃ ṭhito kho pañcasikho gandhabbaputto veḷuvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya assāvesi imā ca gāthāyo abhāsi buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๘. สกฺกปญฺหสุตฺต
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
นิทานวณฺณนา
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๔๔] เอวมฺเม สุตนฺติ สกฺกปญฺหสุตฺตํ. ตตฺรายํ อนุตฺตานปทวณฺณนา:- อมฺพสณฺโฑ ๑- นาม พฺราหฺมณคาโมติ โส กิร คาโม อมฺพสณฺฑานํ อวิทูเร นิวิฏฺโฐ, ตสฺมา "อมฺพสณฺโฑ"เตฺวว วุจฺจติ. เวทิยเก ปพฺพเตติ โส กิร ปพฺพโต ปพฺพตปาเท ชาเตน มณิเวทิกาสทิเสน นีลวนสณฺเฑน สมนฺตา ปริกฺขิตฺโต, ตสฺมา "เวทิยกปพฺพโต"เตฺวว สงฺขยํ คโต. อินฺทสาลคุหายนฺติ ปุพฺเพ ๒- สา ทฺวินฺนํ ปพฺพตานํ อนฺตเร คุหา, อินฺทสาลรุกฺโข จสฺสา ทฺวาเร, ตสฺมา "อินฺทสาลคุหา"ติ สงฺขยํ คตา. อถ นํ กุฑฺเฑหิ ปริกฺขิปิตฺวา ทฺวารวาตปานานิ โยเชตฺวา สุปรินิฏฺฐิตสุธากมฺมมาลากมฺมลตากมฺมวิจิตฺตํ เลณํ กตฺวา ภควโต อทํสุ. ปุริมโวหารวเสเนว ๓- ปน "อินฺทสาลคุาห"เตวว นํ สญฺชานฺติ. ตํ สนฺธาย วุตฺตํ "อินฺทสสาลคุหายนฺ"ติ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อุสฺสุกฺกํ อุทปาทีติ ธมฺมิโก อุสฺสาโห อุปฺปชฺชิ. นนุ จ เอส อภิณฺหทสฺสาวี ภควโต, น โส เทวตาสนฺนิปาโต นาม อตฺถิ, ยตฺถายํ นาคตปุพฺโพ, สกฺเกน สทิโส อปฺปมาทวิหารี เทวปุตฺโต นาม นตฺถิ. อถ กสฺมา พุทฺธทสฺสนํ อนาคตปุพฺพสฺส วิยสฺส อุสฺสาโห อุทปาทีติ. มรณภเยน สนฺตชฺชิตตฺตา.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตสฺมึ กิรสฺส ๔- สมเย อายุ ปริกฺขีโณ, โส ปญฺจ ปุพฺพนิมิตฺตานิ ทิสฺวา "ปริกฺขีโณทานิ เม อายู"ติ อญฺญาสิ. เยสํ จ เทวปุตฺตานํ มรณนิมิตฺตานิ อาวีภวนฺติ, เตสุ เย ปริตฺตเกน ปุญฺญกมฺเมน เทวโลเก นิพฺพตฺตา, เต "กุหึ นุโขทานิ นิพฺพตฺติสฺสามา"ติ ภยสนฺตาสํ อาปชฺชนฺติ. เย กตภีรุตฺตาณา พหุํ ปุญฺญํ กตฺวา นิพฺพตฺตา, เต อตฺตนา ทินฺนทานํ รกฺขิตสีลํ ภาวิตภาวนํ จ อาคมฺม "อุปริ เทวโลเก สมฺปตฺตึ อนุภวิสฺสามา"ติ น ภายนฺติ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๓ ฉ.ม. เอวสทฺโท น ทิสฺสติ. ๔ อิ. กิร
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
สกฺโก ปน เทวราชา ปุพฺพนิมิตฺตานิ ทิสฺวา ทสโยชนสหสฺสํ เทวนครํ, โยชนสหสฺสุพฺเพธํ เวชยนฺตํ, ติโยชนสติกํ สุธมฺมํ เทวสภํ, โยชนสตุพฺเพธํ มหาปาริจฺฉตฺตกํ, ๑- สฏฺฐิโยชนิกํ ปญฺฑุกมฺพลสิลํ, อฑฺฒเตยฺยา ๒- นาฏกโกฏิโย ทฺวีสุ เทวโลเกสุ เทวปริสํ, นนฺทนวนํ, จิตฺตลตาวนํ มิสฺสกวนํ, ปารุสกวนนฺติ ๓- เอวํ ๔- สพฺพสมฺปตฺตึ โอโลเกตฺวา "นสฺสติ วต โภ เม อยํ สมฺปตฺตี"ติ ภยาภิภูโต อโหสิ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตโต "อตฺถิ นุ โข โกจิ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา โลกปิตา ๕- มหาพฺรหฺมา วา, โย เม หทยนิสฺสิตํ โสกสลฺลํ สมุทฺธริตฺวา อิมํ สมฺปตฺตึ ถาวรํ กเรยฺยา"ติ โอโลเกนฺโต กญฺจิ อทิสฺวา ปุน อทฺทส "มาทิสานํ สตสหสฺหานํปิ อุปฺปนฺนํ โสกสลฺลํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อุทฺธริตุํ ปฏิพโล"ติ. อเถวํ ปริวิตกฺเกนฺตสฺส เตน โข ปน สมเยน สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส อุสฺสุกฺกํ อุทปาทิ ภควนฺตํ ทสฺสนาย.