@๓ ฉ.ม., อิ. นิยฺยาเตตฺวา. เอวมุปริปิ ๔ ฉ.ม., อิ. ชานาหิ

อถ ราชา "ธุวํ จตฺตาโร มาเส ปฏิสลฺลีนสฺส พฺราหฺมณสฺส เคเห โภคา มนฺทา ชาตา"ติ จินฺเตนฺโต ธเนน นิมนฺเตนฺโต "สเจ เต อูนํ กาเมหิ, อหํ ปริปูรยามิ เต"ติ วตฺวา ปุน "กึ นุ โข เอส เอกโก วิหรนฺโต เกนจิ วิหึสิโต ภเวยฺยา"ติ จินฺเตตฺวา

"โย ตํ หึสติ วาเรมิ, ภูมิเสนาปตี อหํ.

ตฺวํ ปิตา อหํ ปุตฺโต, มา โน โควินฺท ปาชหี"ติ อาห.

ตสฺสตฺโถ:- โย ตํ หึสติ, ตํ วาเรมิ, เกวลํ ตุเมฺห "อสุโก"ติ อาจิกฺขถ, อหเมตฺถ กตฺตพฺพํ ชานิสฺสามีติ. ภูมิเสนาปติ อหนฺติ อถวา อหํ ปฐวิยา สามิ, สฺวาหํ อิมํ รชฺชํ ตุเมฺหเยว ปฏิจฺฉาเปสฺสามิ. ตฺวํ ปิตา อหํ ปุตฺโตติ ตฺวํ ปิติฏฺฐาเน ฐสฺสสิ, อหํ ปุตฺตฏฺฐาเน. โส ตฺวํ มม มนํ หริตฺวา อตฺตโนเยว ๑- มา โน โควินฺท ๑- ปาชหีติ, ๒- ยถา อิจฺฉสิ, ตถา ปวตฺตย ๓- อหํ ปน ตว มนํเยว อนุวตฺตนฺโต ตยา ทินฺนํ ปิณฺฑํ ปริภุญฺชนฺโต ตํ อสิจมฺมหตฺโถ วา อุปฏฺฐหิสฺสามิ, รถํ วา เต ปาเชสฺสามิ. "มา โน โควินฺท ปาชหี"ติปิ ๔- ปาโฐ. ตสฺสตฺโถ:- ตฺวํ ปิติฏฺฐาเน ติฏฺฐ, อหํ ปุตฺตฏฺฐาเน ฐสฺสามิ. มา โน ตฺวํ โภ โควินฺท ปาชหิ มา ปริจฺจชีติ. อถ มหาปุริโส ยํ ราชา จินฺเตสิ, ตสฺส อตฺตนิ อภาวํ ทสฺเสนฺโต

"น มตฺถิ อูนํ กาเมหิ, หึสิตา ๕- เม น วิชฺชติ.

อมนุสฺสวโจ สุตฺวา, ตสฺมาหํ น คเห รเม"ติ อาห.

ตตฺถ น มตฺถีติ น เม อตฺถิ. คเหติ เคเห.

อถ นํ ราชา ปุจฺฉิ:-

"อมนุสฺโส กถํวณฺโณ, กนฺเต ๖- อตฺถํ อภาสถ.

ยญฺจ สุตฺวา ชหาสิ โน, เคเห อเมฺห จ เกวเล"ติ. ๗-

ตตฺถ ชหาสิ โน, เคเห อเมฺห จ เกวเลติ พฺราหฺมณสฺส สมฺปตฺติภริเต เคเห สงฺคหวเสน อตฺตโน เคเห กโรนฺโต ยํ สุตฺวา อมฺหากํ เคเห จ อเมฺห จ เกวเล จ สพฺเพ อปริเสเส ชมพูทีปวาสิโน ชหาสีติ วทติ.

@๓ ฉ.ม. ปวตฺตสฺสุ. อิ. ปวตฺตสุ ๔ ฉ.ม.,อิ. ปชหีติปิ ๕ ก. หึสา จ

@๖ ฉ.ม. กึ เต ๗ ฉ.ม. เกวลีติ เอวมุปริปิ

อถสฺส อาจิกฺขนฺโต มหาปุริโส อุปวุตฺถสฺส เม ปุพฺเพติ อาทิมาห.

ตตฺถ อุปวตฺถสฺสาติ จตฺตาโร มาเส เอกีภาวํ อุปคนฺตฺวา วุตฺถสฺส. ยิฏฺฐกามสฺส เม สโตติ ยชิตุกามสฺส เม สมานสฺส. อคฺคิ ปชฺชลิโต อาสิ, กุสปตฺตปริตฺถโตติ กุสปตฺเตหิ ปริตฺถโต สปฺปิทธิมธุอาทีนิ ปกฺขิปิตฺวา อคฺคิ ปชฺชลยิตุมารทฺโธ ๑- อาสิ, เอวํ อคฺคึ ชาเลตฺวา "มหาชนสฺส ทานํ ทสฺสามา"ติ ๒- เอวํ จินฺเตตฺวา ฐิตสฺส มมาติ อยเมตฺถ อตฺโถ. สนนฺตโนติ สนงฺกุมาโร พฺรหฺมา. ตโต ราชา สยํปิ ปพฺพชิตุกาโม หุตฺวา สทฺทหามีติ อาทิมาห.

ตตฺถ กถํ วตฺเตถ อญฺญถาติ กถํ ตุเมฺห อญฺญถา วตฺติสฺสถ. เต ตํ อนุวตฺติสฺสามาติ เต มยํปิ ตุเมฺหเยว อนุวตฺติสฺสาม, อนุปพฺพชิสฺสามาติ อตฺโถ. "อนุวชิสฺสามา"ติปิ ปาโฐ, ตสฺส อนุคจฺฉิสฺสามาติ อตฺโถ. อกาโสติ ๓- นิกฺกาโส ๓- อกกฺกโส. โควินฺทสฺสานุสาสเนติ ตว โควินฺทสฺส สาสเน. ภวนฺตํ โควินฺทเมว สตฺถารํ กตฺวา ๔- จริสฺสามาติ วทติ.

ฉขตฺติยอามนฺตนาวณฺณนา

[๓๒๒] เยน เต ฉ ขตฺติยา, เตนุปสงฺกมีติ เรณุราชานํ "สาธุ มหาราช รชฺชํ นาม มาตรํปิ ปิตรํปิ ภาตรํปิ ภคินิอาทโยปิ มาเรตฺวา คณฺหนฺเตสุ สตฺเตสุ เอวํ มหนฺตํ รชฺชสิรึ ปหาย ปพฺพชิตุกาเมน อุฬารํ มหาราเชน กตนฺ"ติ อุปตฺถมฺเภตฺวา ทฬฺหตรมสฺส อุสฺสาหํ กตฺวา อุปสงฺกมิ. เอวํ สมจินฺเตสุนฺติ รญฺโญ จินฺติตนเยเนว กทาจิ พฺราหฺมณสฺส โภคา ปริหีนา ภเวยฺยุนฺติ มญฺญมานา สมจินฺเตสุํ. ธเนน สิกฺเขยฺยามาติ อุปลาเปยฺยาม สงฺคเณฺหยฺยาม. ตาวตกํ อาหริยตนฺติ ตาวตกํ อาหราเปยฺยตุ ๕- คณฺหาเปยฺยตุ, ๕- ยตฺตกํ อิจฺฉถ, ตตฺตกํ คเณฺหยฺยาติ วุตฺตํ โหติ ภวนฺตานํเยว วาหสาติ ๖- ภวนฺเต ปจฺจยํ กตฺวา, ตุเมฺหหิ ทินฺนตฺตาเยว ปหูตํ สาปเตยฺยํ ชาตํ.

@๓-๓ ฉ.ม.,อิ. อกาโจติ นิกฺกาโจ ๔ ฉ.ม.,อิ. กริตฺวา

@๕-๕ ฉ.ม. อาหราปิยตุ คณฺหิยตุ, ๖ ก. ตถา สาปเตยฺยนฺติ