บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[253] Upāsikā cakkhumato ahosiṃ nāmaṃpi mayhaṃ ahu gopikāti buddhe ca dhamme ca abhippasannā saṅghañcupaṭṭhāsiṃ pasannacittā. Tasseva buddhassa sudhammatāya sakkassa puttomhi mahānubhāvo mahājutiko tidivūpapanno jānanti maṃ idhāpi gopakoti. Addasaṃ bhikkhavo diṭṭhapubbe gandhabbakāyūpagate vasine ime hi te gotamasāvakāse ye ca mayaṃ pubbe manussabhūtā. Annena pānena upaṭṭhahimhā pādūpasaṅgayha sake nivesane kutomukhā nāma ime bhavanto buddhassa dhammaṃ na paṭiggahesuṃ. Paccattaṃ veditabbo hi dhammo sudesito cakkhumatānubuddho ahaṃpi tumhe va upāsamānā sutvāna ariyānaṃ subhāsitāni. Sakkassa puttomhi mahānubhāvo mahājutiko tidivūpapanno tumhe pana seṭṭhamupāsamānā anuttare brahmacariyaṃ caritvā. Hīnakāyaṃ upapannā bhavanto anānulomā bhavatūpapatti duddiṭṭharūpaṃ vata addasāma sahadhammike hīnakāyūpapanne. Gandhabbakāyūpagatā bhavanto devānamāgacchatha pāricariyaṃ agāre vasato mayhaṃ imaṃ passa visesataṃ. Itthī hutvā svājja pumomhi devā dibbehi kāmehi samaṅgibhūto te coditā gotamasāvakena saṃvegamāpādu samecca gopakaṃ. Handa vigāyāma viyāyamāma mā no mayaṃ parapessā ahumhā tesaṃ duve vīriyamārabhiṃsu anussaraṃ gotamasāsanāni. Idheva cittāni virājayitvā kāmesu ādīnavamaddasiṃsu te kāmasaññojanabandhanāni pāpimato yogāni duraccayāni. Nāgova santāni guṇāni chetvā deve tāvatiṃse atikkamiṃsu saindadevā sapajāpatīkā sabbe sudhammāya sabhāyupaviṭṭhā. Tesannisinnā na atikkamiṃsu vīrā virāgā virajaṃ karontā te disvā saṃvegamakāsi vāsavo devābhibhū devagaṇassa majjhe. Ime hi te hīnakāyūpapannā deve tāvatiṃse atikkamanti saṃvegajātassava te nisamma [3]- Gopako vāsavaṃ ajjhabhāsi. Buddho janindatthi manussaloke kāmābhibhū sakyamunīti ñāyati tasseva te puttā satiyā vihīnā cuditā mayā te sati paccalatthuṃ. Tiṇṇaṃ tesaṃ avasinettha eko gandhabbakāyūpagato vasīno dve va sambodhipadānusārino devepi hīḷenti samāhitattā. Etādisī dhammapakāsanettha na tattha kiṃ kaṅkhati koci sāvako nittiṇṇaoghaṃ vicikicchachinnaṃ buddhaṃ namassāma jinaṃ janindaṃ. Yaṃ te dhammaṃ idhaññāya visesaṃ ajjhagamaṃsu te kāyaṃ brahmapurohitaṃ duve tesaṃ visesagū. Tassa dhammassa pattiyā āgatamhāpi mārisa katāvakāsā bhagavatā pañhaṃ pucchemu mārisāti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๔ ฉ.ม. นิจฺเฉตุํ ๕-๕ ฉ.ม. โอโลเกนฺตี ฐิตา, ตสฺส สนฺตกา"ติ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๖ ฉ.ม. ภูชติ จ, สี.,อ. ภุญฺชติ จ จกฺกเนมิสทฺเทน ๑- ตมฺหา สมาธิมฺหา วุฏฺฐิโตติ "สมาปนฺโน สทฺทํ สุณี"ติ ๒- โน วต เร วตฺตพฺเพ, นนุ ภควา สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส "อปิจาหํ อายสฺมโต จกฺกเนมิสทฺเทน ตมฺหา สมาธิมฺหา วุฏฺฐิโต"ติ. ภณตีติ. ติฏฺฐตุ เนมิสทฺโท, สมาปนฺโน นาม อนฺโตสมาปตฺติยํ กณฺณมูเล ธมมานสฺส สงฺขยุคลสฺสาปิ อสนีปาตสฺสาปิ สทฺทํ น สุณาติ. ภควา ปน "เอตฺตกํ กาลํ สกฺกสฺส โอกาสํ น กริสฺสามี"ติ ปริจฺฉินฺทิตฺวา กาลวเสน ผลสมาปตฺตึ สมาปนฺโน. สกฺโก "นทานิ เม สตฺถา โอกาสํ กโรตี"ติ คนฺธกุฏึ ปทกฺขิณํ กตฺวา รถํ นิวตฺเตตฺวา เทวโลกาภิมุขํ เปเสสิ. คนฺธกุฏิปริเวณํ รถสทฺเทน สโมหิตํ ปญฺจงฺคิกตูริยํ วิย อโหสิ. ภควโต ยถาปริจฺฉินฺนกาลวเสน สมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสฺส รถสทฺเทเนว ปฐมาวชฺชนํ อุปฺปชฺชิ, ตสฺมา เอวมาห.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
โคปกวตฺถุวณฺณนา
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๕๓] สีเลสุ ปริปูรีการินีติ ๓- ปญฺจสุ สีเลสุ ปริปูรีการินี. อิตฺถีจิตฺตํ ๔- วิราเชตฺวาติ อิตฺถิตฺตํ นาม อลํ, น หิ อิตฺถิตฺเต ฐตฺวา จกฺกวตฺติสิรึ, น สกฺกมารพฺรหฺมสิริโย ปจฺจนุภวิตุํ, น ปจฺเจกโพธึ, น สมฺมาสมฺโพธึ อธิคนฺตุํ ๕- สกฺกาติ เอวํ อิตฺถิตฺตํ วิราเชติ นาม. มหนฺตมิทํ ปุริสตฺตํ นาม เสฏฺฐํ อุตฺตมํ, เอตฺถ ฐตฺวา สกฺกา เอตา สมฺปตฺติโย สมฺปาปุณิตุนฺติ เอวํ ปน ปุริสตฺตํ ภาเวติ นาม. สาปิ เอวมกาสิ. เตน วุตฺตํ "อตฺถีจิตฺตํ ๖- วิราเชตฺวา ปุริสจิตฺตํ ๖- ภาเวตฺวา"ติ หีนํ คนฺธพฺพกายนฺติ หีนํ ลามกํ คนฺธพฺพนิกายํ. กสฺมา ปน เต ปริสุทฺธสีลาปิ ตตฺถ อุปฺปนฺนาติ? ปุพฺเพ นิกนฺติยา. ปุพฺเพปิ กิร เนสํ เอตเทว วสิตฏฺฐานํ, ตสฺมา นิกฺกนฺติวเสน ตตฺถ อุปฺปนฺนา. อุปฏฺฐานนฺติ อุปฏฺฐานสาลํ. ปาริจริยนฺติ ปริจรณภาวํ. คีตวาทิเตหิ อเมฺห ปริจริสฺสามาติ อาคจฺฉนฺติ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๔ ฉ.ม. อิตฺถิตฺตํ, อิ. อิตฺถตฺตํ เอวมุปริปิ ๕ ฉ.ม. คนฺตุํ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๖-๖ ฉ.ม.,สี. อิตฺถิตฺตํ...ปุริสตฺตํ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ปฏิโจเทสีติ สาเรสิ. โส กิร เต ทิสฺวา "อิเม เทวปุตฺตา อิติวิย วณฺณวนฺโต, ๑- กึ นุ โข กมฺมํ กตฺวา อาคตา"ติ อาวชฺเชนฺโต "ภิกฺขู อเหสุนฺ"ติ อทฺทส. ตโต "ภิกฺขู โหนฺตุ, สีเลสุ ปริปูรีการิโน"ติ อุปธาเรนฺโต "ปริปูรี- การิโน"ติ อทฺทส. "ปริปูรีการิโน โหนฺตุ, อญฺโญ คุโณ อตฺถิ นตฺถี"ติ อุปาธาเรนฺโต "ฌานลาภิโน"ติ อทฺทส. "ฌานลาภิโน โหนฺตุ, กุหึ วาสิกา"ติ อุปธาเรนฺโต "มยฺหํว กุลูปกา"ติ อทฺทส. ปริสุทฺธสีลา นาม ฉสุ เทวโลเกสุ ยตฺถิจฺฉนฺติ, ตตฺถ นิพฺพตฺตนฺติ. อิเม จ อุปริเทวโลเก น นิพฺพตฺตา. ฌานลาภิโน นาม พฺรหฺมโลเก นิพฺพตฺตนฺติ, อิเม จ พฺรหฺมโลเก น นิพฺพตฺตา. อหํ ปน เอเตสํ โอวาเท ฐตฺวา เทวโลกสฺสามิกสฺส สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปลฺลงฺเก ปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺโต, อิเม หีเน คนฺธพฺพกาเย นิพฺพตฺตา. อฏฺฐิเวธปุคฺคลา นาเมเต วฏฺเฏตฺวา วฏฺเฏตฺวา คาฬฺหํ วิชฺชิตพฺพาติ ๒- จินฺเตตฺวา กุโตมุขา นามาติ อาทีหิ วจเนหิ ปฏิโจเทสิ.