สา ทาริกา ปุจฺฉิ "อมฺม ตุเมฺห เอลาฬุกตฺถาย คตา ตุจฺฉหตฺถาว อาคตา"ติ. โกสิ อมฺม เอลาฬุกมหลฺลโก "อหํ สีลรกฺขกานํ ทมฺมี"ติ วทติ, อิมสฺส ทาริกาปิ ๒- สีลํ รกฺขิตฺวา วฏฺฏติ, ๒- มยํ สีลเมว น ชานามาติ. สา "มยฺหํ อานีตํ ภวิสฺสตี"ติ คนฺตฺวา "เอลาฬุกํ ตาต เทหี"ติ อาห. ตฺวํ สีลานิ รกฺขสิ อมฺมาติ. อาม ตาต สีลํ ๓- รกฺขามีติ. อิทํ มยา ตุยฺหเมว อาภตนฺติ เคหทฺวาเร ยานเกน สทฺธึ ฐเปตฺวา ปกฺกามิ. สาปิ ยาวชีวํ สีลํ รกฺขิตฺวา จวิตฺวา

@๓ ฉ.ม. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ เวปจิตฺติอสุรสฺส ธีตา หุตฺวา นิพฺพตตฺติ. สีลนิสฺสนฺเทน ปาสาทิกา อโหสิ. โส "ธีตุ วิวาหมงฺคลํ กริสฺสามี"ติ อสุเร สนฺนิปาเตสิ.

สกฺโก "กุหึ นิพฺพตฺตา"ติ โอโลเกนฺโต "อสุรภวเน นิพฺพตฺตา, อชฺชสฺสา วิวาหมงฺคลํ กริสฺสตี"ติ ทิสฺวา "อิทานิ ยงฺกิญฺจิ กตฺวา อาเนตพฺพา มยา"ติ อสุรวณฺณํ นิมฺมินิตฺวา คนฺตฺวา อสุรานํ อนฺตเร อฏฺฐาสิ. "ตว สามิกวรํ เทมี"ติ ๑- ตสฺสา หตฺเถ ปิตา ปุปฺผทามํ อทาสิ "ยํ อิจฺฉสิ, ตสฺส อุปริ ปุปฺผํ ๒- ขิปาหี"ติ. สา โอโลเกนฺตี สกฺกํ ทิสฺวา ปุพฺเพสนฺนิวาเสน สญฺชาตสิเนหา "อยํ เม สามิโก"ติ ตสฺส อุปริ ทามํ ขิปิ. โส ตํ พาหาย คเหตฺวา อากาเส อุปฺปติ, ตสฺมึ ขเณ อสุรา สญฺชานึสุ. เต "คณฺหถ คณฺหถ ชรสกฺกํ เวริโก อมฺหากํ น มยํ เอตสฺส ทาริกํ ทสฺสามา"ติ อนุพนฺธึสุ. เวปจิตฺติ ปุจฺฉิ "เกนาหฏา"ติ. ชรสกฺเกน มหาราชาติ. "อวเสเสสุ อยเมว เสฏฺโฐ, อเปถา"ติ อาห. สกฺโก ตํ ๓- เนตฺวา อฑฺฒเตยฺยโกฏินาฏกานํ เชฏฺฐกฏฺฐาเน ฐเปสิ. สา สกฺกํ วรํ ยาจิ "มหาราช มยฺหํ อิมสฺมึ เทวโลเก มาตา วา ปิตา วา ภาตา วา ภคินี วา นตฺถิ, ยตฺถ ยตฺถ คจฺฉสิ ตตฺถ ตตฺถ มํ คเหตฺวา คจฺฉ มหาราชา"ติ. สกฺโก "สาธู"ติ ปฏิญฺญํ อทาสิ

เอวํ มจลคามเก มฆมาณวกาลโต ปฏฺฐาย วิสุทฺธภาวมสฺส ปสฺสนฺโต ภควา "ทีฆรตฺตํ วิสุทฺโธ โข อยํ ยกฺโข"ติ อาห. อตฺถสญฺหิตนฺติ อตฺถนิสฺสิตํ การณนิสฺสิตํ.

ปฐมภาณวาโร นิฏฺฐิโต

ปญฺหเวยฺยากรณวณฺณนา

[๓๕๗] กึสญฺโญชนาติ กึพนฺธนา เกน พนฺธเนน พนฺธา หุตฺวา ปุถุกายาติ พหุชนา. อเวราติ อปฏิฆา. อทณฺฑาติ อาวุธทณฺฑธนุทณฺฑา วิมุตฺตา. อสปตฺตาติ อปจฺจตฺถิกา. อพฺยาปชฺฌาติ วิคตโทมนสฺสา. วิหเรมุ อเวริโนติ อโห วต เกนจิ สทฺธึ อเวริโน วิหเรยฺยาม, กตฺถจิ โกปํ น อุปฺปาเทตฺวา