[166] Vesāliṃ piṇḍāya pāvisīti kadā pāvisi? ukkavelato nikkhamitvā vesālīgatakāle. Bhagavā kira vuṭṭhavasso veḷuvagāmakā nikkhamitvā sāvatthiṃ gamissāmīti āgatamaggeneva paṭinivattanto anupubbena sāvatthiṃ patvā jetavanaṃ pāvisi,

dhammasenāpati bhagavato vattaṃ dassetvā divāṭṭhānaṃ gato. So tattha antevāsikesu vattaṃ dassetvā paṭikkantesu divāṭṭhānaṃ sammajjitvā cammakkhaṇḍaṃ paññapetvā pāde pakkhāletvā pallaṅkaṃ ābhujitvā phalasamāpattiṃ pāvisi. Athassa yathāparicchedena tato vuṭṭhitassa ayaṃ parivitakko udapādi "buddhā nu kho paṭhamaṃ parinibbāyanti, aggasāvakā nu kho"ti. Tato "aggasāvakā paṭhaman"ti ñatvā attano āyusaṅkhāraṃ olokesi. So "sattāhameva āyusaṅkhārā me pavattissantī"ti ñatvā "kattha parinibbāyissāmī"ti cintesi. Tato "rāhulo tāvatiṃse parinibbuto, aññākoṇḍaññatthero chaddantadahe, ahaṃ kattha parinibbāyissāmī"ti punappunaṃ cintento mātaraṃ ārabbha satiṃ uppādesi "mayhaṃ mātā sattannaṃ arahantānaṃ mātā hutvāpi buddhadhammasaṃghesu appasannā, atthi nu kho tassā upanissayo, natthi nu kho"ti āvajjetvā sotāpattimaggassa