อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ปมุทา คือ ปีติซึ่งมีกำลังน้อยกว่าอาการของตุฏฐี.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Tividhaokāsādhigamavaṇṇanā

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ปาโมชฺชํ คือ ปีติและโสมนัสมีกำลัง.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[288] Sukhassādhigamāyāti jhānasukhassa maggasukhassa balasukhassa ca adhigamāya. Saṃsaṭṭhoti sampayuttacitto. Ariyadhammanti ariyena bhagavatā buddhena desitaṃ dhammaṃ. Suṇātīti satthu sammukhā bhikkhubhikkhunīādīhi vā desiyamānā suṇāti. Yoniso manasikarotīti upāyato pathato kāraṇato aniccanti ādivasena manasikaroti. "yonisomanasikāro nāma upāyamanasikāro pathamanasikāro, anicce aniccanti asubhe asubhanti dukkhe dukkhanti anattani anattāti saccānulomikena vā cittassa āvajjanā anvāvajjanā ābhogo samannāhāro manasikāro, ayaṃ vuccati yoniso manasikāro"ti evaṃvuttayonisomanasikārena kammaṃ ārabhatīti attho.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ปฐโม โอกาสาธิคโม ความว่า ปฐมฌานข่มนิวรณห้า ถือโอกาสของตนดำรงอยู่ เพราะฉะนั้น ท่านจึงกล่าวว่า ปฐโม โอกาสาธิคโม (การบรรลุโอกาสอันแรก).

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ในบทว่า โอฬาริกา นั่น กายสังขารและวจีสังขารยังหยาบ จิตตสังขารจะหยาบอย่างไร. เพราะจิตตสังขารยังไม่ละ. ก็กายสังขารย่อมละด้วยจตุตถฌาน. วจีสังขารละด้วยทุติยฌาน. จิตตสังขารละด้วยนิโรธสมาบัติ. ครั้นกายสังขารและวจีสังขารแม้ละแล้ว จิตตสังขารทั้งหลายนั้นก็ตั้งอยู่ด้วยประการฉะนี้ จึงเป็นโอฬาริกะ เพราะยังละไม่ได้ โดยยึดกายสังขารวจีสังขารที่ละได้แล้ว.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๖๒๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ชนวสภสูตร”