อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๓ ฉ.ม.,อิ. ปจฺโจกิณฺโณ ๔ ฉ.ม.,อิ. ฐาเน ๕ ฉ.ม.,อิ. กรหจีติ น ทิสฺสติ ตสฺมา เต เทเว วรํ ททมาเน เตมาสํ ปทุมุตฺตรํ ภควนฺตํ อุปฏฺฐาตุํ วรํ คณฺหถา"ติ. โส "ตุเมฺห มยฺหํ กลฺยาณมิตฺตา, น มเมตํ จิตฺตํ อตฺถิ, ตุเมฺหหิ ปน อุปฺปาทิตํ, เอวํ กริสฺสามี"ติ คนฺตฺวา ปิตรํ วนฺทิตฺวา ปิตรา ๑- อาลิงฺคิตฺวา ๒- ตสฺส มตฺถเก จุมฺพิตฺวา "วรํ เต ปุตฺต เทมี"ติ วุตฺโต ๓- "สาธุ มหาราช, อิจฺฉามหํ มหาราช ภควนฺตํ เตมาสํ จตูหิ ปจฺจเยหิ อุปฏฺฐหนฺโต ชีวิตํ อวญฺฌํ ๔- กาตุํ, อิมํ เม วรํ เทหี"ติ อาห. "น สกฺกา ตาต, อญฺเญ วเร เทมีติ. "เทว ขตฺติยานํ นาม เทฺว กถา นตฺถิ เอตํ เม เทหิ, น มมญฺเญน อตฺโถ"ติ. ตาต พุทฺธานํ นาม จิตฺตํ ทุชฺชานํ, สเจ ภควา น อิจฺฉิสฺสติ, มยา ทินฺโนปิ กึ ภวิสฺสตีติ. โส "สาธุ เทว อหํ ภควโต จิตฺตํ ชานิสฺสามีติ วิหารํ คโต.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3 cha.Ma.,i. paccokiṇṇo 4 cha.Ma.,i. ṭhāne 5 cha.Ma.,i. karahacīti na dissati Tasmā te deve varaṃ dadamāne temāsaṃ padumuttaraṃ bhagavantaṃ upaṭṭhātuṃ varaṃ gaṇhathā"ti. So "tumhe mayhaṃ kalyāṇamittā, na mametaṃ cittaṃ atthi, tumhehi pana uppāditaṃ, evaṃ karissāmī"ti gantvā pitaraṃ vanditvā pitarā āliṅgitvā tassa matthake cumbitvā "varaṃ te putta demī"ti vutto "sādhu mahārāja, icchāmahaṃ mahārāja bhagavantaṃ temāsaṃ catūhi paccayehi upaṭṭhahanto jīvitaṃ avañjhaṃ kātuṃ, imaṃ me varaṃ dehī"ti āha. "na sakkā tāta, aññe vare demīti. "deva khattiyānaṃ nāma dve kathā natthi etaṃ me dehi, na mamaññena attho"ti. Tāta buddhānaṃ nāma cittaṃ dujjānaṃ, sace bhagavā na icchissati, mayā dinnopi kiṃ bhavissatīti. So "sādhu deva ahaṃ bhagavato cittaṃ jānissāmīti vihāraṃ gato.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เตน จ สมเยน ภตฺตกิจฺจํ นิฏฺฐเปตฺวา ภควา คนฺธกุฏึ ปวิฏฺโฐ โหติ. โส มณฺฑลมาเล สนฺนิสินฺนานํ ภิกฺขูนํ สนฺติกํ อคมาสิ. เต ตํ อาหํสุ "ราชปุตฺต กสฺมา อาคโตสี"ติ. ภควนฺตํ ทสฺสนาย, ทสฺเสถ เม ภควนฺตนฺติ. น มยํ ราชปุตฺต อิจฺฉิติจฺฉิตกฺขเณ สตฺถารํ ทฏฺฐุํ ลภามาติ. โก ปน ภนฺเต ลภตีติ. สุมนตฺเถโร นาม ราชปุตฺตาติ. โส "กุหึ ภนฺเต เถโร"ติ เถรสฺส นิสินฺนฏฺฐานํ ปุจฺฉิตฺวา คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา "อิจฺฉามหํ ภนฺเต ภควนฺตํ ปสฺสิตุํ, ทสฺเสถ เม"ติ อาห. เถโร "เอหิ ราชปุตฺตา"ติ ตํ คเหตฺวา ตํ คนฺธกุฏิปริเวเณ ฐเปตฺวา คนฺธกุฏึ อภิรุหิ. อถ นํ ภควา "สุมน กสฺมา อาคโตสี"ติ อาห. ราชปุตฺโต "ภนฺเต ภควนฺตํ ทสฺสนาย อาคโต"ติ. "เตนหิ ภิกฺขุ อาสนํ ปญฺญาเปหี"ติ. เถโร อาสนํ ปญฺญาเปสิ, นิสีทิ ภควา ปญฺญตฺเต อาสเน. ราชปุตฺโต ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา ปฏิสนฺถารํ อกาสิ. กทา อาคโตสิ ราชปุตฺตาติ. ภนฺเต ตุเมฺหสุ คนฺธกุฏึ ปวิฏฺเฐสุ. ภิกฺขู ปน "น มยํ อิจฺฉิติจฺฉิตกฺขเณ ภควนฺตํ ทฏฺฐุํ ลภามา"ติ มํ เถรสฺส สนฺติกํ ปาเหสุํ. เถโร ปน เอกวจเนเนว ทสฺเสสิ. เถโร ภนฺเต ตุมฺหากํ สาสเน วลฺลโภ มญฺเญติ. อาม
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tena ca samayena bhattakiccaṃ niṭṭhapetvā bhagavā gandhakuṭiṃ paviṭṭho hoti. So maṇḍalamāle sannisinnānaṃ bhikkhūnaṃ santikaṃ agamāsi. Te taṃ āhaṃsu "rājaputta kasmā āgatosī"ti. Bhagavantaṃ dassanāya, dassetha me bhagavantanti. Na mayaṃ rājaputta icchiticchitakkhaṇe satthāraṃ daṭṭhuṃ labhāmāti. Ko pana bhante labhatīti. Sumanatthero nāma rājaputtāti. So "kuhiṃ bhante thero"ti therassa nisinnaṭṭhānaṃ pucchitvā gantvā vanditvā "icchāmahaṃ bhante bhagavantaṃ passituṃ, dassetha me"ti āha. Thero "ehi rājaputtā"ti taṃ gahetvā taṃ gandhakuṭipariveṇe ṭhapetvā gandhakuṭiṃ abhiruhi. Atha naṃ bhagavā "sumana kasmā āgatosī"ti āha. Rājaputto "bhante bhagavantaṃ dassanāya āgato"ti. "tenahi bhikkhu āsanaṃ paññāpehī"ti. Thero āsanaṃ paññāpesi, nisīdi bhagavā paññatte āsane. Rājaputto bhagavantaṃ vanditvā paṭisanthāraṃ akāsi. Kadā āgatosi rājaputtāti. Bhante tumhesu gandhakuṭiṃ paviṭṭhesu. Bhikkhū pana "na mayaṃ icchiticchitakkhaṇe bhagavantaṃ daṭṭhuṃ labhāmā"ti maṃ therassa santikaṃ pāhesuṃ. Thero pana ekavacaneneva dassesi. Thero bhante tumhākaṃ sāsane vallabho maññeti. Āma
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน