@ วฏฺฏติ ๘ ฉ.ม.,อิ. อิตฺถํภาโว ๙ ฉ.ม. นิยฺยาติตวจนํ, อิ. นิยฺยาตนวจนํ ปทสฺส อนุสนฺธึ ทสฺเสนฺโต "กิตฺตาวตา จา"ติ อาทิกํ เทสนํ อารภิ. ตตฺถ รูปึ วา หิ อานนฺท ปริตฺตํ อตฺตานนฺติ อาทีสุ โย อวฑฺฒิตํ กสิณนิมิตฺตํ อตฺตาติ คณฺหาติ, โส รูปึ ปริตฺตํ ปญฺญเปติ. ๑- โย ปน นานากสิณลาภี โหติ, โส ตํ กทาจิ นีโล, กทาจิ ปีตโกติ ปญฺญเปติ. โย วฑฺฒิตํ กสิณนิมิตฺตํ อตฺตาติ คณฺหาติ, โส รูปึ ๒- อนนฺตํ ปญฺญเปติ. โย วา ปน อวฑฺฒิตกสิณนิมิตฺตํ อุคฺฆาเตตฺวา นิมิตฺตผุฏฺโฐกาสํ วา ตตฺถ ปวตฺเต จตฺตาโร ขนฺเธ วา เตสุ วิญฺญาณมตฺตเมว วา อตฺตาติ คณฺหาติ, โส อรูปึ ปริตฺตํ ปญฺญเปติ. โย วฑฺฒิตกสิณนิมิตฺตํ ๓- อุคฺฆาเตตฺวา นิมิตฺตผุฏฺโฐกาสํ วา ตตฺถ ปวตฺเต จตฺตาโร ขนฺเธ วา เตสุ วิญฺญาณมตฺตเมว วา อตฺตาติ คณฺหาติ, โส อรูปึ ๔- อนนฺตํ ๕- ปญฺญเปติ.

[๑๑๘] ตตฺรานนฺทาติ เอตฺถ ตตฺราติ เตสุ จตูสุ ทิฏฺฐิคติเกสุ. เอตรหิ วาติ อิทาเนว, น อิโต ปรํ. อุจฺเฉทวเสเนตํ วุตฺตํ. ตถาภาวึ ๖- วาติ ๗- ตถาวาเส โลเก ภาวึ. สสฺสตวเสเนตํ วุตฺตํ. อตถํ วา ปน สนฺตนฺติ อตถสภาวํ สมานํ วา. ๘- ตถตฺตายาติ ตถภาวาย. อุปกปฺเปสฺสามีติ สมฺปาเทสฺสามิ. อิมินาปิ ๙- วิวาทํ ทสฺเสติ. อุจฺเฉทวาที หิ "สสฺสตวาทิโน อตฺตานํ อตถํ อนุจฺเฉทสภาวํปิ สมานํ ตถตฺตาย ๑๐- อุจฺเฉทสภาวาย อุปกปฺเปสฺสามิ, สสฺสตวาทํ จ ชานาเปตฺวา อุจฺเฉทวาทเมว นํ คาเหสฺสามี"ติ จินฺเตสิ. ๑๑- สสฺสตวาทีปิ "อุจฺเฉทวาทิโน อตฺตานํ อตถํ อสสฺสตสภาวํปิ สมานํ ตถตฺตาย สสฺสตภาวาย อุปกปฺเปสฺสามิ, อุจฺเฉทวาทํ จ ชานาเปตฺวา สสฺสตวาทเมว นํ คาเหสฺสามี"ติ ๑๒- จินฺเตสิ.

เอวํ สนฺตํ โขติ เอวํ สมานํ รูปึ ปริตฺตํ อตฺตานํ ปญฺญาปยนฺตนฺติ ๑๓- อตฺโถ. รูปินฺติ รูปกสิณลาภึ. ปริตฺตตฺตานุทิฏฺฐิ อนุเสตีติ ปริตฺโต อตฺตาติ อยํ ทิฏฺฐิ อนุเสติ, สา ปน น วลฺลิ วิย จ ลตา วิย จ อนุเสติ. อปฺปหีนฏฺเฐน