อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อยเมว ปน เถโร เจติยปพฺพเต คิริภณฺฑมหาปูชาย ทานฏฺฐานํ คนฺตฺวา อิมสฺมึ ทาเน กึ อคฺคภณฺฑนฺติ ๖- ปุจฺฉิ. เทฺว สาฏกา ภนฺเตติ. เอเต มยฺหํ ปาปุณิสฺสนฺตีติ. ตํ สุตฺวา อมจฺโจ รญฺโญ อาโรเจสิ "เอโก ทหโร เอวํ วทตี"ติ. ทหรสฺส เอวํ จิตฺตํ, มหาเถรานํ ปน สุขุมสาฏกา วฏฺฏนฺตีติ วตฺวา มหาเถรานํ ทสฺสามีติ ฐเปติ. ตสฺส ภิกฺขุสํเฆ ปฏิปาฏิยา ฐิเต เทนฺตสฺส

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Ayameva pana thero cetiyapabbate giribhaṇḍamahāpūjāya dānaṭṭhānaṃ gantvā imasmiṃ dāne kiṃ aggabhaṇḍanti pucchi. Dve sāṭakā bhanteti. Ete mayhaṃ pāpuṇissantīti. Taṃ sutvā amacco rañño ārocesi "eko daharo evaṃ vadatī"ti. Daharassa evaṃ cittaṃ, mahātherānaṃ pana sukhumasāṭakā vaṭṭantīti vatvā mahātherānaṃ dassāmīti ṭhapeti. Tassa bhikkhusaṃghe paṭipāṭiyā ṭhite dentassa

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม.,อิ. ปฏิวิชฺฌีติ ๔ ฉ.ม.,อิ. เอตมฺปิ เม ๖ ฉ.ม.,อิ. วรภณฺฑนฺติ มตฺถเก ฐปิตาปิ เทฺว ๑- สาฏกา หตฺถํ นาโรหนฺติ. อญฺเญ อาโรหนฺติ. ทหรสฺส ทานกาเล ปนสฺส หตฺถํ อารุหนฺติ. ๒- โส ตสฺส หตฺเถ ฐเปตฺวา ๓- อมจฺจสฺส มุขํ โอโลเกตฺวา ทหรํ นิสีทาเปตฺวา ทานํ ทตฺวา สํฆํ วิสชฺเชตฺวา ทหรสฺส สนฺติเก นิสีทิตฺวา "ภนฺเต อิมํ ธมฺมํ กทา ปฏิวิชฺฌิตฺถา"ติ อาห. โส ปริยาเยนาปิ อสนฺตํ อวทนฺโต "นตฺถิ มยฺหํ มหาราช โลกุตฺตรธมฺโม"ติ อาห. นนุ ภนฺเต ปุพฺเพ อวจุตฺถาติ. อาม มหาราช, สาราณียธมฺโม ๔- ปูริโต มยา, ตสฺส เม ธมฺมสฺส ปูริตกาลโต ปฏฺฐาย ภาชนียฏฺฐาเน ๕- อคฺคภณฺฑํ ปาปุณาตีติ. "สาธุ สาธุ ภนฺเต อนุจฺฉวิกมิทํ ตุยฺหนฺ"ติ วตฺวา ๖- ปกฺกามิ. อิทํ "ภาชนียฏฺฐาเน อคฺคภณฺฑํ ปาปุณาตี"ติ เอตฺถ วตฺถุ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@3 cha.Ma.,i. paṭivijjhīti 4 cha.Ma.,i. etampi me 6 cha.Ma.,i. varabhaṇḍanti Matthake ṭhapitāpi dve sāṭakā hatthaṃ nārohanti. Aññe ārohanti. Daharassa dānakāle panassa hatthaṃ āruhanti. So tassa hatthe ṭhapetvā amaccassa mukhaṃ oloketvā daharaṃ nisīdāpetvā dānaṃ datvā saṃghaṃ visajjetvā daharassa santike nisīditvā "bhante imaṃ dhammaṃ kadā paṭivijjhitthā"ti āha. So pariyāyenāpi asantaṃ avadanto "natthi mayhaṃ mahārāja lokuttaradhammo"ti āha. Nanu bhante pubbe avacutthāti. Āma mahārāja, sārāṇīyadhammo pūrito mayā, tassa me dhammassa pūritakālato paṭṭhāya bhājanīyaṭṭhāne aggabhaṇḍaṃ pāpuṇātīti. "sādhu sādhu bhante anucchavikamidaṃ tuyhan"ti vatvā pakkāmi. Idaṃ "bhājanīyaṭṭhāne aggabhaṇḍaṃ pāpuṇātī"ti ettha vatthu.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

พฺราหฺมณติสฺสภเย ปน ภาตรคามวาสิโน นาคตฺเถริยา อนาโรเจตฺวาว ปลายึสุ. เถรี ปจฺจูสสมเย "อติวิย อปฺปนิคฺโฆโส คาโม, อุปธาเรถ ตาวา"ติ ทหรภิกฺขุนิโย อาห. ตา คนฺตฺวา สพฺเพสํ คตภาวํ ญตฺวา อาคมฺม เถริยา อาโรเจสุํ. สา สุตฺวา "มา ตุเมฺห เตสํ คตภาวํ จินฺตยิตฺถ, อตฺตโน อุทฺเทสปริปุจฺฉาโยนิโสมนสิกาเรสุเยว โยคํ กโรถา"ติ วตฺวา ภิกฺขาจารเวลาย ปารุปิตฺวา อตฺตทฺวาทสมา คามทฺวาเร นิโคฺรธมูเล อฏฺฐาสิ. รุกฺเข อธิวฏฺฐา เทวตา ทฺวาทสนฺนํ ๗- ภิกฺขุนีนํ ปิณฺฑปาตํ ทตฺวา "อยฺเย มา อญฺญตฺถ คจฺฉถ, นิจฺจํ อิเธว เอถา"ติ อาห. เถริยา ปน กนิฏฺฐภาตา นาคตฺเถโร นาม อตฺถิ, โส "มหนฺตํ ภยํ, น สกฺกา อิธ ยาเปตุํ, ปรตีรํ คมิสฺสามี"ติ อตฺตทฺวาทสโม ๘- อตฺตโน วสนฏฺฐานา นิกฺขนฺโต เถรึ ทิสฺวา คมิสฺสามีติ ภาตรคามํ อาคโต. เถรี "เถรา อาคตา"ติ สุตฺวา เตสํ สนฺติกํ คนฺตฺวา กึ อยฺยาติ ปุจฺฉิ. โส ตํ ปวตฺตึ อาจิกฺขิ. สา "อชฺช เอกทิวสํ วิหาเรเยว วสิตฺวา เสฺว คมิสฺสถา"ติ อาห. เถรา วิหารํ อคมํสุ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Brāhmaṇatissabhaye pana bhātaragāmavāsino nāgattheriyā anārocetvāva palāyiṃsu. Therī paccūsasamaye "ativiya appanigghoso gāmo, upadhāretha tāvā"ti daharabhikkhuniyo āha. Tā gantvā sabbesaṃ gatabhāvaṃ ñatvā āgamma theriyā ārocesuṃ. Sā sutvā "mā tumhe tesaṃ gatabhāvaṃ cintayittha, attano uddesaparipucchāyonisomanasikāresuyeva yogaṃ karothā"ti vatvā bhikkhācāravelāya pārupitvā attadvādasamā gāmadvāre nigrodhamūle aṭṭhāsi. Rukkhe adhivaṭṭhā devatā dvādasannaṃ bhikkhunīnaṃ piṇḍapātaṃ datvā "ayye mā aññattha gacchatha, niccaṃ idheva ethā"ti āha. Theriyā pana kaniṭṭhabhātā nāgatthero nāma atthi, so "mahantaṃ bhayaṃ, na sakkā idha yāpetuṃ, paratīraṃ gamissāmī"ti attadvādasamo attano vasanaṭṭhānā nikkhanto theriṃ disvā gamissāmīti bhātaragāmaṃ āgato. Therī "therā āgatā"ti sutvā tesaṃ santikaṃ gantvā kiṃ ayyāti pucchi. So taṃ pavattiṃ ācikkhi. Sā "ajja ekadivasaṃ vihāreyeva vasitvā sve gamissathā"ti āha. Therā vihāraṃ agamaṃsu.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๒๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”