อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๔๔-๑๔๕] อมฺพลฏฺฐิกาคมนํ อุตฺตานเมว. อถโข อายสฺมา สาริปุตฺโตติอาทิ สมฺปสานีทเย ๒- วิตฺถาริตํ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ทุสฺสีลอาทีนววณฺณนา

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๔๘] ปาฏลิคาเม ๓- อาวสถาคารนฺติ อาคนฺตุกานํ อาวสถเคหํ. ปาฏลิคาเม กิร นิจฺจกาลํ ทฺวินฺนํ ราชูนํ สหายกา อาคนฺตฺวา กุลานิ เคหโต นีหริตฺวา มาสํปิ อฑฺฒมาสํปิ วสนฺติ. เต มนุสฺสา นิจฺจูปทฺทูตา "เอเตสํ อาคตกาเล วสนฏฺฐานํ ภวิสฺสตี"ติ นครมชฺเฌ มหตึ สาลํ กริตฺวา ตสฺสา เอกสฺมึ ปเทเส ภณฺฑปฏิสามนฏฺฐานํ, เอกสฺมึ ปเทเส นิวาสนฏฺฐานํ อกํสุ. เต "ภควา อาคโต"ติ สุตฺวาว "อเมฺหหิ คนฺตฺวาปิ ภควา อาเนตพฺโพ สิยา, โส สยเมว อมฺหากํ วสนฏฺฐานํ สมฺปตฺโต, อชฺช ภควนฺตํ อาวสเถ มงฺคลํ วทาเปสฺสามา"ติ เอตทตฺถเมว อุปสงฺกมนฺตา. ตสฺมา เอวมาหํสุ. เยน อาวสถาคารนฺติ เต กิร "พุทฺธา นาม อรญฺญชฺฌาสยา อรญฺญารามา อนฺโตคาเม วสิตุํ อิจฺเฉยฺยุํ วา โน วา"ติ ภควโต มนํ อชานนฺตา อาวสถาคารํ อปฏิชคฺคิตฺวาว อาคมึสุ. อิทานิ ภควโต มนํ ญตฺวา "ปุเรตรํ คนฺตฺวา ปฏิชคฺคิสฺสามา"ติ เยนาวสถาคารํ, เตนุปสงฺกมึสุ. สพฺพสนฺถริตนฺติ ยถา สพฺพํ สนฺถตํ โหติ, เอวํ สนฺถรึ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[148] Pāṭaligāme āvasathāgāranti āgantukānaṃ āvasathagehaṃ. Pāṭaligāme kira niccakālaṃ dvinnaṃ rājūnaṃ sahāyakā āgantvā kulāni gehato nīharitvā māsaṃpi aḍḍhamāsaṃpi vasanti. Te manussā niccūpaddūtā "etesaṃ āgatakāle vasanaṭṭhānaṃ bhavissatī"ti nagaramajjhe mahatiṃ sālaṃ karitvā tassā ekasmiṃ padese bhaṇḍapaṭisāmanaṭṭhānaṃ, ekasmiṃ padese nivāsanaṭṭhānaṃ akaṃsu. Te "bhagavā āgato"ti sutvāva "amhehi gantvāpi bhagavā ānetabbo siyā, so sayameva amhākaṃ vasanaṭṭhānaṃ sampatto, ajja bhagavantaṃ āvasathe maṅgalaṃ vadāpessāmā"ti etadatthameva upasaṅkamantā. Tasmā evamāhaṃsu. Yena āvasathāgāranti te kira "buddhā nāma araññajjhāsayā araññārāmā antogāme vasituṃ iccheyyuṃ vā no vā"ti bhagavato manaṃ ajānantā āvasathāgāraṃ apaṭijaggitvāva āgamiṃsu. Idāni bhagavato manaṃ ñatvā "puretaraṃ gantvā paṭijaggissāmā"ti yenāvasathāgāraṃ, tenupasaṅkamiṃsu. Sabbasantharitanti yathā sabbaṃ santhataṃ hoti, evaṃ santhariṃ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๔๙] ทุสฺสีโลติ อสีโล นิสฺสีโล. สีลวิปนฺโนติ วิปนฺนสีโล ภินฺนสํวโร. ปมาทาธิกรณนฺติ ปมาทการณา.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[149] Dussīloti asīlo nissīlo. Sīlavipannoti vipannasīlo bhinnasaṃvaro. Pamādādhikaraṇanti pamādakāraṇā.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๒๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”