อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๑๖๓] เวฬุวคามโกติ เวสาลิยา สมีเป เวฬุวคาโม ๓- ยถามิตฺตนฺติ อาทีสุ มิตฺตา มิตฺตาว. สนฺทิฏฺฐาติ ตตฺถ ตตฺถ สงฺคมฺม ทิฏฺฐมตฺตา สนฺทิฏฺฐา น ทฬฺหมิตฺตา. ๔- สมฺภตฺตาติ สุฏฺฐุ ภตฺตา สิเนหมิตฺตา ๕- ทฬฺหมิตฺตา. เยสํ เยสํ ยตฺถ ยตฺถ เอวรูปา ภิกฺขู อตฺถิ, เต เต ตตฺถ ตตฺถ วสฺสํ อุเปถาติ อตฺโถ. กสฺมา เอวมาห? เตสํ ผาสุวิหารตฺถาย. เตสํ หิ เวฬุวคามเก เสนาสนํ นปฺปโหติ, ภิกฺขาปิ มนฺทา. สมนฺตา เวสาลิยา ปน พหูนิ เสนาสนานิ, ภิกฺขาปิ สุลภา, ตสฺมา เอวมาห. อถ กสฺมา "ยถาสุขํ คจฺฉถา"ติ น วิสชฺเชสิ? เตสํ อนุกมฺปาย. เอวํ กิรสฺส อโหสิ "อหํ ทสมาสมตฺตํ ฐตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสามิ, สเจ อิเม ทูรํ คจฺฉิสฺสนฺติ, มํ ๖- ปรินิพฺพานกาเล ทฏฺฐุํ น สกฺขิสฺสนฺติ. อถ เนสํ `สตฺถา ปรินิพฺพายนฺโต อมฺหากํ สติมตฺตํปิ นาทาสิ, สเจ ชาเนยฺยาม, น เอวํ ทูเร วเสยฺยามา'ติ ๗- วิปฏิสาโร ภเวยฺเย. เวสาลิยา สมนฺตา ปน วสนฺตา มาสสฺส อฏฺฐ วาเร อาคนฺตฺวา ธมฺมํ สุณิสฺสนฺติ ภควโต วาทํ ลภิสฺสนฺตี"ติ น วิสชฺเชสิ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[163] Veḷuvagāmakoti vesāliyā samīpe veḷuvagāmo yathāmittanti ādīsu mittā mittāva. Sandiṭṭhāti tattha tattha saṅgamma diṭṭhamattā sandiṭṭhā na daḷhamittā. Sambhattāti suṭṭhu bhattā sinehamittā daḷhamittā. Yesaṃ yesaṃ yattha yattha evarūpā bhikkhū atthi, te te tattha tattha vassaṃ upethāti attho. Kasmā evamāha? tesaṃ phāsuvihāratthāya. Tesaṃ hi veḷuvagāmake senāsanaṃ nappahoti, bhikkhāpi mandā. Samantā vesāliyā pana bahūni senāsanāni, bhikkhāpi sulabhā, tasmā evamāha. Atha kasmā "yathāsukhaṃ gacchathā"ti na visajjesi? tesaṃ anukampāya. Evaṃ kirassa ahosi "ahaṃ dasamāsamattaṃ ṭhatvā parinibbāyissāmi, sace ime dūraṃ gacchissanti, maṃ parinibbānakāle daṭṭhuṃ na sakkhissanti. Atha nesaṃ `satthā parinibbāyanto amhākaṃ satimattaṃpi nādāsi, sace jāneyyāma, na evaṃ dūre vaseyyāmā'ti vipaṭisāro bhaveyye. Vesāliyā samantā pana vasantā māsassa aṭṭha vāre āgantvā dhammaṃ suṇissanti bhagavato vādaṃ labhissantī"ti na visajjesi.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๑๖๔] ขโรติ ผรุโส. อาพาโธติ วิสภาคโรโค. พาฬฺหาติ พลวติโย. มรณนฺติกาติ ๘- มรณนฺติ มรณสนฺติกํ ปาปนสมตฺถา. สโต สมฺปชาโน อธิวาเสสีติ สตึ สุปฏฺฐิตํ กตฺวา ญาเณน ปริจฺฉินฺทิตฺวา อธิวาเสสิ. อวิหญฺญมาโนติ เวทนานุวตฺตนวเสน อปราปรํ ปริวตฺตนํ อกโรนฺโต อปีฬิยมาโน อทุกฺขิยมาโนว อธิวาเสสิ. อนามนฺเตตฺวาติ อชานาเปตฺวา. ๙- อนปโลเกตฺวาติ น
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[164] Kharoti pharuso. Ābādhoti visabhāgarogo. Bāḷhāti balavatiyo. Maraṇantikāti maraṇanti maraṇasantikaṃ pāpanasamatthā. Sato sampajāno adhivāsesīti satiṃ supaṭṭhitaṃ katvā ñāṇena paricchinditvā adhivāsesi. Avihaññamānoti vedanānuvattanavasena aparāparaṃ parivattanaṃ akaronto apīḷiyamāno adukkhiyamānova adhivāsesi. Anāmantetvāti ajānāpetvā. Anapaloketvāti na
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@อิ. ปาทคาโม ๔ ฉ.ม.,อิ. นาติทฬฺหมิตฺตา ๕ ฉ.ม. สิเนหวนฺโต ๖ ฉ.ม. มม