อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อิมสฺมึ ปน ฐาเน อิมํ ปกิณฺณกํ เวทิตพฺพํ:- สุตฺเต จตฺตาโร มหาปเทสา, ขนฺธเก จตฺตาโร มหาปเทสา, จตฺตาริ ปญฺหาพฺยากรณานิ, สุตฺตํ, สุตฺตานุโลมํ, อาจริยวาโท, อตฺตโน มติ, ติสฺโส สงฺคีติโยติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Imasmiṃ pana ṭhāne imaṃ pakiṇṇakaṃ veditabbaṃ:- sutte cattāro mahāpadesā, khandhake cattāro mahāpadesā, cattāri pañhābyākaraṇāni, suttaṃ, suttānulomaṃ, ācariyavādo, attano mati, tisso saṅgītiyoti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตตฺถ "อยํ ธมฺโม, อยํ วินโย"ติ ธมฺมวินิจฺฉเย ปตฺเต อิเม จตฺตาโร มหาปเทสา ปมาณํ. ยํ เอตฺถ สเมติ ตเทว คเหตพฺพํ, อิตรํ วิรุชฺฌนฺตสฺสาปิ ๑- น คเหตพฺพํ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tattha "ayaṃ dhammo, ayaṃ vinayo"ti dhammavinicchaye patte ime cattāro mahāpadesā pamāṇaṃ. Yaṃ ettha sameti tadeva gahetabbaṃ, itaraṃ virujjhantassāpi na gahetabbaṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
"อิทํ กปฺปติ, อิทํ น กปฺปตี"ติ กปฺปิยากปฺปิยวินิจฺฉเย ปตฺเต "ยํ ภิกฺขเว มยา "อิทํ น กปฺปตี"ติ อปฺปฏิกฺขิตฺตํ, ตญฺเจ อกปฺปิยํ อนุโลเมติ, กปฺปิยํ ปฏิพาหติ, ตํ โว น กปฺปตี"ติอาทิมา ๒- นเยน ขนฺธเก วุตฺตา จตฺตาโร มหาปเทสา ปมาณํ. เตสํ วินิจฺฉยกถา สมนฺตปาสาทิกาย วุตฺตา. ตตฺถ วุตฺตนเยน ยํ กปฺปิยํ อนุโลเมติ, ตเทว กปฺปิยํ, อิตรํ อกปฺปิยนฺติ เอวํ สนฺนิฏฺฐานํ กาตพฺพํ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
"idaṃ kappati, idaṃ na kappatī"ti kappiyākappiyavinicchaye patte "yaṃ bhikkhave mayā "idaṃ na kappatī"ti appaṭikkhittaṃ, tañce akappiyaṃ anulometi, kappiyaṃ paṭibāhati, taṃ vo na kappatī"tiādimā nayena khandhake vuttā cattāro mahāpadesā pamāṇaṃ. Tesaṃ vinicchayakathā samantapāsādikāya vuttā. Tattha vuttanayena yaṃ kappiyaṃ anulometi, tadeva kappiyaṃ, itaraṃ akappiyanti evaṃ sanniṭṭhānaṃ kātabbaṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เอกํสพฺยากรณีโย ปโญฺห, วิภชฺชพฺยากรณีโย ปโญฺห, ปฏิปุจฺฉาพฺยากรณีโย ปโญฺห, ฐปนีโย ปโญฺหติ อิมานิ จตฺตาริ ปญฺหาพฺยากรณานิ นาม. ตตฺถ "จกฺขุํ อนิจฺจนฺ"ติ ปุฏฺเฐน "อาม อนิจฺจนฺ"ติ เอกํเสเนว พฺยากาตพฺพํ. เอส นโย โสตาทีสุ. อยํ เอกํสพฺยากรณีโย ปโญฺห. "อนิจฺจํ นาม จกฺขุนฺ"ติ ปุฏฺเฐน ปน "น จกฺขุเมว, โสตมฺปิ อนิจฺจํ ฆานํปิ อนิจฺจนฺ"ติ เอวํ วิภชิตฺวา พฺยากาตพฺพํ. อยํ วิภชฺชพฺยากรณีโย ปโญฺห. "ยถา จกฺขุํ ตถา โสตํ, ยถา โสตํ ตถา จกฺขุนฺ"ติอาทีนิ ปุฏฺเฐน "เกนฏฺเฐน ปุจฺฉสี"ติ ปฏิปุจฺฉิตฺวา "ทสฺสนฏฺเฐน ปุจฺฉามี"ติ วุตฺเต "น หี"ติ พฺยากาตพฺพํ, "อนิจฺจฏเฐน ปุจฺฉามี"ติ วุตฺเต อามาติ พฺยากาตพฺพํ. อยํ ปฏิปุจฺฉาพฺยากรณีโย ปโญฺห. "ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺ"ติอาทีนิ ปุฏฺเฐน ปน "อพฺยากตเมตํ ภควตา"ติ ฐเปตพฺโพ,
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Ekaṃsabyākaraṇīyo pañho, vibhajjabyākaraṇīyo pañho, paṭipucchābyākaraṇīyo pañho, ṭhapanīyo pañhoti imāni cattāri pañhābyākaraṇāni nāma. Tattha "cakkhuṃ aniccan"ti puṭṭhena "āma aniccan"ti ekaṃseneva byākātabbaṃ. Esa nayo sotādīsu. Ayaṃ ekaṃsabyākaraṇīyo pañho. "aniccaṃ nāma cakkhun"ti puṭṭhena pana "na cakkhumeva, sotampi aniccaṃ ghānaṃpi aniccan"ti evaṃ vibhajitvā byākātabbaṃ. Ayaṃ vibhajjabyākaraṇīyo pañho. "yathā cakkhuṃ tathā sotaṃ, yathā sotaṃ tathā cakkhun"tiādīni puṭṭhena "kenaṭṭhena pucchasī"ti paṭipucchitvā "dassanaṭṭhena pucchāmī"ti vutte "na hī"ti byākātabbaṃ, "aniccaṭaṭhena pucchāmī"ti vutte āmāti byākātabbaṃ. Ayaṃ paṭipucchābyākaraṇīyo pañho. "taṃ jīvaṃ taṃ sarīran"tiādīni puṭṭhena pana "abyākatametaṃ bhagavatā"ti ṭhapetabbo,