อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺถ โย วินิพฺเพเธน ทฺวาทสโยชนาย, ปริกฺเขปโต ฉตฺตึสโยชนาย ปริสาย สนฺนิเวสกฺขโม สุลภาหารูปกรโณ ฉายูทกสมฺปนฺโน สุจิสมตโล รมณีโย ภูมิภาโค, ตสฺส อุปริภาเค ตํ จกฺกรตนํ อกฺขาหตํ วิย ติฏฺฐติ. อถ เตน สญฺญาเณน โส มหาชโน โอตริตฺวา ยถารุจึ ๑- นฺหานโภชนาทีนิ สพฺพกิจฺจานิ กโรนฺโต วาสํ กปฺเปติ. มหาสุทสฺสนสฺสาปิ สพฺพํ ตเถว อโหสิ. เตน วุตฺตํ "ยสฺมึ โข ปนานนฺท ปเทเส จกฺกรตนํ ปติฏฺฐาสิ, ๒- ตตฺถ โส ราชา มหาสุทสฺสโน วาสํ อุปคจฺฉิ สทฺธึ จตุรงฺคินิยา เสนายา"ติ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Tattha yo vinibbedhena dvādasayojanāya, parikkhepato chattiṃsayojanāya parisāya sannivesakkhamo sulabhāhārūpakaraṇo chāyūdakasampanno sucisamatalo ramaṇīyo bhūmibhāgo, tassa uparibhāge taṃ cakkaratanaṃ akkhāhataṃ viya tiṭṭhati. Atha tena saññāṇena so mahājano otaritvā yathāruciṃ nhānabhojanādīni sabbakiccāni karonto vāsaṃ kappeti. Mahāsudassanassāpi sabbaṃ tatheva ahosi. Tena vuttaṃ "yasmiṃ kho panānanda padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha so rājā mahāsudassano vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāyā"ti.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เอวํ วาสํ อุปคเต จกฺกวตฺติมฺหิ เย ตตฺถ ราชาโน, เต "ปน จกฺกํ ๓- อาคตนฺ"ติ สุตฺวาปิ น พลกายํ สนฺนิปาเตตฺวา ยุทฺธสชฺชา โหนฺติ. จกฺกรตนสฺส หิ อุปฺปตฺติสมนนฺตรเมว นตฺถิ โกจิ ๔- สตฺโต นาม, โย ปจฺจตฺถิกสญฺญาย ตํ ราชานํ อารพฺภ อาวุธํ อุกฺขิปิตุํ วิสเหยฺย. อยมานุภาโว จกฺกรตนสฺส.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Evaṃ vāsaṃ upagate cakkavattimhi ye tattha rājāno, te "pana cakkaṃ āgatan"ti sutvāpi na balakāyaṃ sannipātetvā yuddhasajjā honti. Cakkaratanassa hi uppattisamanantarameva natthi koci satto nāma, yo paccatthikasaññāya taṃ rājānaṃ ārabbha āvudhaṃ ukkhipituṃ visaheyya. Ayamānubhāvo cakkaratanassa.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

จกฺกานุภาเวน หิ ตสฺส รญฺโญ,

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Cakkānubhāvena hi tassa rañño,

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรี อเสสา ทมถํ อุเปนฺติ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

arī asesā damathaṃ upenti.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๓๖๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. มหาสุทัสสนสูตร”