อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อิติ อิทํ ปญฺจมหาวิโลกนํ วิโลเกตฺวา "กาโล เม มาริสา พุทฺธภาวายา"ติ เทวตานํ สงฺคหํ กโรนฺโต ปฏิญฺญํ ทตฺวา "คจฺฉถ ตุเมฺห"ติ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Iti idaṃ pañcamahāvilokanaṃ viloketvā "kālo me mārisā buddhabhāvāyā"ti devatānaṃ saṅgahaṃ karonto paṭiññaṃ datvā "gacchatha tumhe"ti
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๓ ฉ.ม., อิ. วิโลเกนฺโต ตา เทวตา อุยฺโยเชตฺวา ตุสิตเทวตาหิ ปริวุโต ตุสิตปุเร นนฺทวนํ ๑- ปาวิสิ. สพฺพเทวโลเกสุปิ นนฺทวนํ อตฺถิเยว. ตตฺร นํ เทวตา อิโต จุโต สุคตึ คจฺฉาติ ปุพฺเพ กตกุสลกมฺโมกาสํ สารยมานา วิจรนฺติ. โส เอวํ เทวตาหิ กุสลํ สารยมานาหิ ปริวุโต ตตฺถ วิจรนฺโตเยว จวิ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3 cha.Ma., i. vilokento Tā devatā uyyojetvā tusitadevatāhi parivuto tusitapure nandavanaṃ pāvisi. Sabbadevalokesupi nandavanaṃ atthiyeva. Tatra naṃ devatā ito cuto sugatiṃ gacchāti pubbe katakusalakammokāsaṃ sārayamānā vicaranti. So evaṃ devatāhi kusalaṃ sārayamānāhi parivuto tattha vicarantoyeva cavi.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เอวํ จุโต จ จวามีติ ชานาติ, จุติจิตฺตํ น ชานาติ. ปฏิสนฺธึ คเหตฺวาปิ ชานาติ, ปฏิสนฺธิจิตฺตเมว น ชานาติ. อิมสฺมึเยว เม ฐาเน ปฏิสนฺธิ คหิตาติ เอวํ ปน ชานาติ. เกจิ ปน เถรา "อาวชฺชนปริยาโย นาม ลทฺธุํ วฏฺฏติ, ทุติยตติยจิตฺตวาเรเอว ชานิสฺสตี"ติ วทนฺติ. ติปิฏกมหาสิวตฺเถโร ปนาห "มหาสตฺตานํ ปฏิสนฺธิ น อญฺเญสํ ปฏิสนฺธิสทิสา, โกฏิปฺปตฺตํ ปน เตสํ สติสมฺปชญฺญํ. ยสมา ปน เตเนว จิตฺเตน ตํ จิตฺตํ กาตุํ ๒- น สกฺกา, ตสฺมา จุติจิตฺตํ น ชานาติ. จุติกฺขเณเยว ๓- ปน จวามีติ ชานาติ. ปฏิสนฺธิจิตฺตํ น ชานาติ. อสุกสฺมึ เม ฐาเน ปฏิสนฺธิ คหิตาติ ชานาตีติ, ๔- ตสฺมึ กาเล ทสสหสฺสี โลกธาตุ สงฺกมฺปตี"ติ. เอวํ สโต สมฺปชาโน มาตุ กุจฺฉึ โอกฺกมนฺโต ปน เอกูนวีสติยา ปฏิสนฺธิจิตฺเตสุ เมตฺตาปุพฺพภาค โสมนสฺสสหคตญาณสมฺปยุตฺต- อสงฺขาริกกุสลจิตฺตสทิสมหาวิปากจิตฺเตน ปฏิสนฺธึ คณฺหิ. มหาสิวตฺเถโร ปน อุเปกฺขาสหคเตนาติ อาห. ยถา จ อมฺหากํ ภควา, เอวํ โสปิ อาสาฬฺหปุณฺณมิยํ ๕- อุตฺตราสาฬฺหนกฺขตฺเตเนว ปฏิสนฺธึ อคฺคเหสิ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Evaṃ cuto ca cavāmīti jānāti, cuticittaṃ na jānāti. Paṭisandhiṃ gahetvāpi jānāti, paṭisandhicittameva na jānāti. Imasmiṃyeva me ṭhāne paṭisandhi gahitāti evaṃ pana jānāti. Keci pana therā "āvajjanapariyāyo nāma laddhuṃ vaṭṭati, dutiyatatiyacittavāreeva jānissatī"ti vadanti. Tipiṭakamahāsivatthero panāha "mahāsattānaṃ paṭisandhi na aññesaṃ paṭisandhisadisā, koṭippattaṃ pana tesaṃ satisampajaññaṃ. Yasamā pana teneva cittena taṃ cittaṃ kātuṃ na sakkā, tasmā cuticittaṃ na jānāti. Cutikkhaṇeyeva pana cavāmīti jānāti. Paṭisandhicittaṃ na jānāti. Asukasmiṃ me ṭhāne paṭisandhi gahitāti jānātīti, tasmiṃ kāle dasasahassī lokadhātu saṅkampatī"ti. Evaṃ sato sampajāno mātu kucchiṃ okkamanto pana ekūnavīsatiyā paṭisandhicittesu mettāpubbabhāga somanassasahagatañāṇasampayutta- asaṅkhārikakusalacittasadisamahāvipākacittena paṭisandhiṃ gaṇhi. Mahāsivatthero pana upekkhāsahagatenāti āha. Yathā ca amhākaṃ bhagavā, evaṃ sopi āsāḷhapuṇṇamiyaṃ uttarāsāḷhanakkhatteneva paṭisandhiṃ aggahesi.