อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อถ ปพุทฺธา เทวี ตํ สุปินํ รญฺโญ อาโรเจสิ. ราชา วิภาตาย รตฺติยา จตุสฏฺฐิมตฺเต พฺราหฺมณปาโมกฺเข ปกฺโกสาเปตฺวา หริตูปลิตฺตาย ๒- ลาชาทีหิ กตมงฺคลสกฺการาย ภูมิยา มหารหานิ อาสนานิ ปญฺญเปตฺวา ตตฺถ นิสินฺนานํ พฺราหฺมณานํ สปฺปิมธุสกฺกราภิสงฺขตสฺส วรปายาสสฺส สุวณฺณรชตปาติโย ปูเรตฺวา สุวณฺณรชตปาตีเหว ปฏิกุชฺชิตฺวา อทาสิ, อญฺเญหิ จ อหตวตฺถกปิล- คาวีทานาทีหิ เตสํ สนฺตปฺเปสิ. อถ เนสํ สพฺพกามสนฺตปฺปิตานํ ตํ สุปินํ อาโรเจตฺวา "กึ ภวิสฺสตี"ติ ปุจฺฉิ. พฺราหฺมณา อาหํสุ "มา จินฺตยิ มหาราช, เทวิยา เต กุจฺฉิมฺหิ คพฺโภ ปติฏฺฐิโต, โส จ โข ปุริสคพฺโภ, น อิตฺถีคพฺโภ, ปุตฺโต เต ภวิสฺสติ. โส สเจ อคารํ อชฺฌาวสิสฺสติ, ราชา ภวิสฺสติ จกฺกวตฺตี. ธมฺมิโก ๓- ธมฺมราชา สเจ อคารา นิกฺขมฺม ปพฺพชิสฺสติ, พุทฺโธ ภวิสฺสติ โลเก วิวฏจฺฉโท"ติ อยํ ตาว "มาตุกุจฺฉึ โอกฺกมี"ติ เอตฺถ อตฺถวณฺณนากฺกโม.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Atha pabuddhā devī taṃ supinaṃ rañño ārocesi. Rājā vibhātāya rattiyā catusaṭṭhimatte brāhmaṇapāmokkhe pakkosāpetvā haritūpalittāya lājādīhi katamaṅgalasakkārāya bhūmiyā mahārahāni āsanāni paññapetvā tattha nisinnānaṃ brāhmaṇānaṃ sappimadhusakkarābhisaṅkhatassa varapāyāsassa suvaṇṇarajatapātiyo pūretvā suvaṇṇarajatapātīheva paṭikujjitvā adāsi, aññehi ca ahatavatthakapila- gāvīdānādīhi tesaṃ santappesi. Atha nesaṃ sabbakāmasantappitānaṃ taṃ supinaṃ ārocetvā "kiṃ bhavissatī"ti pucchi. Brāhmaṇā āhaṃsu "mā cintayi mahārāja, deviyā te kucchimhi gabbho patiṭṭhito, so ca kho purisagabbho, na itthīgabbho, putto te bhavissati. So sace agāraṃ ajjhāvasissati, rājā bhavissati cakkavattī. Dhammiko dhammarājā sace agārā nikkhamma pabbajissati, buddho bhavissati loke vivaṭacchado"ti ayaṃ tāva "mātukucchiṃ okkamī"ti ettha atthavaṇṇanākkamo.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อยเมตฺถ ธมฺมตาติ อยํ เอตฺถ มาตุกุจฺฉึ โอกฺกมเน ธมฺมตา, อยํ สภาโว อยํ นิยโมติ วุตฺตํ โหติ. นิยาโม จ นาเมส กมฺมนิยาโม อุตุนิยาโม พีชนิยาโม จิตฺตนิยาโม ธมฺมนิยาโมติ ปญฺจวิโธ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Ayamettha dhammatāti ayaṃ ettha mātukucchiṃ okkamane dhammatā, ayaṃ sabhāvo ayaṃ niyamoti vuttaṃ hoti. Niyāmo ca nāmesa kammaniyāmo utuniyāmo bījaniyāmo cittaniyāmo dhammaniyāmoti pañcavidho.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺถ กุสลสฺส อิฏฺฐวิปากทานํ, อกุสลสฺส อนิฏฺฐวิปากทานนฺติ อยํ กมฺมนิยาโม. ตสฺส ทีปนตฺถํ "น อนฺตลิกฺเข"ติ ๔- คาถาย วตฺถูนิ วตฺตพฺพานิ. อปิจ เอกา กิร อิตฺถี สามิเกน สทฺธึ ภณฺฑิตฺวา อุพฺพนฺธิตฺวา มริตุกามา รชฺชุปาเส คีวํ ปเวเสสิ. อญฺญตโร ปุริโส วาสึ นิเสเทนฺโต ๕- ตํ อิตฺถิกมฺมํ ทิสฺวา

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Tattha kusalassa iṭṭhavipākadānaṃ, akusalassa aniṭṭhavipākadānanti ayaṃ kammaniyāmo. Tassa dīpanatthaṃ "na antalikkhe"ti gāthāya vatthūni vattabbāni. Apica ekā kira itthī sāmikena saddhiṃ bhaṇḍitvā ubbandhitvā maritukāmā rajjupāse gīvaṃ pavesesi. Aññataro puriso vāsiṃ nisedento taṃ itthikammaṃ disvā

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”