[๓๑๙] กงฺขี อกงฺขึ ปรเวทิเยสูติ อหํ สวิจิกิจฺโฉ ภวนฺตํ ปเรน สยํ อภิสงฺขตตฺตา ปรสฺส ปากเฏสุ ปรเวทิเยสุ ปเญฺหสุ นิพฺพิจิกิจฺฉํ. หิตฺวา มมตฺตนฺติ อิทํ มม, อิทํ มมาติ อุปกรณตณฺหํ จชิตฺวา. ๑- มนุเชสูติ สตฺเตสุ, มนุเชสุ โยโกจิ มนุโช มมตฺตํ หิตฺวาติ อตฺโถ. เอโกทิภูโตติ เอกีภูโต, เอโก ติฏฺฐนฺโต เอโก นิสีทนฺโตติ อตฺโถ. วจนฏฺโฐ ปเนตฺถ เอโก อุเทติ ปวตฺตตีติ เอโกทิ, ตาทิโส ภูโตติ เอโกทิภูโต. กรุณาธิมุตฺโตติ ๒- กรุณาฌาเน อธิมุตฺโต, ตํ ฌานํ นิพฺพตฺเตตฺวาติ อตฺโถ. นิรามคนฺโธติ วิสฺสคนฺธวิรหิโต. เอตฺถฏฺฐิโตติ เอเตสุ ธมฺเมสุ ฐิโต. เอตฺถ จ สิกฺขมาโนติ เอเตสุ ธมฺเมสุ สิกฺขมาโน. อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถาโร ปน อุปริ มหาโควินฺเทน จ พฺรหฺมุนา จ วุตฺโตเยว.

[๓๒๐] ตตฺถ เอเต อวิทฺวาติ เอเต อามคนฺเธ อหํ อวิทฺธา, ๓- น ชานามีติ อตฺโถ. อิธ พฺรูหิ ธีราติ เตน ๔- เม ตฺวํ อิธ ธีร ปณฺฑิต พฺรูหิ วท. เกนานุฏา ๕- วาติ ปชา กุรุรูติ ๖- กตเมน กิเลสาวรเณน อาวุฏา ๗- ปชา ปูติกา วายติ. อาปายิกาติ อปายูปคา. นิวุตพฺรหฺมโลกาติ นิวุโต ปิหิโต พฺรหฺมโลโก อสฺสาติ นิวุตพฺรหฺมโลโก. กตเมน กิเลเสน ปชาย พฺรหฺมโลกมคฺโค ๘- นิวุโต ปิหิโต ปฏิจฺฉนฺโนติ ปุจฺฉติ.

โกโธ โมสวชฺชํ นิกติ จ โทพฺโภติ ๙- กุชฺฌนลกฺขโณ โกโธ จ, ปรวิสํวาทนลกฺขโณ มุสาวาโท จ, สทิสํ ทสฺเสตฺวา วญฺจนลกฺขณา นิกติ จ, มิตฺตทุพฺภนลกฺขโณ โทพฺโภ จ. กทริยตา อติมาโน อุสุยาติ ถทฺธมจฺฉริยลกฺขณา กทริยตา จ, อติกฺกมิตฺวา มญฺญนลกฺขโณ อติมาโน จ, ปรสมฺปตฺติขียนลกฺขณา อุสุยา จ. อิจฺฉา วิวิจฺฉา ปรเหฐนา ๑๐- จาติ ตณฺหาลกฺขณา อิจฺฉา จ, มจฺฉริยลกฺขณา วิวิจฺฉา จ, วิหึสาลกฺขณา ปรเหฐนา จ. โลโภ จ โทโส จ มโท จ โมโหติ