อรรถกถาบาลี อักษรไทย

สตฺตรตนสมนฺนาคโตติ เอตฺถ รติชนนฏฺเฐน รตนํ. อปิจ:-

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Sattaratanasamannāgatoti ettha ratijananaṭṭhena ratanaṃ. Apica:-

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

จิตฺตีกตํ มหคฺฆญฺจ อตุลํ ทุลฺลภทสฺสนํ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

cittīkataṃ mahagghañca atulaṃ dullabhadassanaṃ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อโนมสตฺตปริโภคํ, รตนํ เตน วุจฺจติ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Anomasattaparibhogaṃ, ratanaṃ tena vuccati.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

จกฺกรตนสฺส จ นิพฺพตฺตกาลโต ปฏฺฐาย อญฺญํ เทวฏฺฐานํ นาม นาม น โหติ, สพฺเพ คนฺธปุปฺผาทีหิ ตสฺเสว ปูชญฺจ อภิวาทนาทีนิ จ กโรนฺตีติ จิตฺตีกตฏฺเฐน รตนํ. จกฺกรตนสฺเสว ๓- เอตฺตกํ นาม ธนํ อคฺฆตีติ อคฺโฆ นตฺถิ, อิติ มหคฺฆฏฺเฐนาปิ รตนํ. จกฺกรตนญฺจ อญฺเญหิ โลเก วิชฺชมานรตเนหิ อสทิสนฺติ อตุลฏฺเฐนาปิ รตนํ. ยสฺมา ปน ยสฺมึ กปฺเป พุทฺธา อุปฺปชฺชนฺติ, ตสฺมิญฺเญว จกฺกวตฺติโน อุปฺปชฺชนฺติ, พุทธา จ ปน กทาจิ กรหจิ อุปฺปชฺชนฺติ, ตสฺมา ทุลฺลภทสฺสนฏฺเฐนาปิ รตนํ. ตเทตํ ชาติรูปกุลอิสฺสริยาทีหิ อโนมสฺส อุฬารสฺส สตฺตสฺเสว อุปฺปชฺชติ น อญฺญสฺสาติ อโนมสตฺตปริโภคฏฺเฐนาปิ รตนํ. ยถา จ จกฺกรตนํ, เอวํ เสสานิปีติ อิเมหิ สตฺตหิ รตเนหิ ปริวารภาเวน เจว สพฺพโภคูปกรณภาเวน จ สมนฺนาคโตติ สตฺตรตนสมนฺนาคโต.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Cakkaratanassa ca nibbattakālato paṭṭhāya aññaṃ devaṭṭhānaṃ nāma nāma na hoti, sabbe gandhapupphādīhi tasseva pūjañca abhivādanādīni ca karontīti cittīkataṭṭhena ratanaṃ. Cakkaratanasseva ettakaṃ nāma dhanaṃ agghatīti aggho natthi, iti mahagghaṭṭhenāpi ratanaṃ. Cakkaratanañca aññehi loke vijjamānaratanehi asadisanti atulaṭṭhenāpi ratanaṃ. Yasmā pana yasmiṃ kappe buddhā uppajjanti, tasmiññeva cakkavattino uppajjanti, budadhā ca pana kadāci karahaci uppajjanti, tasmā dullabhadassanaṭṭhenāpi ratanaṃ. Tadetaṃ jātirūpakulaissariyādīhi anomassa uḷārassa sattasseva uppajjati na aññassāti anomasattaparibhogaṭṭhenāpi ratanaṃ. Yathā ca cakkaratanaṃ, evaṃ sesānipīti imehi sattahi ratanehi parivārabhāvena ceva sabbabhogūpakaraṇabhāvena ca samannāgatoti sattaratanasamannāgato.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๖๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”