[๓๙๐] มรณนิทฺเทเส ยนฺติ มรณํ สนฺธาย นปุํสกนิทฺเทโส, ยํ มรณํ จุตีติ วุจฺจติ, จวนตาติ วุจฺจตีติ อยเมตฺถ อตฺถโยชนา. ตตฺถ จุตีติ สภาวนิทฺเทโส. จวนตาติ อาการภาวนิทฺเทโส. มรณํ ปตฺตสฺส ขนฺธา ภิชฺชนฺติ เจว อนฺตรธายนฺติ จ อทสฺสนํ คจฺฉนฺติ, ตสฺมา ตํ เภโท อนฺตรธานนฺติ วุจฺจติ. มจฺจุมรณนฺติ มจฺจุมรณํ น ขณิกมรณํ. กาลกิริยาติ มรณกาลกิริยา. อยํ สพฺพาปิ สมฺมติกถาว. ขนฺธานํ เภโทติ อยํ ปน ปรมตฺถกถา. เอกโวการภวาทีสุ เอกจตุปญฺจเภทานํ ขนฺธานํเยว เภโท น ปุคฺคลสฺส, ตสฺมึ ปน สติ ปุคฺคโล มโตติ โวหารมตฺตํ โหติ.

กเฬวรสฺส นิกฺเขโปติ อตฺตภาวสฺส นิกฺเขโป. มรณมฺปตฺตสฺส หิ นิรตฺถํว กลิงฺครํ อตฺตภาโว ปตฺติ, ตสฺมา ตํ กเฬวรสฺส นิกฺเขโปติ วุตฺตํ.

@๔ ม.,อิ. ทนฺตาทีสุ. ๕ ฉ.ม.,อิ. นสทฺโท น ทิสฺสติ. ๖ ฉ.ม.,อิ. คยฺหติ. ชีวิตินฺทฺริยสฺส อุปจฺเฉโท ปน สพฺพาการโต ปรมตฺถโต มรณํ. เอตเทว สมฺมติมรณนฺติ วุจฺจติ. ชีวิตินฺทฺริยูปจฺเฉทเมว หิ คเหตฺวา โลกิยา "ติสฺโส มโต, ผุสฺโส มโต"ติ วทนฺติ.