@๓ ฉ.ม., อิ. ถูลานิ. ๔-๔ ม. ปาทาสีติ ปาเทสิ เอกํ ตุจฺฉํ รชตวิมานํ อุปคโต. ตสฺส กิร ทฺวาเร มหาสิรีสรุกฺโข, เตน ตํ "เสรีสกนฺ"ติ วุจฺจติ.

[๔๔๑] อายสฺมา ควมฺปตีติ เถโร กิร ปุพฺเพ มนุสฺสโลเก โคปาลทารกานํ เชฏฺฐโก หุตฺวา มหนฺตํ ๑- สิรีสรุกฺขมูลํ โสเธตฺวา วาลิกํ โอกิริตฺวา เอกํ ปิณฺฑปาติกตฺเถรํ รุกฺขมูเล นิสีทาเปตฺวา อตฺตนา ลทฺธํ อาหารํ ทตฺวา ตโต จุโต ตสฺสานุภาเวน ตสฺมึ รชตวิมาเน นิพฺพตฺติ. สิรีสรุกฺโข วิมานทฺวาเร อฏฺฐาสิ. โส ปญฺญาสาย วสฺเสหิ ผลติ, ตโต ปญฺญาส วสฺสานิ คตานีติ เทวปุตฺโต สํเวคํ อาปชฺชติ. โส อปเรน สมเยน อมฺหากํ ภควโต กาเล มนุสฺเสสุ นิพฺพตฺติตฺวา สตฺถุ ธมฺมกถํ สุตฺวา อรหตฺตํ ปตฺโต. ปุพฺพาจิณฺณวเสน ปน ทิวาวิหารตฺถาย ตเทว วิมานํ อภิญฺหํ คจฺฉติ, ตํ กิรสฺส อุตุสุขํ โหติ. ตํ สนฺธาย "เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา ควมฺปตี"ติ อาทิ วุตฺตํ.

โส สกฺกจฺจํ ทานํ ทตฺวาติ โส ปรสฺส สนฺตกํปิ ทานํ สกฺกจฺจํ ทตฺวา. เอวมาโรเจสีติ ๒- "สกฺกจฺจํ ทาน เทถา"ติ อาทินา นเยน อาโรเจสิ. ตญฺจ ปน เถรสฺส อาโรจนํ สุตฺวา มหาชโน สกฺกจฺจํ ทานํ ทตฺวา เทวโลเก นิพฺพตฺโต. ปายาสิสฺส ปน ราชญฺญสฺส ปริจาริกา สกฺกจฺจํ ทานํ ทตฺวาปิ นิกฺกนฺติวเสน คนฺตฺวา ตสฺเสว สนฺติเก นิพฺพตฺตา. ตํ กิร ทิสาจาริกวิมานํ วฏฺฏนิอฏวิยํ อโหสิ. ปายาสิเทวปุตฺโต จ เอกทิวสํ วาณิชกานํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน กตกมฺมํ กเถสีติ.

อิติ สุมงฺคลวิลาสินิยา ทีฆนิกายฏฺฐกถาย