อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๙] กมฺมวิปากชนฺติ น ภาวนามยํ, กมฺมวิปากวเสน ปน เทวตานํ จกฺขุสทิสเมว มํสจกฺขุ อโหสิ, เยน นิมิตฺตํ กตฺวา ติลวาเห ปกฺขิตฺตํ เอกติลํปิ อยํ โสติ อุทฺธริตฺวา ทาตุํ สกฺโกติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[39] Kammavipākajanti na bhāvanāmayaṃ, kammavipākavasena pana devatānaṃ cakkhusadisameva maṃsacakkhu ahosi, yena nimittaṃ katvā tilavāhe pakkhittaṃ ekatilaṃpi ayaṃ soti uddharitvā dātuṃ sakkoti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๔๐] วิปสฺสีติ เอตฺถ อยํ วจนฏฺโฐ, อนฺตรนฺตรา นิมฺมิสสญฺชนิตนฺธการ- วิรเหน ๒- วิสุทฺธํ ปสฺสติ, วิวเฏหิ จ อกฺขีหิ ปสฺสตีติ วิปสฺสี, ทุติยวาเร วิเจยฺย วิเจยฺย ปสฺสตีติ วิปสฺสี, วิจินิตฺวา วิจินิตฺวา ปสฺสตีติ อตฺโถ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[40] Vipassīti ettha ayaṃ vacanaṭṭho, antarantarā nimmisasañjanitandhakāra- virahena visuddhaṃ passati, vivaṭehi ca akkhīhi passatīti vipassī, dutiyavāre viceyya viceyya passatīti vipassī, vicinitvā vicinitvā passatīti attho.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๔๑] อฏฺเฏ ๓- ปนายตีติ อตฺเถ ชานาติ ปสฺสติ, นยติ, วา ปวตฺเตตีติ อตฺโถ. เอกทิวสํ กิร วินิจฺฉยฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา อฏฺฏํ อนุสาสนฺตสฺส รญฺโญ อลงฺกตปฏิยตฺตํ มหาปุริสํ อาหริตฺวา หตฺเถ ฐปยึสุ. ตสฺส ตํ องฺเก กตฺวา อุปลาลยมานสฺเสว อมจฺจา สามิกํ อสฺสามิกํ อกํสุ. โพธิสตฺโต อนตฺตมนสทฺทํ นิจฺฉาเรสิ. ราชา "กิเมตํ, อุปธาเรถา"ติ อาห. อุปธารยมานา อญฺญํ อทิสฺวา "อฏฺฏสฺส ทุพฺพินิจฺฉิตตฺตา เอวํ กตํ ภวิสฺสตี"ติ ปุน สามิกํเยว สามิกํ กตฺวา "ญตฺวา นุ โข กุมาโร เอวํ กโรตี"ติ วีมํสนฺตา ปุน สามิกํ อสฺสามิกํ อกํสุ. ปุนปิ โพธิสตฺโต ตเถว ตํ สทฺทํ นิจฺฉาเรสิ. อถ ราชา "ชานาติ มหาปุริโส"ติ ตโต ปฏฺฐาย อปฺปมตฺโต อโหสิ. อิทํ สนฺธาย วุตฺตํ "วิเจยฺย วิเจยฺย กุมาโร อฏฺเฏ ๔- ปนายตี"ติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[41] Aṭṭe panāyatīti atthe jānāti passati, nayati, vā pavattetīti attho. Ekadivasaṃ kira vinicchayaṭṭhāne nisīditvā aṭṭaṃ anusāsantassa rañño alaṅkatapaṭiyattaṃ mahāpurisaṃ āharitvā hatthe ṭhapayiṃsu. Tassa taṃ aṅke katvā upalālayamānasseva amaccā sāmikaṃ assāmikaṃ akaṃsu. Bodhisatto anattamanasaddaṃ nicchāresi. Rājā "kimetaṃ, upadhārethā"ti āha. Upadhārayamānā aññaṃ adisvā "aṭṭassa dubbinicchitattā evaṃ kataṃ bhavissatī"ti puna sāmikaṃyeva sāmikaṃ katvā "ñatvā nu kho kumāro evaṃ karotī"ti vīmaṃsantā puna sāmikaṃ assāmikaṃ akaṃsu. Punapi bodhisatto tatheva taṃ saddaṃ nicchāresi. Atha rājā "jānāti mahāpuriso"ti tato paṭṭhāya appamatto ahosi. Idaṃ sandhāya vuttaṃ "viceyya viceyya kumāro aṭṭe panāyatī"ti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๔๒] วสฺสิกนฺติอาทีสุ ยตฺถ สุขํ โหติ วสฺสกาเล วสิตุํ, อยํ วสฺสิโก. อิตเรสุปิ เอเสว นโย. อยํ ปเนตฺถ วจนฏฺโฐ, วสฺสาวาโส วสฺสํ, ตํ อรหตีติ วสฺสิโก. อิตเรสุปิ เอเสว นโย.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[42] Vassikantiādīsu yattha sukhaṃ hoti vassakāle vasituṃ, ayaṃ vassiko. Itaresupi eseva nayo. Ayaṃ panettha vacanaṭṭho, vassāvāso vassaṃ, taṃ arahatīti vassiko. Itaresupi eseva nayo.