อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๔ อํ. เอกก. ๒๐/๒๗๗/๒๙ อฏฺฐานปาลิปฐมวคฺค ๕ ฉ.ม., อิ. ภุมฺมตฺเถติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@4 aṃ. ekaka. 20/277/29 aṭṭhānapālipaṭhamavagga 5 cha.Ma., i. bhummattheti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๖ ฉ.ม., อิ. โอรภาเค เอวมุปริปิ ๗ ฉ.ม., อิ. มงฺคโล. นารโทติ ตโย พุทฺธา เอกสฺมึ กปฺเป อุปฺปนฺนา. ตโตปิ อสงฺเขยฺยํ พุทฺธสุญฺญเมว อโหสิ. อสงฺเขยฺยกปฺปปริโยสาเน ปน อิโต กปฺปสตสหสฺสานํ อุปริ ปทุมุตฺตโร ภควา เอโกว เอกสฺมึ กปฺเป อุปฺปนฺโน. ตสฺส โอรโต อิโต ตึสกปฺปสหสฺสานํ อุปริ สุเมโธ สุชาโตติ เทฺว พุทฺธา เอกสฺมึ กปฺเป อุปฺปนฺนา. ตโต อุปริมภาเค ๑- อิโต อฏฺฐารสนฺนํ กปฺปสหสฺสานํ อุปริ ปิยทสฺสี อตฺถทสฺสี ธมฺมทสฺสีติ ตโย พุทฺธา เอกสฺมึ กปฺเป อุปฺปนฺนา. อถ อิโต จตุนวุเต กปฺเป ๒- สิทฺธตฺโถ นาม พุทฺโธ เอโกว เอกสฺมึ กปฺเป อุปฺปนฺโน. อิโต เทฺวนวุเต ๒- กปฺเป ติสฺโส ปุสฺโส เทฺว พุทฺธา เอกสฺมึ กปฺเป อุปฺปนฺนา. อิโต เอกนวุเต ๒- กปฺเป วิปสฺสี ภควา อุปฺปนฺโน. อิโต เอกตึเส กปฺเป สิขี เวสฺสภูติ เทฺว พุทฺธา อุปฺปนฺนา. อิมสฺมึ ภทฺทกปฺเป กกุสนฺโธ โกนาคมโน ๓- กสฺสโป โคตโม อมฺหากํ สมฺมาสมฺพุทฺโธติ จตฺตาโร พุทฺธา อุปฺปนฺนา, เมตฺเตยฺโย อุปฺปชฺชิสฺสติ. เอวมยํ กปฺโป ปญฺจพุทฺธุปฺปาทปฏิมณฺฑิตตฺตา สุนฺทรกปฺโป สารกปฺโปติ ภควา อิมํ กปฺปํ โถเมนฺโต เอวมาห.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@6 cha.Ma., i. orabhāge evamuparipi 7 cha.Ma., i. maṅgalo. Nāradoti tayo buddhā ekasmiṃ kappe uppannā. Tatopi asaṅkheyyaṃ buddhasuññameva ahosi. Asaṅkheyyakappapariyosāne pana ito kappasatasahassānaṃ upari padumuttaro bhagavā ekova ekasmiṃ kappe uppanno. Tassa orato ito tiṃsakappasahassānaṃ upari sumedho sujātoti dve buddhā ekasmiṃ kappe uppannā. Tato uparimabhāge ito aṭṭhārasannaṃ kappasahassānaṃ upari piyadassī atthadassī dhammadassīti tayo buddhā ekasmiṃ kappe uppannā. Atha ito catunavute kappe siddhattho nāma buddho ekova ekasmiṃ kappe uppanno. Ito dvenavute kappe tisso pusso dve buddhā ekasmiṃ kappe uppannā. Ito ekanavute kappe vipassī bhagavā uppanno. Ito ekatiṃse kappe sikhī vessabhūti dve buddhā uppannā. Imasmiṃ bhaddakappe kakusandho konāgamano kassapo gotamo amhākaṃ sammāsambuddhoti cattāro buddhā uppannā, metteyyo uppajjissati. Evamayaṃ kappo pañcabuddhuppādapaṭimaṇḍitattā sundarakappo sārakappoti bhagavā imaṃ kappaṃ thomento evamāha.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
กึ ปเนตํ พุทฺธานํเยว ปากฏํ โหติ, "อิมสฺมึ กปฺเป เอตฺตกา พุทฺธา อุปฺปนฺนา ๔- วา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติวา"ติ, ๔- อุทาหุ อญฺเญสํปิ ปากฏํ โหตีติ? อญฺเญสํปิ ปากฏํ โหติ. เกสํ? สุทฺธาวาสพฺรหฺมานํ. กปฺปสณฺฐิติกาลสฺมิญฺหิ ๕- เอกมสงฺเขยฺยํ เอกงฺคณํ หุตฺวา ฐิเต โลกสนฺนิวาเส โลกสฺส สณฺฐานตฺถาย เทโว วสฺสิตุํ อารภิ. อาทิโตว อนฺตรฏฺฐเก หิมปาโต วิย โหติ. ตโต กณมตฺตา ติลมตฺตา ตณฺฑุลมตฺตา มุคฺค มาส พทร อามลก เอลาฬุก กุมฺภณฺฑ อลาพุมตฺตา อุทกธารา หุตฺวา อนุกฺกเมน วฑฺฒิตฺวา อุสภ เทฺวอุสภ อฑฺฒคาวุต คาวุต เทฺวคาวุต อฑฺฒโยชน โยชน ทฺวิโยชน ติโยชน ทสโยชน ฯเปฯ สตสหสฺสโยชนมตฺตา หุตฺวา โกฏิสตสหสฺสจกฺกวาฬพฺภนฺตเร ยาว อวินฏฺฐพรหมโลกา ๖- ปูเรตฺวา ติฏฺฐนฺติ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Kiṃ panetaṃ buddhānaṃyeva pākaṭaṃ hoti, "imasmiṃ kappe ettakā buddhā uppannā vā uppajjissantivā"ti, udāhu aññesaṃpi pākaṭaṃ hotīti? aññesaṃpi pākaṭaṃ hoti. Kesaṃ? suddhāvāsabrahmānaṃ. Kappasaṇṭhitikālasmiñhi ekamasaṅkheyyaṃ ekaṅgaṇaṃ hutvā ṭhite lokasannivāse lokassa saṇṭhānatthāya devo vassituṃ ārabhi. Āditova antaraṭṭhake himapāto viya hoti. Tato kaṇamattā tilamattā taṇḍulamattā mugga māsa badara āmalaka elāḷuka kumbhaṇḍa alābumattā udakadhārā hutvā anukkamena vaḍḍhitvā usabha dveusabha aḍḍhagāvuta gāvuta dvegāvuta aḍḍhayojana yojana dviyojana tiyojana dasayojana .pe. Satasahassayojanamattā hutvā koṭisatasahassacakkavāḷabbhantare yāva avinaṭṭhabarahamalokā pūretvā tiṭṭhanti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน