[127] Idāni yo so "na paññapetī"ti vutto, so yasmā gacchanto gacchanto ubhatobhāgavimutto nāma hoti. Yo ca "na samanupassatī"ti vutto, so yasmā gacchanto gacchanto paññāvimutto nāma hoti. Tasmā tesaṃ heṭṭhā vuttānaṃ dvinnaṃ bhikkhūnaṃ nigamanaṃ ca nāmaṃ cadassetuṃ satta kho imā ānanda viññāṇaṭṭhitiyoti ādimāha.

Tattha sattāti paṭisandhivasena vuttā, ārammaṇavasena saṅgītisutte vuttā catasso āgamissanti. Viññāṇaṃ tiṭṭhati etthāti viññāṇaṭṭhiti, viññāṇapatiṭṭhānassetaṃ adhivacanaṃ. Dve ca āyatanānīti dve nivāsanaṭṭhānāni. Nivāsanaṭṭhānañca idhāyatananti adhippetaṃ. Teneva vakkhati "asaññīsattāyatanaṃ nevasaññānāsaññāyatanameva dutiyanti. Kasmā panetaṃ sabbaṃ gahitanti? vaṭṭapariyādānatthaṃ. Vaṭṭaṃ hi na suddhaviññāṇaṭṭhitivasena vā suddhāyatanavasena vā pariyādānaṃ gacchati, bhavayonigatisattāvāsavasena pana gacchati, tasmā sabbemetaṃ gahitaṃ. Idāni anukkamena tamatthaṃ vibhajanto katamā sattāti ādimāha.

Tattha seyyathāpīti nidassanaṭṭhe nipāto, yathā manussāti attho. Aparimāṇesu hi cakkavāḷesu aparimāṇānaṃ manussānaṃ vaṇṇasaṇṭhānādivasena dvepi ekasadisā natthi. Yepi hi katthaci yamakabhātaro vaṇṇena vā saṇṭhānena vā ekasadisā honti, tesaṃpi ālokitavilokitakathitahasitagamanaṭhānādīhi viseso hotiyeva. Tasmā nānattakāyāti vuttā. Paṭisandhisaññā pana nesaṃ tihetukāpi dvihetukāpi ahetukāpi honti, "nānattasaññino"ti vuttā.