บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[229] Ke āmagandhā manujesu brahme ete aviddhā idha brūhi dhīra kenāvuṭā vāti pajā kururū āpāyikā nīvutabrahmalokāti. Kodho mosavajjaṃ nikati ca dobbho kadariyatā atimāno ussuyā icchā vicikicchā paraheṭhanā ca lobho ca doso ca mado ca moho etesu yuttā anirāmagandhā āpāyikā nīvutabrahmalokāti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3 cha.Ma., i. niyyātetvā. evamuparipi 4 cha.Ma., i. jānāhi
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[230] Yathā kho ahaṃ bhoto āmagandhe bhāsamānassa ājānāmi te na sunimmadayā agāraṃ ajjhāvasatā pabbajissāmahaṃ bho agāramhā anagāriyanti . yassadāni bhavaṃ govindo kālaṃ maññatīti . Athakho bho mahāgovindo brāhmaṇo yena reṇu rājā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā reṇuṃ rājānaṃ etadavoca aññaṃdāni bhavaṃ purohitaṃ pariyesatu yo bhoto rajjaṃ anusāsissati icchāmahaṃ Bho agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ yathā kho pana me sutaṃ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa te na sunimmadayā agāraṃ ajjhāvasatā pabbajissāmahaṃ bho agārasmā anagāriyanti .
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Atha rājā "dhuvaṃ cattāro māse paṭisallīnassa brāhmaṇassa gehe bhogā mandā jātā"ti cintento dhanena nimantento "sace te ūnaṃ kāmehi, ahaṃ paripūrayāmi te"ti vatvā puna "kiṃ nu kho esa ekako viharanto kenaci vihiṃsito bhaveyyā"ti cintetvā
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[231] Āmantayāmi rājānaṃ reṇuṃ bhūmipatiṃ ahaṃ tvaṃ pajānassu rajjena nāhaṃ porohacce rame. Sace te ūnakāmehi ahaṃ paripūrayāmi te yo taṃ hiṃsati vāremi bhūmisenāpatī ahaṃ tvaṃ pitā ahaṃ putto ca mā no govinda pājahi. Na matthi ūnakāmehi hiṃsito me na vijjati amanussavaco sutvā tasmāhaṃ na gahe rame. Amanusso kathaṃvaṇṇo kante atthaṃ abhāsatha yañca sutvā jahāsi no gehe amhe ca kevale . Upavutthassa me pubbe yiṭṭhakāmassa me sato aggi pajjalito āsi kusapattaparitthato. Tato me brahmā pāturahu brahmalokā sanantano so me pañhaṃ viyākāsi taṃ sutvā na gahe rame. Saddahāmi ahaṃ bhoto yaṃ tvaṃ govinda bhāsasi amanussavaco sutvā kathaṃ vattetha aññathā te taṃ anuvattissāma satthā govinda no bhavaṃ . Maṇi yathā veḷuriyo akāso vimalo subho evaṃ sutvā carissāma govindassānusāsaneti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
"yo taṃ hiṃsati vāremi, bhūmisenāpatī ahaṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tvaṃ pitā ahaṃ putto, mā no govinda pājahī"ti āha.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tassattho:- yo taṃ hiṃsati, taṃ vāremi, kevalaṃ tumhe "asuko"ti ācikkhatha, ahamettha kattabbaṃ jānissāmīti. Bhūmisenāpati ahanti athavā ahaṃ paṭhaviyā sāmi, svāhaṃ imaṃ rajjaṃ tumheyeva paṭicchāpessāmi. Tvaṃ pitā ahaṃ puttoti tvaṃ pitiṭṭhāne ṭhassasi, ahaṃ puttaṭṭhāne. So tvaṃ mama manaṃ haritvā attanoyeva mā no govinda pājahīti, yathā icchasi, tathā pavattaya ahaṃ pana tava manaṃyeva anuvattanto tayā dinnaṃ piṇḍaṃ paribhuñjanto taṃ asicammahattho vā upaṭṭhahissāmi, rathaṃ vā te pājessāmi. "mā no govinda pājahī"tipi pāṭho. Tassattho:- tvaṃ pitiṭṭhāne tiṭṭha, ahaṃ puttaṭṭhāne ṭhassāmi. Mā no tvaṃ bho govinda pājahi mā pariccajīti. Atha mahāpuriso yaṃ rājā cintesi, tassa attani abhāvaṃ dassento
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
"na matthi ūnaṃ kāmehi, hiṃsitā me na vijjati.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Amanussavaco sutvā, tasmāhaṃ na gahe rame"ti āha.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tattha na matthīti na me atthi. Gaheti gehe.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Atha naṃ rājā pucchi:-
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
"amanusso kathaṃvaṇṇo, kante atthaṃ abhāsatha.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Yañca sutvā jahāsi no, gehe amhe ca kevale"ti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tattha jahāsi no, gehe amhe ca kevaleti brāhmaṇassa sampattibharite gehe saṅgahavasena attano gehe karonto yaṃ sutvā amhākaṃ gehe ca amhe ca kevale ca sabbe aparisese jamabūdīpavāsino jahāsīti vadati.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3 cha.Ma. pavattassu. i. pavattasu 4 cha.Ma.,i. pajahītipi 5 ka. hiṃsā ca
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@6 cha.Ma. kiṃ te 7 cha.Ma. kevalīti evamuparipi
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Athassa ācikkhanto mahāpuriso upavutthassa me pubbeti ādimāha.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tattha upavatthassāti cattāro māse ekībhāvaṃ upagantvā vutthassa. Yiṭṭhakāmassa me satoti yajitukāmassa me samānassa. Aggi pajjalito āsi, kusapattaparitthatoti kusapattehi paritthato sappidadhimadhuādīni pakkhipitvā aggi pajjalayitumāraddho āsi, evaṃ aggiṃ jāletvā "mahājanassa dānaṃ dassāmā"ti evaṃ cintetvā ṭhitassa mamāti ayamettha attho. Sanantanoti sanaṅkumāro brahmā. Tato rājā sayaṃpi pabbajitukāmo hutvā saddahāmīti ādimāha.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tattha kathaṃ vattetha aññathāti kathaṃ tumhe aññathā vattissatha. Te taṃ anuvattissāmāti te mayaṃpi tumheyeva anuvattissāma, anupabbajissāmāti attho. "anuvajissāmā"tipi pāṭho, tassa anugacchissāmāti attho. Akāsoti nikkāso akakkaso. Govindassānusāsaneti tava govindassa sāsane. Bhavantaṃ govindameva satthāraṃ katvā carissāmāti vadati.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Chakhattiyaāmantanāvaṇṇanā
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[322] Yena te cha khattiyā, tenupasaṅkamīti reṇurājānaṃ "sādhu mahārāja rajjaṃ nāma mātaraṃpi pitaraṃpi bhātaraṃpi bhaginiādayopi māretvā gaṇhantesu sattesu evaṃ mahantaṃ rajjasiriṃ pahāya pabbajitukāmena uḷāraṃ mahārājena katan"ti upatthambhetvā daḷhataramassa ussāhaṃ katvā upasaṅkami. Evaṃ samacintesunti rañño cintitanayeneva kadāci brāhmaṇassa bhogā parihīnā bhaveyyunti maññamānā samacintesuṃ. Dhanena sikkheyyāmāti upalāpeyyāma saṅgaṇheyyāma. Tāvatakaṃ āhariyatanti tāvatakaṃ āharāpeyyatu gaṇhāpeyyatu, yattakaṃ icchatha, tattakaṃ gaṇheyyāti vuttaṃ hoti bhavantānaṃyeva vāhasāti bhavante paccayaṃ katvā, tumhehi dinnattāyeva pahūtaṃ sāpateyyaṃ jātaṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3-3 cha.Ma.,i. akācoti nikkāco 4 cha.Ma.,i. karitvā
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@5-5 cha.Ma. āharāpiyatu gaṇhiyatu, 6 ka. tathā sāpateyyanti