Brāhmaṇo "ayandāni kālo, sīghaṃ āgacchatū"ti rañño sāsanaṃ pesesi. Rājā sutvā balabheriñcārāpetvā nikkhami. Vesālikā sutvā "rañño gaṅgaṃ uttarituṃ na dassāmā"ti bheriñcārāpesuṃ. Taṃpi sutvā "gacchantu issarā"ti ādīni vatvā na sannipatiṃsu. "nagarappavesanaṃ na dassāma, dvārāni pidahitvā vasāmāti bheriñcārāpesuṃ. Ekopi na sannipati, yathāvivaṭeheva dvārehi pavisitvā sabbe anayabyasanaṃ pāpetvā gato.

Bhikkhuaparihāniyadhammavaṇṇanā

[136] Athakho bhagavā acirapakkanteti ādimhi. Sannipātetvāti dūravihāresu iddhimante pesetvā santikavihāresu sayaṃ gantvā "sannipatatha āyasmanto, bhagavā vo sannipātaṃ icchatī"ti sannipātetvā. Aparihāniyeti aparihānikare, vuḍḍhihetubhūteti attho. Dhamme desissāmīti candasahassaṃ suriyasahassaṃ uṭṭhāpento viya catukuṭṭake gehe anto teladīpasahassaṃ ujjālento viya pākaṭe katvā kathayissāmīti.

@ evamuparipi 4 cha.Ma.,i. sūrarājāno. 5 cha.Ma.,i. ṭhassāmāti

Tattha abhiñhasannipātāti idaṃ vajjisannipāte vuttasadisameva. Idhāpica abhiṇhaṃ asannipatitattā disāsu āgatasāsanaṃ na suṇanti, tato "asukavihārasīmā ākulā, uposathapavāraṇā ṭhitā, asukasmiṃ ṭhāne bhikkhū vejjakammadūtakammādīni karonti, viññattibahulā pupphadānādīhi jīvitaṃ kappentī"ti ādīni na jānanti, pāpabhikkhūpi "pamatto saṃgho"ti ñatvā rāsibhūtā sāsanaṃ osakkāpenti. Abhiṇhaṃ sannipatitattā pana taṃ taṃ pavattiṃ suṇanti, tato bhikkhusaṃghaṃ pesetvā sīmaṃ ujuṃ karonti, uposathapavāraṇādayo pavattāpenti, micchājīvānaṃ ussannaṭṭhāne ariyavaṃsake pesetvā ariyavaṃsaṃ kathāpenti, pāpabhikkhūnaṃ vinayadharehi niggahaṃ kārāpenti, pāpabhikkhūpi "appamatto saṃgho 3-, na sakkā amhehi vaggabandhena vicarituna"ti bhijjitvā palāyanti. Evamettha hānivuḍḍhiyo veditabbā.

Samaggāti ādīsu cetiyaṃ paṭijagganatthaṃ vā bodhiyaṅgaṇe vā paṭijagganatthaṃ uposathāgāracchādanatthaṃ vā katikavattaṃ kathetukāmatāya ovādaṃ dhātukāmatāya "saṃgho sannipatatū"ti bheriyā vā gaṇḍiyā vā ākoṭṭi tāya "mayhaṃ cīvarakammaṃ atthi, mayhaṃ patto pacitabbo, mayhaṃ navakammaṃ atthī"ti vikkhepaṃ karontā na samaggā sannipatanti nāma. Sabbaṃ pana taṃ kammaṃ ṭhapetvā "ahaṃ purimataraṃ, ahaṃ purimataran"ti ekappahāreneva sannipatantā samaggā sannipatanti nāma. Sannipatitā pana cintetvā mantetvā kattabbaṃ katvā ekato avuṭṭhahantā na samaggā vuṭṭhahanti nāma. Evaṃ vuṭṭhitesu hi ye paṭhamaṃ gacchanti, tesaṃ evaṃ hoti "amhehi bāhirakathāva sutā, idāni vinicchayakathā bhavissatī"ti. Ekappahāreneva vuṭṭhahantā pana samaggā vuṭṭhahanti nāma. Apica "asukaṭṭhāne vihārasīmā ākulā, uposathapavāraṇā ṭhitā, asukaṭṭhāne vejjakammādikārakā pāpabhikkhū ussannā"ti sutvā "ko gantvā tesaṃ niggahaṃ karissatī"ti vutte "ahaṃ paṭhamaṃ, ahaṃ paṭhaman"ti vatvā gacchantāpi samaggā vuṭṭhahanti nāma.

@asannipatantā evamuparipi 3-3 cha.Ma. bhikkhusaṃgho

@4-4 cha.Ma.,i. bodhigehauposathāgāracchādanatthaṃ vā

@5 cha.Ma.,i. ṭhapetukāmatāya 6 cha.Ma. ghaṇṭiyā, Ma. ghaṇḍiyā, i. ghaṇṭhiyā

Āgantukaṃ pana disvā "imaṃ pariveṇaṃ yāhi, etaṃ pariveṇaṃ yāhī"ti, kiñci avatvā sabbe vattaṃ karontāpi, jiṇṇapattacīvarakaṃ disvā tassa bhikkhācāravattena pattacīvaraṃ pariyesamānāpi, gilānassa gilānabhesajjaṃ pariyesamānāpi, gilānameva anāthaṃ "asukapariveṇaṃ yāhi, asukapariveṇaṃ yāhī"ti avatvā attano attano pariveṇe paṭijaggantāpi, eko oliyamānako gaṇṭho hoti, paññavantaṃ bhikkhuṃ saṅgaṇhitvā tena taṃ gaṇṭhaṃ ukkhipāpentāpi samaggā saṃghakaraṇīyāni karonti nāma.

Apaññattanti ādīsu. Navaṃ adhammikaṃ katikavattaṃ vā sikkhāpadaṃ vā bandhantā apaññattaṃ paññapenti nāma, purāṇasanthatavatthusmiṃ sāvatthiyaṃ bhikkhū viya. Uddhammaṃ ubbinayaṃ sāsanaṃ dīpentā paññattaṃ samucchindanti nāma, vassasataparinibbute bhagavati vesālikā vajjiputtakā viya. Khuddānukhuddakā pana āpattiyo sañcicca vītikkamantā yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya na vattanti nāma, assajipunabbasukā viya. Navaṃ pana katikavattaṃ vā sikkhāpadaṃ vā abandhantā, dhammavinayato sāsanaṃ dīpentā, khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni asamūhanantā apaññattaṃ na paññapenti, paññattaṃ na samucchindanti, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattanti nāma, āyasmā upaseno viya ca, āyasmā yaso kākaṇḍakaputto viya ca.

"suṇātu me āvuso saṃgho, santamhākaṃ sikkhāpadāni gihigatāni gihinopi

jānanti `idaṃ vo samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ kappati, idaṃ vo na kappatī'ti,

sace hi mayaṃ khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanissāma, bhavissanti

vattāro `dhūmakālikaṃ samaṇena gotamena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ,

yāvimesaṃ satthā aṭṭhāsi, tāvime sikkhāpadesu sikkhiṃsu, yato imesaṃ

satthā parinibbuto, na dānime sikkhāpadesu sikkhantī'ti. Yadi saṃghassa

pattakallaṃ, saṃgho apaññattaṃ na paññāpeyya, paññattaṃ na samucchindeyya,

yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vatteyyā"ti