บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[107] Athakho bhagavā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi . nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi tasmātiha bhikkhave ye te mayā dhammā abhiññā desitā te vo sādhukaṃ uggahetvā āsevitabbā bhāvetabbā bahulīkātabbā yathayidaṃ brahmacariyaṃ addhaniyaṃ assa ciraṭṭhitikaṃ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ . katame ca te bhikkhave dhammā mayā abhiññā desitā ye te sādhukaṃ uggahetvā āsevitabbā bhāvetabbā bahulīkātabbā yathayidaṃ brahmacariyaṃ addhaniyaṃ assa ciraṭṭhitikaṃ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya Sukhāya devamanussānaṃ . seyyathīdaṃ . cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo . ime kho te bhikkhave dhammā mayā abhiññā desitā ye te sādhukaṃ uggahetvā āsevitabbā bhāvetabbā bahulīkātabbā yathayidaṃ brahmacariyaṃ addhaniyaṃ assa ciraṭṭhitikaṃ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti. {107.1} Athakho bhagavā bhikkhū āmantesi handadāni bhikkhave āmantayāmi vo vayadhammā saṅkhārā appamādena sampādetha na ciraṃ tathāgatassa parinibbānaṃ bhavissati ito tiṇṇaṃ māsānaṃ accayena tathāgato parinibbāyissatīti . idamavoca bhagavā idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[171] Yaṃ mahāvātāti yena samayena yasmiṃ vā samaye mahāvātā vāyanti. Mahāvātā vāyantāti ukkhepakavātā nāma uṭṭhahanti, te vāyantā saṭṭhisahassādhikanavayojanasatasahassabahalaṃ udakasandhārakavātaṃ upacchindanti, tato ākāse udakaṃ bhassati, tasmiṃ udake bhassante paṭhavī bhassati. Puna vāto attano balena antodhammakarake viya udakaṃ ābandhitvā gaṇhāti, tato udakaṃ uggacchati, tasmiṃ uggacchante paṭhavī uggacchati. Evaṃ udakaṃ kampitaṃ paṭhaviṃ kampeti. Evañaca kampanaṃ yāva ajjakālāpi hotiyeva, balahabhāvena pana oggacchanuggacchanaṃ na paññāyati.
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[108] Daharāpi ca ye vuḍḍhā ye bālā ye ca paṇḍitā aḍḍhā ceva daḷiddā ca sabbe maccuparāyanā. Yathāpi kumbhakārassa kataṃ mattikabhājanaṃ khuddakañca mahantañca yañca pakkaṃ yañca āmakaṃ sabbaṃ bhedapariyantaṃ evaṃ maccānajīvitaṃ. Athāparaṃ etadavoca satthā Paripakko vayo mayhaṃ parittaṃ mama jīvitaṃ pahāya vo gamissāmi kataṃ me saraṇamattano. Appamattā satīmanto susīlā hotha bhikkhavo susamāhitasaṅkappā sacittamanurakkhatha. Yo imasmiṃ dhammavinaye appamatto viharissati pahāya jātisaṃsāraṃ dukkhassantaṃ karissatīti. Tatiyabhāṇavāraṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Mahiddhiko mahānubhāvoti ijjhanassa mahantatāya mahiddhiko anubhavitabbassa mahantatāya mahānubhāvo. Parittāti dubbalā. Appamāṇāti balavā. So imaṃ paṭhaviṃ kampetīti so iddhiṃ nibbattetvā saṃvejento vā mahāmoggallāno viya, vīmaṃsanto vā mahānāgattherassa bhāgineyyo saṃgharakkhitasāmaṇero viya paṭhaviṃ kampeti. So kirāyasmā khuraggeyeva arahattaṃ patto cintesi "atthi nukho kenaci bhikkhunā pabbajitadivaseyeva arahattaṃ patvā vejayanto pāsādo kampitapubbo"ti. Tato "natthi kocī"ti ñatvā "ahaṃ kampessāmī"ti abhiññābalena vejayantamatthake ṭhatvā pādena paharitvā kampetuṃ nāsakkhi. Atha naṃ sakkassa nāṭakitthiyo āhaṃsu "putta saṃgharakkhita tvaṃ pūtigandheneva sīsena vejayantaṃ kampetuṃ icchasi, supatiṭṭhitokāso tāta pāsādo, kathaṃ kampetuṃ sakkhissasī"ti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Sāmaṇero "imā devatā mayā saddhiṃ keḷiṃ karonti, ahaṃ kho pana ācariyaṃ nālatthaṃ, kahaṃ nu kho me ācariyo sāmuddikamahānāgatthero"ti āvajjento mahāsamudde udakaleṇaṃ māpetvā divāvihāraṃ nisinnoti ñatvā tattha gantvā theraṃ vanditvā aṭṭhāsi. Tato naṃ thero "kintāta saṃgharakkhita
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@4 Ma. bahulabhāvena 5 cha.Ma. i. patvā 6 cha.Ma.,i. koci bhikkhu, yena
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@7 cha.Ma., i. supatiṭṭhito Asikkhitvāva yuddhaṃ paviṭṭhosī"ti vatvā "nāsakkhi tāta vejayantaṃ kampetun"ti pucchi. Ācariyaṃ bhante nālatthanti. Atha naṃ thero "tāta tumhādise akampente ko añño kampessati, diṭṭhapubbante tāta udakapiṭṭhe gomayapiṇḍaṃ pallavatanti vatvā tāta kapallapūvaṃ pacantā ante na paricchindanti, iminā opammena jānāhī"ti āha. So "vaṭṭissati bhante ettakenā"ti vatvā pāsādena patiṭṭhitokāsaṃ udakaṃ hotūti adhiṭṭhāya vejayantābhimukho agamāsi.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Devadhītaro taṃ disvā "ekavāraṃ lajjitvā gato, punapi sāmaṇero eti, punapi etī"ti vadiṃsu. Sakko devarājā "mā mayhaṃ puttena saddhiṃ kathayittha, idāni tena ācariyo laddho, khaṇena pāsādaṃ kampessatī"ti āha. Sāmaṇero pādaṅguṭṭhena pāsādathūpikampahari. Pāsādo catūhi disāhi onamati. Devatā "dehi tāta pāsādassa patiṭṭhātuṃ, dehi tāta pāsādassa patiṭṭhātun"ti viraviṃsu. Sāmaṇero pāsādaṃ yathāṭhāne ṭhapetvā pāsādamatthake ṭhatvā udānaṃ udānesi:-
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
ajjevāhaṃ pabbajito ajjapattāsavakkhayaṃ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
ajja kampemi pāsādaṃ aho buddhassuḷāratā.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Ajjevāhaṃ pabbajito ajja pattāsavakkhayaṃ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
ajja kampemi pāsādaṃ aho dhammassuḷāratā.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Ajjevāhaṃ pabbajito ajja pattāsavakkhayaṃ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
ajja kampemi pabbajito aho saṃghassuḷāratāti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Ito paresu chasu paṭhavīkampesu yaṃ vattabbaṃ, taṃ mahāpadāne vuttameva.