บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[121] Ekamidāhaṃ pukkusa samayaṃ ātumāyaṃ viharāmi bhūsāgāre. Tena kho pana samayena deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjutāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā avidūre bhūsāgārassa dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā . athakho pukkusa ātumāyaṃ mahājanakāyo nikkhamitvā yena te dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā tenupasaṅkami . tena kho panāhaṃ pukkusa samayena bhūsāgārā nikkhamitvā bhūsāgāradvāre abbhokāse caṅkamāmi. Athakho pukkusa aññataro puriso tamhā mahājanakāyā yenāhaṃ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi . Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho ahaṃ pukkusa taṃ purisaṃ etadavocaṃ kinnu kho so āvuso mahājanakāyo sannipatitoti . idāni bhante deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjutāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā ettha so mahājanakāyo sannipatito tvaṃ pana bhante kva ahosīti . Idheva kho ahaṃ āvuso ahosinti . kiṃ pana bhante addasāti . Na kho ahaṃ āvuso addasanti . kiṃ pana bhante saddaṃ assosīti. Na kho ahaṃ āvuso saddaṃ assosinti . kiṃ pana bhante sutto ahosīti . na kho ahaṃ āvuso sutto ahosinti . kiṃ pana bhante saññī ahosīti . evamāvusoti . so tvaṃ bhante saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjutāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva addasa na pana saddaṃ assosīti. Evamāvusoti. {121.1} Athakho pukkusa tassa purisassa etadahosi acchariyaṃ vata bho abbhutaṃ vata bho santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti yatra hi nāma saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjutāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva dakkhissati na pana saddaṃ suṇissatīti . mayi uḷāraṃ pasādaṃ pavedetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmīti. {121.2} Evaṃ vutte pukkuso mallaputto bhagavantaṃ etadavoca esāhaṃ bhante yo [3]- āḷāre kālāme pasādo taṃ mahāvāte vā ophunāmi Sīghasotāya vā nadiyā pavāhemi abhikkantaṃ bhante abhikkantaṃ bhante seyyathāpi bhante nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya paṭicchannaṃ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya andhakāre vā telappajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhanti evameva bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito esāhaṃ bhante bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṅgatanti. {121.3} Athakho pukkuso mallaputto aññataraṃ purisaṃ āmantesi iṅgha me tvaṃ bhaṇe siṅgivaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ āharāti . evaṃ bhanteti kho so puriso pukkusassa mallaputtassa paṭissutvā taṃ siṅgivaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ āhari . athakho pukkuso mallaputto taṃ siṅgivaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ bhagavato upanāmesi idaṃ bhante siṅgivaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ taṃ me bhante bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyāti . Tenahi pukkusa ekena maṃ acchādehi ekena ānandanti . Evaṃ bhanteti kho pukkuso mallaputto bhagavato paṭissutvā ekena bhagavantaṃ acchādesi ekena āyasmantaṃ ānandaṃ . athakho bhagavā pukkusaṃ mallaputtaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi . athakho pukkuso mallaputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Imesu kho ānnada dvīsu kālesūti kasmā imesu dvīsu kālesu evaṃ hoti? āhāravisesena ceva balavasomanassena ca. Etesu dvīsu kālesu sakalacakkavāḷadevatā āhāre ojaṃ pakkhipanti, taṃ pana bhojanaṃ kucchiṃ pavisitvā pasannarūpaṃ samuṭṭhāpeti. Āhārasamuṭṭhānarūpassa pasannattā manacchaṭṭhāni indriyāni ativiya virocanti. Sambodhidivase cassa "anekakappakoṭisatasahassasañcito vata me kilesarāsi ajja pahīno"ti āvajjentassa balavasomanassaṃ uppajjati, cittaṃ pasīdati, citte pasanne lohitaṃ pasīdati, lohite pasanne manacchaṭṭhāni indriyāni ativiya virocanti. Parinibbānadivase "ajjadānāhaṃ anekehi buddhasatasahassehi paviṭṭhaṃ amatamahānibbānanagaraṃ pavisissāmī"ti āvajjentassa balavasomanassaṃ uppajjati, cittaṃ pasīdati, citte pasanne lohitaṃ pasīdati, lohite pasanne manacchaṭṭhāni indriyāni ativiya virocanti. Iti āhāravasena ceva balavasomanassena ca imesu dvīsu kālesu evaṃ hotīti veditabbaṃ. Upavattaneti pācīnato nivattanasālavane. Antare yamakasālānanti yamakasālarukkhānaṃ majjhe.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@i. pacchinnapabhā 4 cha.Ma.,i. paṇītabhojanaṃ 5 cha.Ma. āvajjantassa evamuparipi

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@6 cha.Ma.,i. amatamahānibbānaṃ nāma nagaraṃ 7 cha.Ma.,i. āhāraviseseneva

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@8 cha.Ma.,i. antarena

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Siṅgīvaṇṇanti gāthā saṅgītikāle ṭhapitā.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[196] Nhātvā ca pivitvā cāti ettha tadā kira bhagavati nhāyante antonadiyaṃ macchakacchapā ca ubhato tīresu vanasaṇḍo ca sabbaṃ suvaṇṇavaṇṇameva ahosi. Ambavananti tassāyeva nadiyā tīre ambavanaṃ. Āyasmantaṃ cundakanti tasmiṃ kira khaṇe ānandatthero udakasāṭakaṃ pīḷento ohiyi, cundatthero samīpe ahosi. Taṃ bhagavā āmantesi.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”