บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[178] Athakho ānanda rañño mahāsudassanassa etadahosi yannūnāhaṃ mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ māpeyyaṃ yattha divāvihāraṃ nisīdissāmīti . māpesi kho ānanda rājā mahāsudassano mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ yattha divāvihāraṃ nisīdi . dhammo Ānanda pāsādo dvīhi vedikāhi parikkhitto ahosi ekā vedikā sovaṇṇamayā ekā rūpiyamayā . sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā suciyo ca uṇhīsañca . Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā suciyo ca uṇhīsañca. {178.1} Dhammo ānanda pāsādo dvīhi kiṅkaṇikajālehi parikkhitto ahosi ekaṃ jālaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ [2]- rūpiyamayaṃ . Sovaṇṇamayassa jālassa rūpiyamayā kiṅkaṇikā ahesuṃ . rūpiyamayassa jālassa sovaṇṇamayā kiṅkaṇikā ahesuṃ . tesaṃ kho ānanda kiṅkaṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggū ca rajaniyo ca kammaniyo ca madaniyo ca . seyyathāpi ānanda pañcaṅgikassa turiyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa kusalehi susamannāhatassa saddo hoti vaggū ca rajaniyo ca kammaniyo ca madaniyo ca evameva kho ānanda tesaṃ kiṅkaṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggū ca rajaniyo ca kammaniyo ca madaniyo ca. {178.2} Ye kho panānanda tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā te tesaṃ kiṅkaṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ. Niṭṭhito kho ānanda dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni . Seyyathāpi ānanda vassānaṃ pacchime māse saradasamaye visuddhe upaviddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno Duddikkho ahosi musati cakkhūni evameva kho ānanda dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni. {178.3} Athakho ānanda rañño mahāsudassanassa etadahosi yannūnāhaṃ dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ māpeyyanti. Māpesi kho ānanda rājā mahāsudassano dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ . dhammā ānanda pokkharaṇī puratthimena ca pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi uttarena ca dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena . dhammā ānanda pokkharaṇī catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahosi ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā ekā rūpiyamayā ekā veḷuriyamayā ekā phalikamayā. {178.4} Dhammāya [2]- ānanda pokkharaṇiyā catuvīsatisopāṇāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ ekaṃ sopāṇaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ ekaṃ veḷuriyamayaṃ ekaṃ phalikamayaṃ . sovaṇṇamayassa sopāṇassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā suciyo ca uṇhīsañca . rūpiyamayassa sopāṇassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā suciyo ca uṇhīsañca . Veḷuriyamayassa sopāṇassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ phalikamayā suciyo ca uṇhīsañca . phalikamayassa sopāṇassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā suciyo ca uṇhīsañca. {178.5} Dhammā ānanda pokkharaṇī dvīhi vedikāhi parikkhittā ahosi ekā vedikā sovaṇṇamayā ekā rūpiyamayā . sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā Ahesuṃ rūpiyamayā suciyo ca uṇhīsañca . rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā suciyo ca uṇhīsañca. {178.6} Dhammā ānanda pokkharaṇī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi ekā tālapanti sovaṇṇamayā ekā rūpiyamayā ekā veḷuriyamayā ekā phalikamayā ekā lohitaṅkamayā ekā masāragallamayā ekā sabbaratanamayā . sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca . rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca . veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi phalikamayāni pattāni ca phalāni ca . phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca . lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca . masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca. {178.7} Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca . tāsaṃ kho panānanda tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggū ca rajaniyo ca kammaniyo ca madaniyo ca. Seyyathāpi ānanda pañcaṅgikassa turiyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa kusalehi susamannāhatassa saddo ahosi vaggū ca rajaniyo ca kammaniyo ca madaniyo ca evameva kho ānanda tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ Saddo ahosi vaggū ca rajaniyo ca kammaniyo ca madaniyo ca . Ye kho panānanda tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ. {178.8} Niṭṭhite kho panānanda dhamme pāsāde niṭṭhitāya ca dhammāya pokkharaṇiyā rājā mahāsudassano ye kho panānanda tena samayena samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā te sabbakāmehi santappetvā dhammaṃ pāsādaṃ abhiruhīti. Paṭhamabhāṇavāraṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@4 cha.Ma. uttaripi 5 cha.Ma.,i. ubbattesi 6 cha.Ma.,i. tīre
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@7 cha.Ma. i. kāretvā 8 cha.Ma.,i.....carāpesi
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Mahājano pokkharaṇītīraṃ āgantvā nhātvā vatthāni parivattetvā nānāgandhehi vilitto pilandhanavicittamālo dānaggaṃ gantvā anekappakāresu yāgubhattakhajjakesu aṭṭhavidhapānesu ca yo yaṃ icchati, so taṃ khāditvā ca pivitvā ca nānāvaṇṇāni khomasukhumāni vatthāni nivāsetvā sampattiṃ anubhavitvā yesaṃ tādisāni atthi, te ohāya gacchanti. Yesaṃ pana natthi, te gahetvā gacchanti. Hatthiassayānādīsupi nisīditvā thokaṃ vicaritvā anatthikā ohāya, atthikā gahetvā gacchanti. Varasayanesupi nipajjitvā sampattiṃ anubhavitvā anatthikā ohāya, atthikā gahetvā gacchanti. Itthīhipi saddhiṃ sampattiṃ anubhavitvā anatthikā ohāya, atthikā gahetvāva gacchanti. Sattavidharatanapasādhanāni ca pasādhetvāpi sampattiṃ anubhavitvā anatthikā ohāya, atthikā gahetvāva gacchanti. Taṃpi dānaṃ uṭṭhāya samuṭṭhāya dīyateva. Jambūdīpavāsikānaṃ aññaṃ kammaṃ natthi, rañño dānaṃ paribhuñjantāva vicaranti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[255] Atha brāhmaṇagahapatikā cintesuṃ "ayaṃ rājā evarūpaṃ dānaṃ dentopi `mayhaṃ taṇḍulādīni vā khīrādīni vā dethā'ti na kiñci āharāpeti, na no pana amhākaṃ `rājā na āharāpetī'ti tuṇhīmāsituṃ paṭirūpan"ti. Te bahuṃ sāpateyyaṃ saṃharitvā rañño upanāmesuṃ. Tasmā "athakho ānanda brāhmaṇagahapatikā"ti ādimāha. Evaṃ samacintesunti kasmā evaṃ samacintesuṃ. Kassaci gharato appaṃ ābhataṃ, kassaci bahu. Tasmiṃ paṭisaṃhariyamāne "kiṃ taveva gharato sundaraṃ ābhataṃ, na mayhaṃ gharato, kiṃ taveva gharato bahu na mayhan"ti evaṃ kalahasaddopi uppajjeyya, so mā uppajjitthāti evaṃ samacintesuṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[256] Ehi tvaṃ sammāti ehi tvaṃ vayasa. Dhammaṃ nāma pāsādanti pāsādassa nāmaṃ āropetvāva āṇāpesi. Vissakammo pana kīvamahanto deva pāsādo hotūti paṭipucchitvā dīghato yojanaṃ vitathārato aḍḍhayojanaṃ sabbaratanamayova hotūti vuttepi evaṃ hotu bhaddaṃ taveva vacananti tassa paṭissuṇitvā, atha
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน