Sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogīti ettha sādhāraṇabhogino idaṃ lakkhaṇaṃ, yaṃ yaṃ paṇītaṃ labhati, taṃ taṃ neva lābhena lābhaṃ jigiṃsanatāmukhena gihīnaṃ deti, na attanā paribhuñjati, paṭiggaṇhantova "saṃghena sādhāraṇaṃ hotū"ti gahetvā gaṇḍiṃ paharitvā paribhuñjitabbaṃ saṃghasantakaṃ viya passati.

Imaṃ pana sārāṇīyadhammaṃ ko pūreti ko na pūreti. Dussīlo tāva na pūreti. Na hi tassa santakaṃ sīlavantā gaṇhanti. Parisuddhasīlo pana vattaṃ akhaṇḍento pūreti. Tatrīdaṃ vattaṃ:- yo hi odissakaṃ katvā mātu vā pitu

@4 cha.Ma.,i. paṭiggaṇhanto ca 5 cha.Ma. ghaṇṭiṃ 6 cha.Ma. pūretīti Vā ācariyupajjhāyādīnaṃ vā deti, so dātabbaṃ deti, sārāṇīyadhammo panassa na hoti, palibodhajagganaṃ nāma hoti. Sārāṇīyadhammo hi muttapalibodhasseva vaṭṭati. Tena pana odissakaṃ dentena gilānagilānupaṭṭhākaāgantukagamikānañceva navapabbajitassa ca saṃghāṭipattaggahaṇaṃ ajānantassa dātabbaṃ. Etesaṃ datvā avasesaṃ therāsanato paṭṭhāya thokaṃ thokaṃ adatvā yo yattakaṃ gaṇhāti, tassa tattakaṃ dātbbaṃ. Avasiṭṭhe asati puna piṇḍāya caritvā therāsanato paṭṭhāya yaṃ yaṃ paṇītaṃ, taṃ taṃ datvā sesaṃ bhuñjitabbaṃ. "sīlavantehī"ti vacanato dussīlassa adātuṃpi vaṭṭati.

Ayaṃ pana sārāṇīyadhammo susikkhitāya parisāya supūro hoti, no asikkhitāya parisāya. Susikkhitāya hi parisāya yo aññato labhati, so na gaṇhāti. Aññato alabhantopi pamāṇayuttameva gaṇhāti, na atirekaṃ. Ayaṃ pana sārāṇīyadhammo evaṃ punappunaṃ piṇḍāya caritvā laddhaṃ laddhaṃ dentassāpi dvādasahi vassehi pūrati, na tato oraṃ. Sace hi dvādasame vasse sārāṇīyadhammapūrako piṇḍapātapūraṃ pattaṃ āsanasālāyaṃ ṭhapetvā nhāyituṃ gacchati, saṃghattherova kasseso pattoti, "sārāṇīyadhammapūrakassā"ti vutte "āharatha nan"ti sabbaṃ piṇḍapātaṃ vicāretvāva bhuñjitvā rittapattaṃva ṭhapeti. Atha so bhikkhu rittapattaṃ disvā "mayhaṃ anavasesetvāva bhikkhū paribhuñjiṃsū"ti domanassaṃ uppādeti, sārāṇīyadhammo bhijjati, puna dvādasa vassāni pūretabbo hoti. Titthiyaparivāsasadiso hesa, sakiṃ khaṇḍe jāte puna pūretabbova. Yo pana "lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yassa me pattagataṃ anāpucchāva sabrahmacārī paribhuñjantī"ti somanassaṃ janeti, tassa puṇṇo nāma hoti.

Evaṃ pūritasārāṇīyadhammassa pana neva issā, na macchariyaṃ hoti. So manussānaṃ ca piyo hoti, sulabhapaccayo ca hoti, pattagatamassa dīyamānaṃpi na khīyati, bhājanīyabhaṇḍaṭṭhāne aggabhaṇḍaṃ labhati, bhaye vā chātake vā sampatte devatā ussukkaṃ āpajjanti.

@3 cha.Ma., i. saṃghatthero ca 4 cha.Ma. bhikkhūti saddo na dissati

Tatrīmāni vatthūni:- leṇagirivāsī tissatthero kira mahāgirigāmaṃ upanissāya viharati. Paññāsa mahātherā nāgadīpaṃ cetiyaṃ vandanatthāya gacchantā girigāme piṇḍāya caritvā kiñci aladdhā nikkhamiṃsu. Thero pana pavisanto te disvā pucchi "laddhaṃ bhante"ti. Vicarimhā āvusoti. So tesaṃ aladdhabhāvaṃ ñatvā āha "bhante yāvāhaṃ āgacchāmi, tāva idheva hothā"ti. Mayaṃ āvuso paññāsa janā pattatemanamattaṃpi na labhimhāti. Bhante nevāsikā nāma paṭibalā honti, alabhantāpi bhikkhācāramaggasabhāgaṃ jānantīti. Therā āgamesuṃ. Thero gāmaṃ pāvisi, dhūrageheyeva mahāupāsikā khīrabhattaṃ sajjetvā theraṃ olokayamānāva ṭhitā. Atha therassa dvāraṃ sampattasseva pattaṃ pūretvā adāsi, so taṃ ādāya therānaṃ santikaṃ gantvā gaṇhatha bhanteti saṃghattheraṃ āha. Thero "amhehi ettakehi kiñci na laddhaṃ, ayaṃ sīghameva gahetvā āgato, kiṃ nukho"ti sesānaṃ mukhaṃ olokesi. Thero olokanākāreneva ñatvā "bhante dhammena samena laddhaṃ piṇḍapātaṃ nikkukkuccā gaṇhathā"ti ādito paṭṭhāya sabbesaṃ yāvadatthaṃ bhattaṃ datvā attanāpi yāvadatthaṃ bhuñji.

Atha naṃ bhattakiccāvasāne therā pucachiṃsu "kadāvuso lokuttaradhammaṃ paṭivijjhā"ti. Natthi me bhante lokuttaradhammoti. Jhānalābhīsi āvusoti. Evaṃpi bhante natthīti. Nanu āvuso pāṭihāriyanti. Sārāṇīyadhammo me bhante pūrito, tassa me dhammassa pūritakālato paṭṭhāya sacepi bhikkhusatasahassaṃ hoti, pattagataṃ na khīyatīti. Te sutvā "sādhu sādhu sappurisa, anucchavikamidaṃ tuyhan"ti āhaṃsu. Idaṃ tāva "pattagataṃ na khīyatī"ti ettha vatthu.

Ayameva pana thero cetiyapabbate giribhaṇḍamahāpūjāya dānaṭṭhānaṃ gantvā imasmiṃ dāne kiṃ aggabhaṇḍanti pucchi. Dve sāṭakā bhanteti. Ete mayhaṃ pāpuṇissantīti. Taṃ sutvā amacco rañño ārocesi "eko daharo evaṃ vadatī"ti. Daharassa evaṃ cittaṃ, mahātherānaṃ pana sukhumasāṭakā vaṭṭantīti vatvā mahātherānaṃ dassāmīti ṭhapeti. Tassa bhikkhusaṃghe paṭipāṭiyā ṭhite dentassa

@3 cha.Ma.,i. paṭivijjhīti 4 cha.Ma.,i. etampi me 6 cha.Ma.,i. varabhaṇḍanti Matthake ṭhapitāpi dve sāṭakā hatthaṃ nārohanti. Aññe ārohanti. Daharassa dānakāle panassa hatthaṃ āruhanti. So tassa hatthe ṭhapetvā amaccassa mukhaṃ oloketvā daharaṃ nisīdāpetvā dānaṃ datvā saṃghaṃ visajjetvā daharassa santike nisīditvā "bhante imaṃ dhammaṃ kadā paṭivijjhitthā"ti āha. So pariyāyenāpi asantaṃ avadanto "natthi mayhaṃ mahārāja lokuttaradhammo"ti āha. Nanu bhante pubbe avacutthāti. Āma mahārāja, sārāṇīyadhammo pūrito mayā, tassa me dhammassa pūritakālato paṭṭhāya bhājanīyaṭṭhāne aggabhaṇḍaṃ pāpuṇātīti. "sādhu sādhu bhante anucchavikamidaṃ tuyhan"ti vatvā pakkāmi. Idaṃ "bhājanīyaṭṭhāne aggabhaṇḍaṃ pāpuṇātī"ti ettha vatthu.

Brāhmaṇatissabhaye pana bhātaragāmavāsino nāgattheriyā anārocetvāva palāyiṃsu. Therī paccūsasamaye "ativiya appanigghoso gāmo, upadhāretha tāvā"ti daharabhikkhuniyo āha. Tā gantvā sabbesaṃ gatabhāvaṃ ñatvā āgamma theriyā ārocesuṃ. Sā sutvā "mā tumhe tesaṃ gatabhāvaṃ cintayittha, attano uddesaparipucchāyonisomanasikāresuyeva yogaṃ karothā"ti vatvā bhikkhācāravelāya pārupitvā attadvādasamā gāmadvāre nigrodhamūle aṭṭhāsi. Rukkhe adhivaṭṭhā devatā dvādasannaṃ bhikkhunīnaṃ piṇḍapātaṃ datvā "ayye mā aññattha gacchatha, niccaṃ idheva ethā"ti āha. Theriyā pana kaniṭṭhabhātā nāgatthero nāma atthi, so "mahantaṃ bhayaṃ, na sakkā idha yāpetuṃ, paratīraṃ gamissāmī"ti attadvādasamo attano vasanaṭṭhānā nikkhanto theriṃ disvā gamissāmīti bhātaragāmaṃ āgato. Therī "therā āgatā"ti sutvā tesaṃ santikaṃ gantvā kiṃ ayyāti pucchi. So taṃ pavattiṃ ācikkhi. Sā "ajja ekadivasaṃ vihāreyeva vasitvā sve gamissathā"ti āha. Therā vihāraṃ agamaṃsu.

Therī punadivase rukkhamūle piṇḍāya caritvā theraṃ upasaṅkamitvā "imaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjathā"ti āha. Thero "vaṭṭissati therī"ti vatvā tuṇhī

@4 cha.Ma.,i. sāraṇīyadhammapūrako ahaṃ. 5 cha.Ma. bhājanīyabhaṇḍaṭṭhāne evamuparipi

@6 cha.Ma.,i. vanditvā. 7 cha.Ma.,i. dvāsannampi. 8 cha.Ma., i. attadvādasamova Aṭṭhāsi. Dhammiko tātā piṇḍapāto, kukkuccaṃ akatvā paribhuñjathāti. "vaṭṭissati therī"ti. Sā pattaṃ gahetvā ākāse khipi. Patto ākāse aṭṭhāsi. Thero "sattatālamatte ṭhitaṃpi bhikkhunībhattameva therī"ti vatvā "bhayaṃ nāma sabbakālaṃ na hoti, bhaye vūpasante ariyavaṃsaṃ kathayamāno `bho piṇḍapātika evarūpaṃ bhikkhunībhattaṃ bhuñjitvā vītināmayitthā'ti cittena anuvadiyamāno santhambhetuṃ na sakkhissāmi, appamattā hotha theriyo"ti maggaṃ āruhi.

Rukkhadevatāpi "sace thero theriyā hatthato piṇḍapātaṃ paribhuñjissati, na naṃ nivattessāmi. Sace na paribhuñjissati, nivattessāmī"ti cintayamānā ṭhatvā therassa gamanaṃ disvā rukkhā oruyha pattaṃ bhante dethāti pattaṃ gahetvā theraṃ rukkhamūleyeva ānetvā āsanaṃ paññapetvā piṇḍapātaṃ datvā katbhattakiccaṃ paṭiññaṃ kāretvā dvādasa bhikkhuniyo dvādasa ca bhikkhū satta vassāni upaṭṭhahati. Idaṃ "devatā ussukkaṃ āpajjantī"ti ettha vatthu. Tatra hi therī sārāṇīyadhammapūrikā ahosi.

Akhaṇḍānītiādīsu yassa sattasu āpattikkhandhesu ādimhi vā ante vā sikkhāpadaṃ bhinnaṃ hoti, tassa sīlaṃ pariyante chinnasāṭako viya khaṇḍaṃ nāma. Yassa pana vemajjhe bhinnaṃ, tassa majjhe chiddasāṭako viya chiddaṃ nāma hoti. Yassa pana paṭipāṭiyā dve tīṇi bhinnāni, tassa piṭṭhiyaṃ vā kucchiyaṃ vā uṭṭhitena visabhāgavaṇṇena kāḷarattādīnaṃ aññataravaṇṇā gāvī viya sabalannāma hoti. Yassa antarantarā bhinnāni, tassa antarantarā visabhāgabinducitragāvī viya kammāsaṃ nāma hoti. Yassa pana sabbena sabbaṃ abhinnāni, tassa tāni sīlāni akhaṇḍāni nāma acchiddāni nāma asabalāni nāma akammāsāni nāma honti. Tāni panetāni taṇhādāsabyato mocetvā bhujissabhāvakaraṇato bhujissāni, buddhādīhi viññūhi pasatthattā viññūpasatthāni, taṇhādiṭṭhīhi