อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อยเมว ปน เถโร เจติยปพฺพเต คิริภณฺฑมหาปูชาย ทานฏฺฐานํ คนฺตฺวา อิมสฺมึ ทาเน กึ อคฺคภณฺฑนฺติ ๖- ปุจฺฉิ. เทฺว สาฏกา ภนฺเตติ. เอเต มยฺหํ ปาปุณิสฺสนฺตีติ. ตํ สุตฺวา อมจฺโจ รญฺโญ อาโรเจสิ "เอโก ทหโร เอวํ วทตี"ติ. ทหรสฺส เอวํ จิตฺตํ, มหาเถรานํ ปน สุขุมสาฏกา วฏฺฏนฺตีติ วตฺวา มหาเถรานํ ทสฺสามีติ ฐเปติ. ตสฺส ภิกฺขุสํเฆ ปฏิปาฏิยา ฐิเต เทนฺตสฺส
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระผู้มีพระภาคทรงรับนิมนต์ด้วยพระอาการดุษณี
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เมื่อมหาอำมาตย์สุนีธะและมหาอำมาตย์วัสสการะชาวแคว้นมคธทราบพระอาการ ที่พระผู้พระภาคทรงรับนิมนต์แล้วจึงเข้าไปยังที่พักของตน สั่งให้จัดเตรียมของขบฉัน อันประณีตไว้ในที่พักของตนแล้วให้คนไปกราบทูลแด่พระผู้มีพระภาคว่า “ได้เวลาแล้ว ภัตตาหารเสร็จแล้ว พระพุทธเจ้าข้า”
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๓ ฉ.ม.,อิ. ปฏิวิชฺฌีติ ๔ ฉ.ม.,อิ. เอตมฺปิ เม ๖ ฉ.ม.,อิ. วรภณฺฑนฺติ มตฺถเก ฐปิตาปิ เทฺว ๑- สาฏกา หตฺถํ นาโรหนฺติ. อญฺเญ อาโรหนฺติ. ทหรสฺส ทานกาเล ปนสฺส หตฺถํ อารุหนฺติ. ๒- โส ตสฺส หตฺเถ ฐเปตฺวา ๓- อมจฺจสฺส มุขํ โอโลเกตฺวา ทหรํ นิสีทาเปตฺวา ทานํ ทตฺวา สํฆํ วิสชฺเชตฺวา ทหรสฺส สนฺติเก นิสีทิตฺวา "ภนฺเต อิมํ ธมฺมํ กทา ปฏิวิชฺฌิตฺถา"ติ อาห. โส ปริยาเยนาปิ อสนฺตํ อวทนฺโต "นตฺถิ มยฺหํ มหาราช โลกุตฺตรธมฺโม"ติ อาห. นนุ ภนฺเต ปุพฺเพ อวจุตฺถาติ. อาม มหาราช, สาราณียธมฺโม ๔- ปูริโต มยา, ตสฺส เม ธมฺมสฺส ปูริตกาลโต ปฏฺฐาย ภาชนียฏฺฐาเน ๕- อคฺคภณฺฑํ ปาปุณาตีติ. "สาธุ สาธุ ภนฺเต อนุจฺฉวิกมิทํ ตุยฺหนฺ"ติ วตฺวา ๖- ปกฺกามิ. อิทํ "ภาชนียฏฺฐาเน อคฺคภณฺฑํ ปาปุณาตี"ติ เอตฺถ วตฺถุ.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ครั้นในเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสกถือบาตรและจีวร ๑- พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์เสด็จเข้าไปยังที่พักของมหาอำมาตย์สุนีธะและมหาอำมาตย์ วัสสการะชาวแคว้นมคธ ประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้ว มหาอำมาตย์ ทั้งสองได้นำของขบฉันอันประณีตประเคนภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าทรงเป็นประธาน ให้อิ่มหนำด้วยมือของตนๆ เมื่อพระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จวางพระหัตถ์จากบาตร มหาอำมาตย์สุนีธะและมหาอำมาตย์วัสสการะชาวแคว้นมคธเลือกที่นั่ง ณ ที่สมควรที่ ใดที่หนึ่งซึ่งต่ำกว่า พระผู้มีพระภาคทรงอนุโมทนาด้วยพระคาถาเหล่านี้ว่า
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
พฺราหฺมณติสฺสภเย ปน ภาตรคามวาสิโน นาคตฺเถริยา อนาโรเจตฺวาว ปลายึสุ. เถรี ปจฺจูสสมเย "อติวิย อปฺปนิคฺโฆโส คาโม, อุปธาเรถ ตาวา"ติ ทหรภิกฺขุนิโย อาห. ตา คนฺตฺวา สพฺเพสํ คตภาวํ ญตฺวา อาคมฺม เถริยา อาโรเจสุํ. สา สุตฺวา "มา ตุเมฺห เตสํ คตภาวํ จินฺตยิตฺถ, อตฺตโน อุทฺเทสปริปุจฺฉาโยนิโสมนสิกาเรสุเยว โยคํ กโรถา"ติ วตฺวา ภิกฺขาจารเวลาย ปารุปิตฺวา อตฺตทฺวาทสมา คามทฺวาเร นิโคฺรธมูเล อฏฺฐาสิ. รุกฺเข อธิวฏฺฐา เทวตา ทฺวาทสนฺนํ ๗- ภิกฺขุนีนํ ปิณฺฑปาตํ ทตฺวา "อยฺเย มา อญฺญตฺถ คจฺฉถ, นิจฺจํ อิเธว เอถา"ติ อาห. เถริยา ปน กนิฏฺฐภาตา นาคตฺเถโร นาม อตฺถิ, โส "มหนฺตํ ภยํ, น สกฺกา อิธ ยาเปตุํ, ปรตีรํ คมิสฺสามี"ติ อตฺตทฺวาทสโม ๘- อตฺตโน วสนฏฺฐานา นิกฺขนฺโต เถรึ ทิสฺวา คมิสฺสามีติ ภาตรคามํ อาคโต. เถรี "เถรา อาคตา"ติ สุตฺวา เตสํ สนฺติกํ คนฺตฺวา กึ อยฺยาติ ปุจฺฉิ. โส ตํ ปวตฺตึ อาจิกฺขิ. สา "อชฺช เอกทิวสํ วิหาเรเยว วสิตฺวา เสฺว คมิสฺสถา"ติ อาห. เถรา วิหารํ อคมํสุ.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
“บัณฑิตอยู่ในที่ใด เลี้ยงดูท่านผู้มีศีล
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ผู้สำรวม ประพฤติพรหมจรรย์ ในที่ที่ตนอยู่นั้น
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พึงอุทิศทักษิณา ๒- แก่เหล่าเทวดาผู้สถิตอยู่ในที่นั้น
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที