@๗ ฉ.ม.,อิ. เอวเมว กโรนฺตีติ อยํ น ทิสฺสติ ๘ ฉ.ม.,อิ. สนฺนิปตถาติ โย ปาลึ วา อฏฺฐกถํ วา วิราเธติ, ตํ "กสฺส สนฺติเก ตยา คหิตนฺ"ติ วิจาเรตฺวา อุชุํ กตฺวา คาหาเปนฺติ. ปรคงฺคาวาสิโนปิ ติสฺสมหาวิหาเร เอวเมว กโรนฺติ. เอวํ ทฺวีสุ กาเลสุ สนฺนิปติเตสุ ภิกฺขูสุ เย ปุเร วสฺสูปนายิกาย กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา คตา วิเสสาโรจนตฺถํ อาคจฺฉนฺติ, เอวรูเป สนฺธาย "ปุพฺเพ ภนฺเต วสฺสํ วุตฺถา"ติ อาทิมาห.

มโนภาวนีเยติ มนสา ภาวิเต สมฺภาวิเต. เย วา มโน มนํ ภาเวนฺติ วฑฺเฒนฺติ ราครชาทีนิ ปวาเหนฺติ, เอวรูเปติ อตฺโถ. เถโร กิร วตฺตสมฺปนฺโน มหลฺลกภิกฺขุ ทิสฺวา ถทฺโธ หุตฺวา น นิสีทติ, ปจฺจุคฺคมนํ กตฺวา หตฺถโต ฉตฺตญฺจ ปตฺตจีวรญฺจ คเหตฺวา ปีฐํ ปปฺโผเฏตฺวา เทติ, ตตฺถ นิสินฺนสฺส วตฺตํ กตฺวา เสนาสนํ ปฏิชคฺคิตฺวา เทติ. นวกํ ภิกฺขุํ ทิสฺวา ตุณฺหีภูโต น นิสีทติ, สมีเป ฐตฺวา วตฺตํ กโรติ. ๑- โส ตาย วตฺตปฏิปตฺติยา อปริหานึ ปตฺถยมาโน เอวมาห.

อถ ภควา "อานนฺโท มโนภาวนียานํ ทสฺสนํ น ลภิสฺสามีติ จินฺเตติ, หนฺทสฺส มโนภาวนียานํ ทสฺสนฏฺฐานํ อาจิกฺขิสฺสามิ, ยตฺถ วสนฺโต อิโตจิโตจ อนาหิณฺฑิตฺวาว ลจฺฉติ มโนภาวนีเย ภิกฺขู ทสฺสนายา"ติ จินฺเตตฺวา จตฺตาริมานีติ อาทิมาห.

ตตฺถ สทฺธสฺสาติ พุทฺธาทีสุ ปสนฺนจิตฺตสฺส วตฺตสมฺปนฺนสฺส, ยสฺส ปาโต ปฏฺฐาย เจติยงฺคณวตฺตาทีนิ สพฺพวตฺตานิ กตาเนว ปญฺญายนฺติ. ทสฺสนียานีติ ทสฺสนารหานิ ทสฺสนตฺถาย คนฺตพฺพานิ. สํเวชนียานีติ สํเวคชนกานิ. ฐานานีติ การณานิ, ปเทสฏฺฐานานิ วา.