อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๔] ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโตติ เอกีภาวา วุฏฺฐิโต.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

[๑๔] ครั้นในเวลาเย็น พระผู้มีพระภาคเสด็จออกจากการหลีกเร้น ๑- เข้าไปยังหอ นั่งใกล้กเรริมณฑป ประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้วตรัสถามภิกษุทั้งหลาย

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๖] อิโต โส ภิกฺขเวติ กา ๕- อนุสนฺธิ? อิทญฺหิ สุตฺตํ "ตถาคตสฺเสเวสา ๕- ภิกฺขเว ธมฺมธาตุ สุปฏิวิทฺธา"ติ จ "เทวตาปิ ตถาคตสฺส เอตมตฺถํ อาโรเจสุนฺ"ติ จ อิเมหิ ทฺวีหิ ปเทหิ อารทฺธนฺติ. ๖- ตตฺถ เทวตาอาโรจนปทํ สุตฺตนฺตปริโยสาเน เทวจาริกาย โกลาหลํ ทสฺเสนฺโต วิจาเรสฺสติ. ธมฺมธาตุปทานุสนฺธิวเสน ปน อยํ เทสนา อารทฺธา. ตตฺถ ขตฺติโย ชาติยาติอาทีนิ เอกาทส ปทานิ นิทานกณฺเฑ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพานิ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

[๑๖] “ภิกษุทั้งหลาย นับจากกัปนี้ถอยหลังไป ๙๑ กัป พระวิปัสสีพุทธเจ้า ได้เสด็จอุบัติขึ้นในโลก มีพระชาติเป็นกษัตริย์ ได้เสด็จอุบัติขึ้นในตระกูลกษัตริย์ มีพระโคตรว่าโกณฑัญญะ มีพระชนมายุประมาณ ๘๐,๐๐๐ ปี ตรัสรู้ที่ควงต้น แคฝอย ทรงมีคู่พระอัครสาวก เป็นคู่ที่เจริญ ได้แก่ พระขัณฑะและพระติสสะ มีการประชุมพระสาวก ๓ ครั้ง ครั้งที่ ๑ มีภิกษุ ๑๖๘,๐๐๐ รูป ครั้งที่ ๒ มีภิกษุ ๑๐๐,๐๐๐ รูป ครั้งที่ ๓ มีภิกษุ ๘๐,๐๐๐ รูป พระสาวกที่เข้าประชุมทั้ง ๓ ครั้ง ล้วนแต่เป็นพระขีณาสพ มีภิกษุอโสกะเป็นอุปัฏฐาก เป็นอัครอุปัฏฐาก มีพระเจ้า พันธุมาเป็นพระบิดา พระนางพันธุมดีเทวีเป็นพระมารดาผู้ให้กำเนิด กรุงพันธุมดี เป็นราชธานีของพระเจ้าพันธุมา

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

โพธิสตฺตธมฺมตาวณฺณนา

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๗] อถโข ภิกฺขเว วิปสฺสี โพธิสตฺโตติอาทีสุ ปน วิปสฺสีติ. ตสฺส นามํ, ตํ จ โข วิวิเธ อตฺเถ ปสฺสนกุสลตาย ลทฺธํ. โพธิสตฺโตติ ปณฺฑิตสตฺโต พุชฺฌนกสตฺโต. โพธิสงฺขาเตสุ วา จตูสุ มคฺเคสุ สตฺโต อาสตฺโต ลคฺคมานโสติ โพธิสตฺโต. สโต สมฺปชาโนติ เอตฺถ สโตติ สติเยว.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

[๑๗] ๑. ภิกษุทั้งหลาย พระวิปัสสีโพธิสัตว์ ๒- ทรงมีสติสัมปชัญญะตลอด ตั้งแต่จุติจากสวรรค์ชั้นดุสิตจนถึงเสด็จลงสู่พระครรภ์ของพระมารดา ข้อนี้เป็นกฎธรรมดาในเรื่องนี้

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๓๕

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”