อิติ อิทํ ปญฺจมหาวิโลกนํ วิโลเกตฺวา "กาโล เม มาริสา พุทฺธภาวายา"ติ เทวตานํ สงฺคหํ กโรนฺโต ปฏิญฺญํ ทตฺวา "คจฺฉถ ตุเมฺห"ติ

@๓ ฉ.ม., อิ. วิโลเกนฺโต ตา เทวตา อุยฺโยเชตฺวา ตุสิตเทวตาหิ ปริวุโต ตุสิตปุเร นนฺทวนํ ๑- ปาวิสิ. สพฺพเทวโลเกสุปิ นนฺทวนํ อตฺถิเยว. ตตฺร นํ เทวตา อิโต จุโต สุคตึ คจฺฉาติ ปุพฺเพ กตกุสลกมฺโมกาสํ สารยมานา วิจรนฺติ. โส เอวํ เทวตาหิ กุสลํ สารยมานาหิ ปริวุโต ตตฺถ วิจรนฺโตเยว จวิ.

เอวํ จุโต จ จวามีติ ชานาติ, จุติจิตฺตํ น ชานาติ. ปฏิสนฺธึ คเหตฺวาปิ ชานาติ, ปฏิสนฺธิจิตฺตเมว น ชานาติ. อิมสฺมึเยว เม ฐาเน ปฏิสนฺธิ คหิตาติ เอวํ ปน ชานาติ. เกจิ ปน เถรา "อาวชฺชนปริยาโย นาม ลทฺธุํ วฏฺฏติ, ทุติยตติยจิตฺตวาเรเอว ชานิสฺสตี"ติ วทนฺติ. ติปิฏกมหาสิวตฺเถโร ปนาห "มหาสตฺตานํ ปฏิสนฺธิ น อญฺเญสํ ปฏิสนฺธิสทิสา, โกฏิปฺปตฺตํ ปน เตสํ สติสมฺปชญฺญํ. ยสมา ปน เตเนว จิตฺเตน ตํ จิตฺตํ กาตุํ ๒- น สกฺกา, ตสฺมา จุติจิตฺตํ น ชานาติ. จุติกฺขเณเยว ๓- ปน จวามีติ ชานาติ. ปฏิสนฺธิจิตฺตํ น ชานาติ. อสุกสฺมึ เม ฐาเน ปฏิสนฺธิ คหิตาติ ชานาตีติ, ๔- ตสฺมึ กาเล ทสสหสฺสี โลกธาตุ สงฺกมฺปตี"ติ. เอวํ สโต สมฺปชาโน มาตุ กุจฺฉึ โอกฺกมนฺโต ปน เอกูนวีสติยา ปฏิสนฺธิจิตฺเตสุ เมตฺตาปุพฺพภาค โสมนสฺสสหคตญาณสมฺปยุตฺต- อสงฺขาริกกุสลจิตฺตสทิสมหาวิปากจิตฺเตน ปฏิสนฺธึ คณฺหิ. มหาสิวตฺเถโร ปน อุเปกฺขาสหคเตนาติ อาห. ยถา จ อมฺหากํ ภควา, เอวํ โสปิ อาสาฬฺหปุณฺณมิยํ ๕- อุตฺตราสาฬฺหนกฺขตฺเตเนว ปฏิสนฺธึ อคฺคเหสิ.