@๓ ฉ.ม. สี., อิ. ปกติพฺรหฺมา นํ ๔ ฉ.ม., อิ. อลงฺกริตฺวา

[๓๒๘] สพฺเพน สพฺพนฺติ เย อฏฺฐ จ สมาปตฺติโย ปญฺจ จ อภิญฺญาโย นิพฺพตฺเตสุํ. เย น สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานึสูติ เย อฏฺฐสุ สมาปตฺตีสุ เอกํ สมาปตฺตึปิ น ชานึสุ, นาสกฺขึสุ นิพฺพตฺเตตุํ. อโมฆาติ สวิปากา, อวญฺฌาติ อนวญฺฌา, ๑- สพฺพนิหีนํ ปสวนฺติ คนฺธพฺพกายํ ปสวึสูติ อตฺโถ. สผลาติ ๒- อวเสสเทวโลกูปปตฺติยา สผลา สหิตา. ๒- สอุทฺรยาติ พฺรหฺมโลกูปปตฺติยา สวุฑฺฒิ.

[๓๒๙] สรามหนฺติ สรามิ อหํ ปญฺจสิข, อิมินา กิร ปเทน อยํ สุตฺตนฺโต พุทฺธภาสิโต นาม ชาโต. น นิพฺพิทายาติ น วฏฺเฏ นิพฺพินฺทนตฺถาย. น วิราคายาติ น วฏฺเฏ วิราคตฺถาย. น นิโรธายาติ น วฏฺฏสฺส นิโรธนตฺถาย. น อุปสมายาติ น วฏฺฏสฺส อุปสมตฺถาย. น อภิญฺญายาติ น วฏฺฏสฺส อภิญฺญาณตฺถาย. ๓- น สมฺโพธายาติ น กิเลสนิทฺทาวิคเมน วฏฺฏโต ปพุชฺฌนตฺถาย. น นิพฺพานายาติ น อมตมหานิพฺพานตฺถาย.

เอกนฺตนิพฺพิทายาติ เอกนฺตเมว วฏฺเฏ นิพฺพินฺทนตฺถาย. เอตฺถ ปน นิพฺพิทายาติ วิปสฺสนา. วิราคายาติ มคฺโค. นิโรธาย อุปสมายาติ นิพฺพานํ. อภิญฺญาย สมฺโพธายาติ มคฺโค. นิพฺพานายาติ นิพฺพานเมว. เอวํ เอกสฺมึ ฐาเน วิปสฺสนา, ตีสุ มคฺโค, ตีสุ นิพฺพานํ วุตฺตนฺติ เอวํ วิวฏฺฏกถา ๔- เวทิตพฺพา. ปริยาเยน ปน สพฺพานิ เปตานิ มคฺคเววจนานิปิ นิพฺพานเววจนานิปิ โหนฺติเยว. สมฺมาทิฏฺฐีติ อาทีสุ ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ วิสุทฺธิมคฺเค สจฺจวณฺณนายํ วุตฺตเมว.